Caryofylleen: de peperige terpeen die werkt als een cannabinoïde

Caryofylleen (bèta-caryofylleen) is een terpeen met een peperige, houtige geur dat in wiet, zwarte peper, kruidnagel en hop zit. Het bijzondere: het hecht zich aan de CB2-receptor in je lichaam en gedraagt zich dus als een cannabinoïde, zonder je high te maken. Vooral in dier- en labonderzoek wordt het bestudeerd op ontstekingsremmende en pijnstillende effecten.

Wie van buitenaf naar wiet kijkt, denkt vaak dat het simpel is: een plantje kweken en klaar. Maar in de praktijk komt er veel meer kennis bij kijken, en wie begint, verdrinkt al snel in tegenstrijdige info en overload op internet. 

Een van de termen die beginners, en eerlijk is eerlijk ook ervaren kwekers, het vaakst laat fronsen is caryofylleen.

Grote kans dat je het woord al eens voorbij hebt horen komen. Het klinkt raar en schrikt misschien af, maar hieronder vertellen we je wat het is, hoe het ruikt en wat het allemaal kan.   

Wat is caryofylleen of β-caryofylleen?

Het is een organische stof die vooral wordt ingedeeld als bicyclisch sesquiterpeen. We weten het: een hoop rare woorden die je tong breken. Maar we gaan door.

Deze terpeen zit in de oliën van een heleboel planten, bloemen en vruchten, zoals peper, kruidnagel, tijm, oregano, hop en dus ook wiet. Er zijn drie verwante stoffen:

1. Alfa-caryofylleen (humuleen), dat je in grote hoeveelheden vindt in planten als hop.

2. Bèta-caryofylleen, dat in grote hoeveelheden in de etherische olie van zwarte peper zit.

3. Caryofylleenoxide, dat veel voorkomt in planten als eucalyptus. Precies deze stof ruiken de speurhonden die de politie traint om cannabis te vinden.

Hoe ruikt en smaakt b-caryofylleen?

Caryofylleen is een van de terpenen die het meest bijdragen aan de geur en smaak van wietsoorten, en trouwens van elke plant waar het in zit.

De geur wordt meestal omschreven als droog en pittig, maar ook zoet en houtig. De smaak is pittiger, met tonen van hout, kamfer en citroen, en soms zelfs iets van diesel. 

Wat zijn de eigenschappen van caryofylleen?

Caryofylleen is een belangrijke terpeen met een paar bijzondere eigenschappen. Het lijkt bijvoorbeeld samen te werken met verschillende cannabinoïden en zo hun medische werking te versterken, via het bekende entourage-effect.

Daarnaast werkt het als agonist van de CB2-receptor in ons lichaam. Een agonist is een stof die zich aan een receptor op een cel bindt en daar een bepaalde reactie in gang zet. Caryofylleen gedraagt zich dus als een cannabinoïde. Omdat het op CB2 werkt en niet op CB1, word je er niet high van en blijft het effect beperkt tot de lichamelijke kant. Juist daarom wordt caryofylleen al jaren volop onderzocht voor medisch gebruik.

Deze terpeen doet ook iets voor de plant zelf. Zijn belangrijkste natuurlijke taak is de plant beschermen waarin hij groeit. Je zou caryofylleen dus een natuurlijk schimmel- en insectenwerend middel kunnen noemen, dat ongewenste indringers op afstand houdt.

Los van de plant zie je de goede eigenschappen ook terug in cosmetica, waar het als werkzaam ingrediënt wordt gebruikt. Je vindt caryofylleen in allerlei crèmes, bodylotions, douchegels, serums, crèmes voor een droge en geïrriteerde huid en producten tegen acne of een vette huid.

Waar wordt caryofylleen medisch voor onderzocht?

Zoals hierboven al gezegd heeft caryofylleen een aantal eigenschappen die interessant zijn voor medisch gebruik. Dit zijn de belangrijkste:

Ontstekingsremmend: lab- en dierstudies suggereren dat bèta-caryofylleen ontstekingsremmend werkt, omdat het op de CB2-receptor inwerkt, die meehelpt ontsteking en pijn te regelen.

Pijnstillend: in dierstudies had het effect op pijn, vooral op zenuwpijn.

Antidepressief: studies bij dieren suggereren dat het een antidepressief effect kan hebben, ook in stressvolle situaties, en negatieve reacties kan verminderen.

Angstremmend: sommige studies, vooral bij dieren, suggereren dat het angst en stress kan helpen verminderen, maar het vervangt geen medicijnen zoals benzodiazepinen.

Insectenwerend: het is een sterk insecticide en wordt onderzocht tegen muggen die malaria en andere tropische ziektes overbrengen, omdat het ze afstoot en de stofwisseling van larven en volwassen muggen verstoort.

Tegen kanker: in labonderzoek had het flinke invloed op de signaalroutes van kankercellen en remde het hun groei. Het wordt onderzocht als mogelijke aanvulling op chemo, maar het is geen goedgekeurde behandeling.

Bij welke aandoeningen wordt caryofylleen onderzocht?

Vaak gaat het om mogelijk gebruik, naast andere medicijnen of behandelingen, maar er zijn studies, vooral bij dieren, die het onderzoeken bij de volgende aandoeningen en toepassingen:

1. Multiple sclerose

2. Colitis (darmontsteking)

3. Alzheimer

4. Als antioxidant

De voordelen van caryofylleen

Caryofylleen lijkt niet alleen nuttig, je lichaam lijkt het ook goed te verdragen. De studies laten dit zien:

1. Het werkt in op het zenuwstelsel: volgens de bron merk je het effect opvallend snel, en afhankelijk van wat je zoekt, neem je het beter via de mond of rectaal.

2. Weinig bekende bijwerkingen: volgens het beschikbare onderzoek heeft het weinig bekende nadelige effecten op je gezondheid, behalve als je het rookt, maar dan gaat het om de verbranding en niet om het caryofylleen.

3. Je kunt het via de mond nemen: we kennen allemaal wel iemand die moeite heeft met pillen slikken, omdat ze te groot zijn of omdat slikken gewoon lastig gaat. Caryofylleen wordt goed opgenomen via het mondslijmvlies, handig voor kinderen of voor mensen die niet kunnen roken.

4. Het maakt je niet high: daarom is het geschikt voor medisch gebruik en als onderdeel van speciale behandelingen.

Er valt nog heel veel te onderzoeken in de eindeloze wereld van cannabis. Caryofylleen is een van die stoffen die, ook al kennen weinig mensen het, de voordelen hierboven zou kunnen bieden.

Tot slot, en dat is geen overbodig advies: wil je het in je vaste gebruik opnemen, overleg dan met een arts die verstand heeft van cannabis, zodat je de dosis vindt die bij jouw lichaam past.