Bioponika: jak działa organiczna hydroponika w uprawie konopi

Bioponika to organiczna hydroponika: rośliny rosną bez ziemi, w wodzie z rozpuszczonymi certyfikowanymi nawozami organicznymi i w podłożu, w którym żyją pożyteczne mikroorganizmy. To one rozkładają nawóz na składniki, które korzenie mogą pobrać. Zanim wejdziemy w szczegóły, warto wiedzieć, czym w ogóle jest uprawa hydroponiczna.

Uprawy wodne, w tym organiczna hydroponika, nie potrzebują ziemi. Zamiast niej korzystają z wody wzbogaconej o składniki odżywcze i z podłoża, które trzyma korzenie w miejscu i utrzymuje je w wilgoci. Więcej o uprawie hydroponicznej przeczytasz w tym tekście.

No dobra, to czym jest bioponika?

Czym jest organiczna hydroponika?

Bioponika to metoda uprawy hydroponicznej wymyślona przez weterana hydroponiki Williama Texiera, założyciela General Hydroponics Europe.

W bioponice używa się certyfikowanych nawozów organicznych rozpuszczonych w pożywce hydroponicznej, razem z podłożem. To alternatywa dla hydro na nawozach syntetycznych i krok w stronę bardziej zrównoważonej uprawy. Zyskała popularność, bo coraz więcej growerów lubi łączyć różne techniki w pogoni za zdrowszymi, skuteczniejszymi i smaczniejszymi plonami.

Bioponika jest spokrewniona z hydroponiką i akwaponiką, ale stawia na w pełni organiczne składniki odżywcze i daje opcję dodania ryb oraz innych wodnych stworzeń, które uzupełniają karmienie. Według często powtarzanej wersji metoda istnieje od 2005 roku, kiedy Texier opatentował ten proces.

Czego potrzebujesz, żeby uprawa bioponiczna się udała?

Żeby organiczna uprawa w hydro się udała, potrzebujesz co najmniej trzech rzeczy:

1. Filtra na pompie:
   To bardzo ważne dla dobrego wzrostu, zwłaszcza gdy gołe korzenie wiszą w pożywce. Trzeba też pamiętać, że większe cząstki z nawozu muszą zostać dobrze odfiltrowane, bo mogą zadusić korzenie.
2. Żywych organizmów:
   Dzięki nim można odtworzyć proces rozkładu, który zachodzi w glebie. Mikroorganizmy muszą się gdzieś „zaczepić”: potrzebują miejsca dobrze natlenionego, z dala od prądów tworzonych przez przepływ pożywki, i stale wilgotnego. Jak wyschną, giną. W hydro można używać różnych podłoży, a najbardziej naturalne to keramzyt i włókno kokosowe.
3. Odpowiedniego nawozu:
   Nie każdy nawóz organiczny do konopi nadaje się do organicznej hydroponiki. Nawóz do bioponiki musi być płynny albo rozpuszczalny, nie może mieć zbyt dużych cząstek i musi szybko się rozkładać.

Do systemu można też dodać ryby i inne wodne stworzenia, na przykład raki. Dzięki temu rybie odchody mieszają się z dodatkowymi składnikami i dają mikrobom jeszcze więcej pożywienia. Efekt to bardzo bogate środowisko wzrostu, które łączy zalety uprawy organicznej i hydroponiki. Ryby są jednak opcjonalne: system bioponiczny działa bez nich. 

System bioponiczny potrzebuje sprzymierzeńców w postaci mikroorganizmów. Tylko skąd je wziąć? Jeden sposób to pozwolić naturze działać. Mikroorganizmy są wszędzie w środowisku. W powietrzu, w wodzie, na nas i w nas. Dosłownie wszędzie.

Jeśli wybierzesz drogę naturalną, rozkład ruszy powoli, a rośliny mogą cierpieć, dopóki w pożywce nie zbierze się zapas składników.

Lepiej przyspieszyć sprawę, dodając Trichodermę, czyli pożyteczne grzyby, które kolonizują korzenie i żyją z rośliną w układzie, na którym obie strony zyskują.

Organiczne odżywianie: jak używać Trichoderma harzianum?

Trichoderma harzianum, razem z wieloma innymi mikrobami, występuje naturalnie w każdej dobrej ziemi. Ale jeśli twoja ziemia jest sucha, uboga, krucha albo po prostu wyjałowiona, warto dodać je razem z nawozami, żeby była żyźniejsza i bardziej wydajna. Oczywiście w domowej uprawie hydroponicznej musisz dodać te mikroorganizmy sam, a w zależności od podłoża może być trzeba dopasować środowisko do ich potrzeb.

Jak Trichoderma rośnie i się namnaża

Ten grzyb potrzebuje czystego, przewiewnego, raczej ciepłego, dobrze natlenionego i cały czas wilgotnego środowiska. Nie każde podłoże się do tego nadaje, a przynajmniej nie każde dobrze. W hydro używa się trzech głównych kategorii:

• podłoża, które trzymają wodę, jak włókno kokosowe albo wełna mineralna,
• podłoża drenujące, jak lawa wulkaniczna, perlit albo keramzyt,
• uprawa bez żadnego podłoża, jak w systemach z gołymi korzeniami.

W systemie hydroponicznym oczywiście musisz dodać je sam, a w zależności od podłoża może być trzeba dopasować środowisko do ich potrzeb.

Przy wełnie mineralnej albo włóknie kokosowym po prostu dodajesz Trichodermę do mieszanki i będzie rosła, dopóki ma od ręki dostęp do jedzenia.

Za to keramzyt, perlit i skała wulkaniczna to podłoża drenujące: nie utrzymają wystarczającej wilgoci. Dlatego radzimy wmieszać w nie od 10 do 20 procent włókna kokosowego, zanim dodasz Trichodermę do systemu.

Bioponika: zalety i wady

Zalety

• Mniejsze zużycie wody: według zwolenników metody nawet o 40% mniej niż w tradycyjnym rolnictwie
• Pomaga tam, gdzie brakuje wody
• Oszczędza grunt i miejsce
• Większy plon na mniejszej powierzchni niż w uprawie organicznej w ziemi
• Mniej wydatków na walkę ze szkodnikami
• Mało albo zero pielenia
• Składniki odżywcze są wykorzystywane efektywnie
• Lepsza kontrola warunków klimatycznych w domowej uprawie organicznej
• Nie potrzebujesz ziemi

Wady

• Nie nadaje się do roślin, które dają bardzo duże owoce albo plony
• Nie da się w ten sposób uprawiać drzew.

Bioponika daje wiele sposobów na podniesienie poziomu składników w uprawie wodnej. W akwaponice na przykład składniki pochodzą prawie wyłącznie z rybich odchodów i karmy. W hydroponice dodaje się je do pożywki ręcznie. W bioponice środowisko organiczne powstaje dzięki dużej dawce składników odżywczych. To z kolei przyciąga pożyteczne mikroby, które kolonizują korzenie i poprawiają zarówno odżywienie, jak i zdolność roślin do pobierania składników.

Te grzyby są obecne w każdej zdrowej glebie, ale świetnie radzą sobie też w podłożu obojętnym. Trichoderma dobrze robi swoje, łatwo ją dostać i nie jest droga.

Jeśli chodzi o jakość, plony z różnych technik hydroponicznych mają taki sam smak i wartość odżywczą jak najlepsze organiczne plony z ziemi. Prawie nie da się ich odróżnić, ale zwolennicy bioponiki twierdzą, że ma ona lekką przewagę, bo usuwa część barier, które ograniczają wzrost roślin.

Przeczytaj najnowsze teksty