Botrytis: de grauwe schimmel die je toppen van binnenuit opvreet

Botrytis (Botrytis cinerea), ook wel grauwe schimmel of toprot genoemd, is een schimmel die je wiettoppen van binnenuit laat rotten, vooral in de bloei, als de lucht te vochtig is en er te weinig ventilatie is. Grijp je niet snel in, dan loop je het risico je hele oogst kwijt te raken. 

Schimmels zijn levende organismen die zich heel makkelijk via sporen vermenigvuldigen en opduiken in een warme, vochtige en donkere omgeving.

Schimmelsporen zweven gewoon rond in de omgeving, en als ze de juiste omstandigheden vinden, gaan ze groeien. Het probleem: schimmels houden van bijna hetzelfde klimaat als je plant nodig heeft om te groeien. 

Het beste is om te voorkomen dat ze verschijnen en zich verspreiden. Werkt dat niet en slaat de schimmel toe, dan maakt vroeg ontdekken en snel ingrijpen het verschil om je kweek te redden. 

Botrytis cinerea is een veelvoorkomende schimmel en de bekendste vochtziekte bij wietplanten. Deze ziekteverwekker valt allerlei gewassen aan, zoals tomaat, komkommer, paprika, basilicum en rozen, en natuurlijk ook je wiettoppen.

Grauwe schimmel komt veel voor, zowel binnen als buiten. Hij pakt vooral de toppen in de bloei, door een hoge luchtvochtigheid en te weinig ventilatie.

Wil je geen schimmel uitnodigen in je kweekruimte, hou die dan brandschoon en gedesinfecteerd. Dat helpt ook tegen plagen en ander ongedierte. Je kunt alle oppervlakken schoonmaken met water en een scheut bleekwater. Dode bladeren weghalen helpt ook om schimmel te voorkomen. Maak na de oogst de ruimte grondig schoon voor je aan een nieuwe kweek begint. 

Wanneer slaat botrytis toe?

Botrytis is heel agressief en groeit bij temperaturen onder de 26 °C en een luchtvochtigheid boven de 50%. Hij kan je plant zowel in de groei als in de bloei aanvallen, maar in de bloei krijgt hij het makkelijkst voet aan de grond. Je herkent hem aan grijsbruin pluis waardoor de top van binnenuit rot, aan blaadjes die op een top ineens geel worden en verdrogen, en aan een steeltje dat vanbinnen bruin wordt. Wit poeder op de bladeren is iets anders: dat is meestal meeldauw. Heeft de schimmel je plant al te pakken, knip dan de aangetaste delen weg of gebruik een middel tegen schimmels. Er zijn fungiciden tegen botrytis die je binnen 24 tot 72 uur na de besmetting moet toepassen.

Goede ventilatie en een luchtvochtigheid die je onder controle hebt, zijn de basis voor een kweekruimte zonder schimmel. De luchtvochtigheid hoort niet boven de 50% te komen, zeker niet in de bloei. Een ontvochtiger helpt om vocht uit de lucht te halen.

Binnen heb je deze dingen altijd makkelijker in de hand. Buiten is het lastiger: let vooral op regen, want die laat je planten nat achter, klaar voor een schimmelaanval.

Botrytis is vrij makkelijk te herkennen, want de toppen kleuren grijs of bruin, net als de blaadjes eromheen. Raak je een aangetaste top aan, dan breekt of verkruimelt hij. 

Veel kwekers zetten ventilatoren neer om de lucht door de kweekruimte te laten stromen en de warmte van de lampen af te voeren. Het nadeel: dat kan de sporen van botrytis door de hele ruimte verspreiden. Zonder systeem dat de lucht zuivert, kan dat fataal zijn.

Wat je plant redt, is altijd voorkomen. Maar heeft de schimmel al een deel te pakken, knip dat stuk dan weg en gooi het weg. 

Hoe verspreidt botrytis zich?

Grauwe schimmel is een ziekteverwekker die allerlei planten aantast, wiet ook. Hij is heel besmettelijk en verspreidt zich snel in een vochtige en koele omgeving. De sporen kunnen in de lucht zitten, in de grond of op besmette planten, en ze reizen mee met wind, regen of insecten. Komen ze op een wietplant terecht, dan kunnen ze ontkiemen en het weefsel binnendringen. Dat geeft schade en grauwe schimmel op toppen en bladeren. Botrytis kan ook rond de oogst flink toeslaan, want toppen die aan het drogen zijn, zijn extra kwetsbaar.

Hoe herken je botrytis op je wietplant?

Let op deze signalen om de schimmel op je planten te spotten:

• Grijze of bruine vlekken op de toppen.
• Wit of grijs pluis op de toppen.
• Gele of bruine bladeren die verwelken en afvallen.
• Een muffe of schimmelige geur.

Check je planten regelmatig, zodat je elk teken van besmetting op tijd ziet en de schimmel zich niet verspreidt. Denk je dat je botrytis hebt, zet de besmette planten dan apart van de gezonde.

Je kunt de schimmel ook afremmen door de luchtvochtigheid goed te houden, besmette bladeren en toppen weg te knippen en biologische fungiciden te gebruiken die speciaal tegen botrytis werken. Hou ook de temperatuur goed: niet te warm en niet te koud, want de schimmel groeit het best in vochtige en koele omstandigheden.

Hoe voorkom je botrytis bij je wietplanten?

Met deze maatregelen hou je botrytis buiten de deur:

1. Zorg voor goede ventilatie en luchtcirculatie in je kweekruimte.
2. Hou de relatieve luchtvochtigheid in de gaten: in de bloei niet boven de 50%.
3. Snoei goed, zodat er lucht tussen je planten door kan.
4. Voorkom dat toppen direct tegen bladeren of andere delen van de plant aan zitten.
5. Gebruik fungiciden die specifiek tegen botrytis werken, en volg altijd de instructies van de fabrikant.
6. Check je planten regelmatig op tekenen van besmetting en knip aangetaste delen meteen weg.
7. Hou je kweekruimte schoon en vrij van plantenresten die vocht vasthouden en een broeinest voor botrytis kunnen worden.

Voorkomen blijft de beste strategie tegen botrytis. Met goede ventilatie, de juiste luchtvochtigheid en een vaste controle hou je schimmel weg bij je planten.

Lees verder in onze andere artikelen...