Cannabis en duurzaamheid: hennep die de bodem schoonmaakt en de Agenda 2030

Cannabis kan het milieu op twee manieren helpen: hennep haalt gifstoffen uit vervuilde grond en levert vezels, zaden en biomassa, en een deel van de legale industrie werkt met minder water, minder chemie en weinig afval. Volgens een Europees observatorium kan de plant bijdragen aan 64 van de 169 subdoelen van de Agenda 2030 van de VN. De legale markt, recreatief, medicinaal en industrieel, groeit wereldwijd en verandert ook de economie.

Die sector belooft niet alleen goede winsten en nieuwe markten, maar kan volgens zijn voorstanders ook een rol spelen in de aanpak van de wereldwijde ecologische crisis.

Vooral de teelt zorgt voor een constante stroom nieuwe technieken, innovaties en hulpmiddelen die milieuproblemen kunnen helpen oplossen. Dat past bij het idee van duurzaamheid: voorzien in wat we nu nodig hebben zonder toekomstige generaties tekort te doen, met oog voor de drie pijlers economie, milieu en mensen (people, planet, profit).

Duurzaam kweken: wat kan cannabis betekenen?

Omdat de vraag groeit, hebben kwekers technieken ontwikkeld om efficiënter te produceren, met betere kwaliteit en minder impact op het milieu. Denk aan kweekmethodes die minder water gebruiken, geen chemische meststoffen en pesticiden, en bij een deel van de producenten een biologisch keurmerk als doel.

Daarnaast wordt er gekeken naar nieuwe manieren om gewassen sneller te laten groeien, de oogst te vergroten, minder schade aan de natuur te doen en minder water te verspillen.

Duurzaamheid met soorten die sneller groeien

Een deel van de cannabisindustrie zegt ook bij te dragen aan de voedselvraag, met plantenrassen die sneller groeien, sterker zijn en een grotere en voedzamere oogst geven. Om producten beter te bewaren en minder energie te verspillen, gebruiken sommige bedrijven duurzame methodes zoals drogen zonder warmte en het extraheren van etherische oliën zonder chemische resten.

Duurzaam kweken en genetica

Ook moderne technieken als veredeling, bestuiving, klonen en kiemen worden ingezet om nieuwe cannabisrassen met betere eigenschappen te maken. De industrie maakt daarnaast voedingssupplementen, eiwitten, concentraten en vezels van hoge kwaliteit voor mens en dier, met biologische processen en een kleinere CO2-voetafdruk.

Zero waste: een nieuwe kijk op duurzaamheid

In een deel van de cannabisindustrie is "zero waste" een belangrijk principe geworden: alles, van water tot materialen en verpakkingen, moet herbruikbaar zijn. Sommige producenten draaien op duurzame energie, zoals wind en zon. De hele plant wordt gebruikt: van de resten maak je nanomaterialen, vezels, filters, meststoffen en andere nuttige producten.

Volgens voorstanders is die duurzame aanpak niet alleen goed voor het milieu, maar maakt hij ook de weg vrij voor natuurlijke middelen bij allerlei klachten, zodat mensen minder afhankelijk worden van schadelijke chemische stoffen. Minder pesticiden en kunstmest gebruiken is hoe dan ook nodig om milieuvervuiling tegen te gaan.

Kort gezegd: de cannabisindustrie verandert niet alleen de wereldeconomie, ze kan ook meehelpen aan duurzamere werkwijzen en oplossingen voor de milieuproblemen van nu.

Cannabis, duurzaamheid en de Agenda 2030

Het heeft tientallen jaren geduurd voordat duurzaamheid echt op de agenda kwam. Opvallend genoeg kwam dat besef pas toen de wereld al midden in de milieuchaos zat.

Daardoor groeide het inzicht dat er een plan van aanpak nodig was. Zo ontstond de Agenda 2030: de koers die regeringen wereldwijd hebben uitgezet om uitstoot te verminderen en te werken aan duurzame groei.

Volgens het Europees Observatorium voor Cannabisgebruik en -teelt (OECCC) kan Cannabis sativa L. bijdragen aan 64 van de 169 subdoelen binnen 15 van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Het observatorium stelt ook dat stappen richting legalisering direct goed uitpakken voor kleine kwekers en tot een stevigere regulering van de markt leiden.

Bij de duurzaamheidsvoordelen van cannabis kun je twee soorten onderscheiden: wat de plant zelf direct voor het milieu doet, en indirecte acties die goed uitpakken voor milieu en duurzaamheid.

Wat cannabis direct voor het milieu doet

Over de gezondheidskant van wiet wordt wereldwijd veel gepraat. Jaren van onderzoek suggereren dat cannabinoïden klachten kunnen verlichten en bij verschillende ziektes kunnen helpen. Maar los van de gezondheid heeft de plant ook flinke voordelen voor het milieu, vooral bij buitenteelt in de volle grond.

Hennep, een cannabisvariant, heeft een bijzondere eigenschap die het samen met planten als zonnebloemen en grassen een heel nuttig gewas maakt. Het kan gifstoffen en schadelijke elementen uit de bodem opnemen: hennep trekt ze naar zijn wortels en slaat ze op in de plant, die je daarna oogst en van het veld haalt. Dat heet fytoremediatie.

Bij Tsjernobyl, in Wit-Rusland en op andere plekken waar de grond vervuild en zo goed als onbruikbaar was, is hennep geteeld met veelbelovende, al zijn het bescheiden, resultaten. Zulke teelt kan de grond helpen schoonmaken, maar maakt hem ook luchtiger en voegt goede voedingsstoffen toe, zodat het veld klaar is voor volgende gewassen.

Naast dat schoonmaken van de bodem zijn hennepvezels heel veelzijdig: je gebruikt ze in textiel, papier, voor de productie van ethanol, als bouwmateriaal of als biomassa.

Hennepzaad is een waardevolle bron van eiwit, vitamines en omega-3 en kan als voedingssupplement dienen, voor een gevarieerder eetpatroon.