Wortelrot bij wiet: herkennen, voorkomen en wat je nog kunt doen

Wortelrot is een infectie waarbij de wortels van je wietplant bruin en papperig worden en geen water en voeding meer opnemen. Bovengronds zie je gekrulde, slappe en ongezonde bladeren, net alsof je te veel water hebt gegeven. Meestal zit er een schimmel of schimmelachtig organisme achter, en vaak gaat het mis door te veel water, warmte en een vuile kweekruimte. 

Wortelrot komt bij wietplanten vaak voor. Er kunnen verschillende boosdoeners achter zitten, maar de bekendste zijn fusarium, pythium en rhizoctonia, een geslacht schimmels dat geen sporen maakt maar schimmeldraden (hyfen) en sclerotiën, kleine harde overlevingsknolletjes. Rhizoctonia betekent letterlijk „wortelvernietiger”. Pythium en phytophthora zijn strikt genomen geen echte schimmels maar oömyceten, al worden ze in de kweekwereld gewoon zo genoemd.

Wortelrot geeft symptomen die lijken op die van een plant die te veel water heeft gekregen. Toch ziet elke infectie er net even anders uit.

Hoe herken je wortelrot?

Elke infectie ziet er een beetje anders uit, maar dit zijn de meest voorkomende symptomen:

1. Bovengronds zie je eerst dat de plant overal trager groeit. De bladeren verwelken en krijgen chlorose (ze worden geel), daarna worden ze bruin en vallen ze af. Het blad wordt zo steeds dunner en geler. Je ziet de plant snel achteruitgaan: eerst verwelkt alles een beetje, daarna komen er bruine tinten op bladeren en stengels (en zelfs op de toppen), die vervolgens afsterven.
2. Onder de grond sterven de wortelharen af. Je ziet dus rotte wortels die steeds minder water en voeding opnemen, en daardoor krijg je bovengronds de symptomen van wortelrot. De wortels worden bruin, met afgestorven puntjes die gaan ontbinden, wat weer nieuwe problemen kan geven. Ook de voet van de stengel kan donker of bruin verkleuren.

Wat je in feite ziet, is dat de hele plant verwelkt. En hoeveel water je ook geeft, de bladeren en stengels worden niet meer stevig. Op dat punt denken veel kwekers dat de plant dorst heeft en geven ze extra veel water, waardoor het alleen maar erger wordt. Zit je in die fase, reken er dan op dat je plant een week na de eerste symptomen dood is.

Symptomen van rhizoctonia

De belangrijkste symptomen van deze schimmel in je wietplanten zijn rottende zaden, rot in de bovenste wortels tot aan de stengelvoet, en schade aan het blad.

Kenmerken

• De bladeren van aangetaste planten blijven kleiner en worden steeds geler.
• De schimmel remt de groei van de plant flink af, tot die uiteindelijk verwelkt.
• Er komen bruine, droge plekken op de stengelvoet en op de bladeren.
• De wortels rotten langzaam weg en er vormt zich een kleverig, geleiachtig laagje op.
• Bij een hoge luchtvochtigheid kunnen er draden op de grond verschijnen die de plant tot in het blad infecteren.

Symptomen van phytophthora

Ook hier groeit de plant trager. De symptomen lijken op die van pythium, maar zijn heftiger.

Kenmerken

• De bladeren verwelken, worden geel en vallen af.
• Er komen bruine of roodachtige plekken op de stengelvoet.
• De bast van de stengel en de wortels verkleuren bruin of roodachtig.
• Haal je de plant uit de grond, dan zie je de wortelrot meteen: de wortels zijn duidelijk donker verkleurd.
• Het verspreidt zich snel via plantenresten die in je kweek liggen.

Symptomen van fusarium

Fusarium tast vooral de wortels en de stengelvoet aan, en soms de bladscheden, die dan onder een bruine of roodachtige rot komen te zitten. Een plant met fusarium groeit duidelijk trager.

Symptomen van pythium

Pythium zorgt ervoor dat geïnfecteerde planten trager groeien.

Kenmerken:

• De hele plant verliest kracht en verwelkt daarna langzaam door de pythium.
• Zwartachtige, natte rot aan de wortelhals.

Wat veroorzaakt wortelrot?

Vocht is een van de factoren die wortelrot in de hand werken, net als te veel water geven. Ook de temperatuur in je kweekruimte speelt mee voor je planten, want deze schimmels groeien graag bij temperaturen tussen 20 en 34 °C. Wortelrot kan ook hydrosystemen treffen, vooral als het water in het reservoir warm wordt.

Voorkomen is het beste, en daar kun je op een paar dingen letten. Zorg voor de juiste temperatuur en luchtvochtigheid in je kweekruimte, hou de ruimte schoon en laat geen dood plantmateriaal, zoals bladeren en takjes, bij je planten liggen. Gebruik daarnaast luchtige potgrond, zodat de wortels gezond kunnen groeien, en geef niet te veel water. Perliet door je potgrond mengen helpt het water goed af te voeren. Je kunt ook gezonde micro-organismen aan je grond toevoegen door er compost door te mengen. 

Wortelrot is lastig te behandelen, omdat de sporen en schimmeldraden die je wortels aanvallen piepklein zijn en je ze bijna niet ziet. Daarom ligt de nadruk vooral op voorkomen.

Hoe voorkom je dat je wortels gaan rotten?

De schimmels kunnen al in je ruimte zitten voordat je ook maar begint, dus het is superbelangrijk om je kweekruimte en alle oppervlakken en spullen die je voor je kweek gebruikt grondig schoon te maken.

Plagen buiten de deur houden helpt ook tegen wortelrot. Rouwmuggen kunnen wortelrot overbrengen, dus die wil je echt niet hebben. Om rouwmuggen te voorkomen geef je precies genoeg water: laat de bovenste laag potgrond een beetje opdrogen voordat je weer water geeft, dan krijgen je planten nooit te veel.

Bij hydrocultuur (een cursus in het Spaans, vanuit Argentinië) moet je extreem schoon werken. Goede bacteriën aan je kweekmedium toevoegen kan ook helpen om de schimmels achter wortelrot af te remmen. 

Heeft wortelrot je plant te pakken, gooi hem dan weg. De schimmels kunnen zich verspreiden en de rest van je kweek besmetten. Voorkomen en schoon werken is altijd beter.

Gezonde wortels zijn essentieel voor alles wat je wietplant doet. Via de wortels neemt de plant voeding en water op. Het beste advies is dus: wees geduldig en hou je planten goed in de gaten.

Hoe bestrijd je wortelrot?

Helaas is het heel moeilijk om deze ziektes helemaal uit te roeien. Volg je de tips hierboven, dan kun je voorkomen dat ze opduiken of zich verder verspreiden. Maar is de aanval groot en heftig en zit het al in je hele kweek, dan kun je beter alle planten eruit trekken en opnieuw beginnen. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat je hele kweek eraan gaat.

Een paar methodes die je tegenkomt:

Biologisch:

In tuincentra en growshops vind je biologische fungiciden op basis van schimmels of bacteriën die de wortels van je planten beschermen tegen schimmelaanvallen.

Er zijn middelen op basis van de bacterie Streptomyces griseoviridis, die tegen de meeste ziekteverwekkers achter wortelrot werken. Je kunt ze ook preventief gebruiken. Afhankelijk van hoe zwaar de aanval is, herhaal je de behandeling elke 2 tot 5 weken.

Chemisch:

Chemische middelen helpen meestal niet meer als de infectie zich al door je kweek heeft verspreid. Ons advies is dan: trek alle planten eruit en gooi ze weg. Maak daarna je kweekruimte en al je spullen schoon en behandel alles preventief met een schimmelwerend middel. Alleen zo weet je zeker dat je volgende kweek schoon begint.

Begin je net met kweken? Schrijf je dan in voor onze cursus Curso de Cultivo Exitoso (in het Spaans, vanuit Argentinië).  Een goede basis is alles 🙃

Vond je dit interessant? Dan vind je dit misschien ook wat...