HPS of CFL: welke kweeklamp past bij jouw kweek?

Een HPS-lamp (hogedruknatriumlamp) geeft veel en warm, oranjegeel licht en is vooral sterk in de bloei, maar trekt flink wat stroom en maakt veel warmte. Een CFL (compacte fluorescentielamp, de bekende spaarlamp) is goedkoop, zuinig en blijft koel, waardoor hij top is voor zaailingen, stekken en kleine ruimtes, al levert hij een lagere oogst op. Bij het kweken van planten hangt je keuze af van je ruimte, je budget en de fase van je planten.

Hieronder zetten we de belangrijkste verschillen tussen HPS en CFL op een rij: lichtkleur, vermogen, warmte, stroomverbruik en hoe vaak je de lamp moet vervangen. Dan weet je precies wat je in huis haalt.

Wat is een HPS-lamp?

HPS-lampen zijn populair in de tuinbouw omdat ze een geeloranje licht geven dat vooral in de bloei- of vruchtfase van planten goed werkt.

De basis gaat terug op de natriumlampen uit de jaren dertig; de hogedrukversie kwam in de jaren zestig. Sindsdien is de techniek flink verbeterd. Merken als Philips en Osram maken HPS-lampen met een sterk rood spectrum, precies waar een plant in de bloei op zit te wachten.

Op sommige plekken worden ze minder gebruikt, omdat dat oranje licht niet bepaald prettig is voor je ogen. Toch zijn HPS-lampen nog altijd overal in de tuinbouw te vinden, zeker in streken met weinig daglicht, zoals Noord-Europa.

Waarom is de HPS-lamp zo populair?

Vergeleken met andere opties, zoals ledlampen, blijft de HPS een vaste keuze, vooral om hoe hij presteert in de bloei.

Je hebt ze in vermogens van 250 W tot 1000 W. In principe kun je ze de hele cyclus van groei en bloei gebruiken, afhankelijk van wat je kweek nodig heeft, al zetten de meeste kwekers ze vooral in de bloei in.

Wil je het maximale eruit halen, vervang je HPS-lamp dan ongeveer één keer per jaar of na vier complete kweekcycli. Kortom: HPS blijft een betrouwbare en sterke keuze voor wie het beste uit zijn planten wil halen.

Wat is een CFL-lamp?

Een CFL (Compact Fluorescent Light) is een compacte tl-lamp, beter bekend als spaarlamp. De CFL is een populaire lamp voor binnen, bekend omdat hij zuinig is en voor weinig geld behoorlijk licht geeft.

Deze lampen komen voort uit de techniek van de industriële tl-buis, maar dan compact: de buis is gevouwen of opgerold. Ze hebben een fitting voor de stroom en een ingebouwd elektronisch voorschakelapparaat, en dat levert een paar flinke voordelen op: laag stroomverbruik en weinig warmte.

De CFL heeft zijn wortels in het pionierswerk van ingenieurs als Peter Cooper Hewitt, die de lagedrukkwiklamp uitvond. Later hebben mensen als Hans Spanner, Friedrich Meyer en Edmund Germer de efficiëntie en de kwaliteit van deze lampen verder opgekrikt.

Waarom kiezen zoveel kwekers voor een CFL?

Bij het kweken, en dan vooral voor zaailingen en stekken, is de CFL populair omdat hij weinig stroom vreet en betaalbaar is. Hij maakt ook weinig warmte, dus hij past prima in een kleine kweekruimte.

Er zitten wel nadelen aan: de oogst valt relatief laag uit en de lichtintensiteit neemt snel af naarmate de plant verder van de lamp staat. Wil je er het meeste uit halen, dan moet je je kweek erop afstemmen, bijvoorbeeld de afstand tussen plant en lamp en hoeveel water je geeft.

Je vindt CFL’s in allerlei vermogens, van 25 W tot 300 W, met speciale versies voor de groei en voor de bloei. Het advies is om een CFL na ongeveer 18.000 branduren te vervangen, zodat hij goed blijft presteren.