Snoeien, verpotten en oogsten met de maan: zo werkt de maankalender

Met een maankalender voor wiet plan je je kweekklussen (kiemen, verpotten, snoeien, stekken, oogsten) op de fase waarin de maan staat. Het idee komt uit de traditie van tuinieren met de maan en heeft weinig wetenschappelijke onderbouwing, maar veel kwekers zweren erbij. Dat de maan eb en vloed op de hele aarde stuurt, is geen mythe. Maar daar houdt het volgens de traditie niet op.

De maankalender zou veel invloed hebben op dieren en planten, ook op wiet. Er is weinig wetenschappelijk bewijs voor, maar we laten de mystiek even voor wat het is en leggen je hieronder uit welke invloed de maan op je wietkweek zou hebben.

Volgens de traditie van het tuinieren met de maan regelt de maan een deel van de fotoperiode van elke plant. Zo zou ze de aanmaak stimuleren van een eiwit dat planten gebruiken als lichtreceptor, en dat de sapstroom in de plant op gang brengt afhankelijk van het maanlicht dat ze opvangt. Daarom zou je een kweekkalender kunnen opstellen op basis van de fase waarin de maan staat. 

De gegevens hieronder zijn oorspronkelijk geschreven voor Argentinië, Uruguay en andere landen op het zuidelijk halfrond, zoals het zuiden van Colombia, Chili, Bolivia, Peru en Paraguay. In Nederland en België zit je op het noordelijk halfrond: let dan vooral op hoe de maan eruitziet (zie verderop).

De maankalender volgt de fases van de maan

Nieuwe maan

Je herkent hem doordat de maan nauwelijks licht geeft, en volgens de traditie staat de sapstroom dan stil. Het sap zakt helemaal door de stengel naar de wortels. Het is een periode van aanpassing en rust voor de plant, waarin ze energie opdoet om het sap weer door haar hele lijf te sturen. Het is de perfecte fase om te snoeien of je planten op te binden, omdat het de plant dan het minst raakt.

Eerste kwartier (wassende maan)

Nu begint de maan feller te schijnen, en daarmee komt er ook meer beweging in de plant, die reageert met meer blad en wortels. In deze fase stijgt het sap van de wortels naar de stengel en de takken. Tegen het einde van deze fase is volgens de maankalender het moment om je wietzaden te laten kiemen, zodat je ze op de eerste dag van volle maan kunt planten.

Volle maan

Dit is de fase waarin de maan het felst schijnt, dus stromen er meer sap en water door je planten en maken ze meer blad. De wortelgroei begint af te remmen. Het sap bereikt de hoogste delen van de plant en blijft in de kruin, de takken, de bladeren en de vruchten hangen. Het is de perfecte fase om te verpotten of om gefeminiseerde en reguliere zaden te planten, zodat ze beter groeien: als het sap weer begint te zakken, hebben de wortels veel meer ruimte om uit te breiden. Snoeien wordt in deze fase wel afgeraden.

Laatste kwartier (afnemende maan)

Naarmate de maan afneemt, wordt het licht ook minder, en maakt de plant minder nieuw blad aan. Er stroomt minder sap door het weefsel, en het begint weer te zakken naar de stengel en de onderste bladeren. De hormonen die de wortelgroei sturen, zitten dan op het ideale punt voor dikkere wortels. Het sap is nog niet bij de wortels, dus je kunt nog goed verpotten, maar de plant reageert er minder goed op dan bij volle maan.

De maankalender voor wiet verschilt per halfrond

Ook als je alles weet over de biodynamische maankalender, moet je rekening houden met het halfrond waarop je woont, en goed kijken naar de vorm van de maan. Zowel bij het eerste als bij het laatste kwartier ziet de maan er op het ene halfrond anders uit dan op het andere:

• Op het noordelijk halfrond, dus ook in Nederland en België, staat de maan in het laatste kwartier als ze de vorm van een C heeft. Heeft ze de vorm van een D, dan staat ze in het eerste kwartier.

• Op het zuidelijk halfrond is het andersom: daar staat de maan in het laatste kwartier als ze de vorm van een D heeft, en in het eerste kwartier als je haar ziet in de vorm van een C.

Zaaien en kweken volgens de maan

Ben je eenmaal vertrouwd met de maancycli en hun invloed, dan is het tijd om die kennis te vertalen naar je eigen wietkweek.

In het begin is het heel normaal dat het niet lukt om elke klus precies op het ideale moment te doen. Maar rustig aan. Met kijken en ervaring wordt je kweek volgens de maan stap voor stap beter.

Hieronder zetten we op een rij wat volgens de maankalender het ideale moment is voor elke klus in je kweek:

Kiemen:

Kiemen onder de juiste maan zou ideaal zijn. Voor deze stap wordt een dalende maan in de wassende fase aangeraden, tot 3 dagen voor volle maan. Met „dalend” en „stijgend” bedoelen tuiniers met de maan of de maan elke dag lager of hoger aan de hemel staat, een cyclus van zo’n 27 dagen die losstaat van de fases. Van de wietplant willen we vooral de bloemen, dus volgens de traditie kun je je zaden het best laten kiemen als de maan door een luchtteken trekt. Planten op de dag van volle maan zelf wordt afgeraden, en nieuwe maan en afnemende maan vermijd je helemaal.

Planten en verpotten:

Het ideale moment om te planten is volgens de maankalender bij een dalende maan in de wassende fase, want dan zijn de omstandigheden ideaal om je planten naar een grotere pot te verhuizen. Het is ook dé fase om te verpotten en om je gekiemde zaden te planten.

Snoeien:

De belangrijkste vraag: bij welke maan snoei je? Het liefst bij een dalende maan in de afnemende fase, want dan zou de plant sneller herstellen en minder stress krijgen.

Groeivoeding

Volg je de maankalender voor wiet, dan geef je natuurlijke of zelfgemaakte voeding het best bij een dalende maan in de wassende fase. Gebruik je minerale voeding, dan raadt de kalender de afnemende fase aan.

Bloeivoeding:

Kweek je volgens de maan, dan geef je basisvoeding en bloeistimulatoren het best als de maan door de luchttekens trekt, zodat de toppen zich goed vormen en dikker worden. Bij een dalende maan in de wassende fase zou de grond voeding die langzaam vrijkomt het best opnemen. Minerale voeding wordt aangeraden in de afnemende fase.

Stekken knippen:

Wacht je tot het einde van een stijgende maan, dan krijg je sterke stekken vol sap. Knip je in die periode, dan heeft de moederplant er wel meer last van, dus het advies is om bij een dalende maan mycorrhiza te geven, zodat het beschadigde weefsel herstelt en de plant de stress te boven komt.

Stekken planten:

Knip je je stekken in de laatste twee dagen van een stijgende maan, dan kun je ze minstens 2 à 3 dagen in een bakje met water en wortelstimulator laten staan. Wanneer plant je ze dan? Doe je het zo, dan wacht je tot het begin van de dalende maan om te planten. Valt dat samen met de wassende fase, dan slagen ze vaker, omdat de vorming en groei van wortels dan gestimuleerd zou worden.

Toppen oogsten:

Volgens de maankalender oogst je het best in de fase van wassende maan of volle maan, maar niet op de dag van volle maan zelf, als je de werkzame stoffen zo geconcentreerd mogelijk wilt hebben.

Oogst je bij afnemende maan, dan zou je wiet sterker smaken en ruiken. Drogen zou sneller en met minder gedoe gaan bij een dalende maan, maar is er geen kans op schimmel en laten de omstandigheden het toe, dan oogst je volgens de traditie het liefst bij een stijgende maan.

Zaden oogsten:

Voor het oogsten van zaden wordt aangeraden te wachten tot de maan stijgend is.

Plagen en ziektes:

Een dalende maan in de afnemende fase zou ideaal zijn om je wiet tegen insecten te behandelen. Schimmelbestrijders werken volgens de kalender het best bij een stijgende maan in de afnemende fase.

Tot slot de maankalender die oorspronkelijk voor Argentinië is gepubliceerd. Let op: hij is van 2024 en volgt de seizoenen van het zuidelijk halfrond, dus hij is verlopen en je kunt er in Nederland of België geen kweek mee plannen. Zie hem alleen als voorbeeld van hoe zo’n kalender eruitziet.

MAANKALENDER 2024 (ZUIDELIJK HALFROND, VERLOPEN VOORBEELD)