Soorten terpenen in wiet: van myrceen tot linalool

Terpenen zijn de geurstoffen die je in allerlei planten vindt, ook in wiet, en ze geven elke soort zijn eigen geur en smaak. In wiet zijn er meer dan honderd gevonden, met als bekendste myrceen, limoneen, caryofyleen, pineen en linalool. Ze bepalen niet alleen hoe je toppen ruiken, ze lijken ook mee te spelen in hoe het effect aanvoelt.

Naast geuren van citrus, bloemen, hout of peper werken terpenen samen met cannabinoïden als THC en CBD: volgens een gangbare theorie versterken of kleuren ze het effect. Elke soort heeft zijn eigen terpenenprofiel, en dat beïnvloedt hoe je het effect beleeft, van ontspannen tot euforisch.

Terpenen in cannabis: wat zijn het?

Terpenen in cannabis zijn geurstoffen die in veel planten zitten, ook in wiet, en ze zorgen voor alle verschillende luchtjes die de plant afgeeft. Zo’n 10 tot 30% van de stoffen in de hars van cannabis zijn terpenen, en die worden vooral in de trichomen gemaakt.

Ze geven wiet niet alleen zijn typische geur, ze spelen ook een grote rol in de natuurlijke verdediging van de plant. Anders dan cannabinoïden, die geur- en smaakloos zijn, zorgen terpenen voor de tonen van citrus, bloemen, aarde en hout in je wiet.

Wat doen terpenen in de wiettop?

Een plant kan niet weglopen voor vijanden of slechte omstandigheden, dus heeft hij een verdediging ontwikkeld op basis van chemische oorlogvoering. Terpenen helpen de plant op verschillende manieren: sommige jagen vijanden weg, andere remmen hun groei of verstoren hun stofwisseling.

Sommige terpenen lokken ook bestuivers, of zelfs de natuurlijke vijanden van hun belagers, zodat de plant kan overleven. Andere ontstaan als reactie op stress, zoals extreme hitte, en helpen de plant zich aan te passen aan zijn omgeving.

Terpenen en aromatherapie

Terpenen zijn de belangrijkste bestanddelen van de etherische oliën van veel planten. Die oliën worden gebruikt in aromatherapie vanwege de werking die mensen eraan toeschrijven. Lavendelolie, vol terpenen, staat bijvoorbeeld bekend als ontspannend, en rozemarijnolie zou helpen bij concentratie en je een goed gevoel geven.

Je kunt ook etherische olie uit wiet halen met stoomdestillatie. Die wordt gebruikt in parfum, cosmetica, kaarsen en zeep, en als smaakmaker in eten en drinken.

Terpenen in wiet: hoeveel zijn er?

In wiet zijn meer dan 100 verschillende terpenen gevonden, elk met een eigen samenstelling en concentratie. De typische citrusgeur komt bijvoorbeeld van limoneen, maar hoeveel daarvan in een plant zit, verschilt van plant tot plant.

Het limoneen uit citroen en uit sinaasappel lijkt chemisch op elkaar, maar door kleine verschillen in structuur en concentratie ruiken ze toch anders.

Terpenen en het drogen

In vers geoogste cannabis sativa bestaat de etherische olie voor 80 tot 90% uit monoterpenen, die erg vluchtig zijn en tijdens het drogen snel verdampen. Is de plant eenmaal gedroogd, dan zakt het gehalte aan etherische olie naar 0,1%, en dan hebben de sesquiterpenen de overhand, die veel minder vluchtig zijn.

Terpenen zijn dus niet alleen de sleutel om de geur en het effect van elke soort te begrijpen, ze openen ook deuren in de aromatherapie, de cosmetica en de keuken: deze stoffen spelen een rol die veel verder gaat dan alleen lekker blowen.

Soorten terpenen in cannabis

Myrceen

Myrceen is de terpeen die je het vaakst in wiet tegenkomt: in sommige soorten maakt hij tot 60% van de etherische olie uit. Hij zit ook in hennep, al meestal in kleinere hoeveelheden.

Naast wiet vind je myrceen ook in andere planten, zoals hop en de West-Indische laurier (Pimenta racemosa). Zijn geur is aards, muskusachtig en wat kruidig, en dat geeft sommige soorten hun typische aardse, kruidige lucht.

In laboratoriumstudies worden aan myrceen pijnstillende, ontstekingsremmende en antibiotische eigenschappen toegeschreven. Sommige labstudies suggereren ook dat hij de werking van kankerverwekkende stoffen als aflatoxine B zou kunnen blokkeren.

Daarnaast wordt deze terpeen in verband gebracht met een ontspannend, kalmerend en slaapverwekkend effect, en daarom zoeken mensen die stress en onrust willen verminderen hem vaak op. Onder blowers wordt ook gedacht dat myrceen het effect van THC versterkt, al is daar geen hard bewijs voor.

Limoneen

Limoneen is een andere belangrijke terpeen in wiet, vaak op de tweede, derde of vierde plaats als het gaat om de hoeveelheid in de hars. Hij zorgt voor de frisse citrusgeur die je kent van citroen en sinaasappel. Naast die geur liet limoneen in laboratoriumstudies schimmelwerende, antibacteriële en antikanker-eigenschappen zien.

Er wordt onderzocht of hij beschadiging van het RAS-gen helpt voorkomen, een factor die met het ontstaan van tumoren te maken heeft, en of hij beschermt tegen de schimmel Aspergillus en tegen de kankerverwekkende stoffen in rook.

Deze terpeen komt ook snel door de bloed-hersenbarrière, zodat hij snel in je lichaam kan werken. In onderzoek naar limoneen meldden deelnemers meer aandacht, betere concentratie, meer welbevinden en zelfs meer zin in seks.

Er wordt onderzocht of limoneen als spray kan helpen bij depressie en angst. Sommige studies suggereren ook dat het maagzuur vermindert en het immuunsysteem stimuleert.

Caryofyleen

Caryofyleen is een terpeen die je vaak in specerijen vindt, zoals zwarte peper, kruidnagel en andere kruiden. Hij ruikt kruidig en pittig, en wordt in wiet vooral onderzocht als ontstekingsremmer en pijnstiller.

Deze terpeen is interessant omdat hij selectief de cannabinoïdereceptoren CB2 kan activeren, en dat maakt hem een veelbelovend onderwerp voor medisch onderzoek. Hij is geen cannabinoïde, maar doordat hij op CB2-receptoren werkt, kan hij misschien ooit een rol spelen bij de behandeling van pijn en ontsteking.

Pineen:

Pineen is de terpeen in wiet die zorgt voor de frisse, harsige geur die je kent van dennen en sparren. Je vindt hem ook in salie en rozemarijn. Hij wordt in verband gebracht met een werking als slijmoplosser, luchtwegverwijder, ontstekingsremmer en plaatselijk ontsmettingsmiddel.

Het opvallendste aan pineen is dat hij door de bloed-hersenbarrière gaat, en volgens eerste onderzoek zou hij acetylcholinesterase kunnen remmen en zo het geheugen kunnen helpen. In de traditionele geneeskunde worden rozemarijn en salie al eeuwen gewaardeerd om hun effect op het denkvermogen, wat deels aan pineen wordt toegeschreven.

Terpineol

Terpineol is een terpeen met een bloemige geur, een beetje zoals seringen, appelbloesem en linde. Er wordt aan deze terpeen een kalmerend effect toegeschreven, wat deels kan verklaren waarom sommige soorten zo ontspannend zijn.

In studies met muizen bewogen de dieren 45% minder na blootstelling aan terpineol, wat wijst op een sterk ontspannend effect.

Borneol:

Borneol is een terpeen met een frisse geur naar munt, een beetje zoals kamfer. In de Chinese geneeskunde wordt hij gebruikt tegen vermoeidheid en stress en om sneller te herstellen na een ziekte. Sommige soorten, zoals Super Silver Haze, staan bekend om hun hoge gehalte aan borneol, en daar wordt een ontspannend en licht psychedelisch effect aan toegeschreven.

Linalool:

Linalool is een terpeen met een zachte, bloemige geur, zoals lavendel. Hij staat bekend om zijn kalmerende en angstremmende werking, en er zijn mensen die hem gebruiken om klachten als angst en slapeloosheid te verlichten.

In proeven met muizen bewogen de dieren 75% minder, wat wijst op een sterk ontspannend effect. Ook wordt gekeken naar mogelijke pijnstillende en anti-epileptische eigenschappen, en er loopt onderzoek naar zijn mogelijke rol bij de behandeling van bepaalde soorten kanker.

Eucalyptol:

Eucalyptol, ook wel 1,8-cineol, is het hoofdbestanddeel van eucalyptusolie. In wiet zit er maar een klein beetje van, en het wordt in verband gebracht met een pijnstillend effect, betere concentratie en een beter innerlijk evenwicht.

Nerolidol:

Nerolidol heeft een houtige, aardse geur en zit in planten als gember en citronella. In labonderzoek liet deze terpeen schimmelwerende, antimalaria- en anti-leishmaniasis-eigenschappen zien, en er wordt een duidelijk kalmerend effect aan toegeschreven.

Eindeloos veel terpenen in wiet

In de hars van wiet zitten nog veel meer terpenen, zoals felandreen, humuleen en bisaboleen. Elke terpeen heeft zijn eigen mix van geuren en effecten, en sommige werken in synergie met andere stoffen, terwijl andere hun effect juist tegenwerken.

De wisselwerking tussen terpenen en cannabinoïden, zoals THC, bepaalt voor een deel hoe je wiet aanvoelt en wat hij medisch kan betekenen.