Zelf bladaarde maken: de methode met drie bakken

Voor bladaarde verzamel je in de herfst dode bladeren, meng je die met schillen en andere plantenresten (twee delen blad op één deel resten) en laat je het geheel door drie houten bakken op de kale grond gaan, tot het donkere aarde is die naar bos ruikt. Het kost je bijna niks, en het is een stuk goedkoper dan potgrond kopen in het tuincentrum of de supermarkt.

Hier krijg je de beste tuintips om zelf simpele, goede en goedkope biologische compost te maken, die je planten voedt en ze in je moestuin beter dan ooit laat groeien.

Wat is bladaarde?

Bladaarde is een veelzijdige compost die je in de tuin, in bakken en voor zaaigoed kunt gebruiken. Wat het bijzonder maakt: het helpt je bedden vrij te houden van onkruid en ziektes, zodat je minder geld kwijt bent aan verzorgingsmiddelen. Goed gemaakt is het schoon, gezeefd en watert het heel goed af, terwijl je planten en bloemen toch genoeg vocht houden.

Zelfgemaakte compost helpt planten sterk te groeien: het geeft een hoop voedingsstoffen en kan ze zelfs sneller laten kiemen dan een boom of plant die dat biologische ‘zwarte goud’ moet missen.

Hoe maak je bladaarde?

De basis voor je begint: bouw 3 houten bakken met duidelijke schotten ertussen, zodat je elke compost apart kunt bewaren. Het tweede belangrijke punt: zet die bakken direct op de grond, want dan gaat het verteren veel sneller.

De materialen vind je makkelijk in en rond je huis, maar niet alles mag op de composthoop. Verderop lees je wat wel werkt en wat niet.

Een bak voor elke fase van je compost

De hoofdregel als je thuis leert composteren: niet alles door elkaar gooien. Net als bij het scheiden van afval sorteer je alles op herkomst. En onthoud: wat niet organisch is, heb je hier niks aan.

Het ideaal is dus één bak per compost. Zet ze gerust naast elkaar, maar let op dat de inhoud niet vermengt. Laat genoeg ruimte tussen de bakken.

Wat gaat er in de eerste bak?

In de eerste bak gaan droge bladeren (zit er een beetje dierenpoep op, was ze dan niet af: dat versnelt het proces). Het beste moment om ze te verzamelen is de herfst, als de bomen hun blad bij bergen laten vallen.

Bij de bladeren doe je ook plantaardig keukenafval: eierschalen, schillen van aardappels en zoete aardappels en van andere groenten die je dagelijks kookt. Je kunt er ook snoeiafval bij doen, koffiedik, gebruikte yerba mate (de kruiden van de thee die ze in Argentinië overal drinken), enzovoort. Onthoud dat dit allemaal direct op de grond komt.

De juiste verhouding

Voor deze eerste compost neem je 1 deel plantenresten op 2 delen droge bladeren.

En waar is de tweede bak voor?

In de tweede bak schep je de compost als hij bijna verteerd is. Schrik niet als hij pikzwart is: dat hoort zo, en daarom heet het ook ‘zwart goud’.

Je ziet misschien dat hij nog niet helemaal verteerd is: er kunnen nog stukjes en takjes in zitten die nog bezig zijn. In deze fase krijg je een kleine beloning: als je eraan ruikt, komt er een heerlijke geur van verse aarde en bosgrond vanaf.

En de derde bak?

Zie je dat de compost in de tweede bak helemaal verteerd is, dan schep je hem over naar de derde, waar je hem bewaart tot je hem nodig hebt.

In deze fase moet je echt kunnen zien of de compost helemaal klaar is of dat er nog onderdelen moeten verteren. Is hij nog niet helemaal rijp, dan voedt hij je planten niet, maar doet hij het omgekeerde: dan pikt hij hun energie in om zelf verder te verteren.

Hoe vochtig moet compost zijn?

Voor goede biologische compost moet je hem altijd vochtig houden, zeker in de zomer of als de lucht heel droog is. Spuit hem dan af en toe nat met de tuinslang, maar verzuip hem niet, anders krijg je schimmel.

En hoe meet je de vochtigheid? Simpel: knijp een handvol compost samen. Er moeten een paar druppels water uit komen, meer niet.

De voordelen van bladaarde

• Het is een ecologisch, schoon en 100% natuurlijk product
• Er zit geen onkruid in en geen enkel chemisch middel
• Met bladaarde klinkt je grond veel minder in
• Zoek je goede afwatering en een luchtige structuur, dan is dit precies wat je nodig hebt
• Het levert veel organische stof
• Gezeefd is het schone aarde, zonder rommel erin
• Ideaal om je planten beter te voeden

Bladaarde maken: wat mag er wel en niet in?

• Geen vlees, vet of ander dierlijk afval in je zelfgemaakte compost. Laat ook zieke planten, resten van pompoen- of tomatenplanten en onkruid weg: zit daar een ziekte in, dan kan die in je compost terechtkomen en daarna al je planten verpesten.
• Kom je onkruid, vers gemaaid gras of zieke planten tegen die door een plaag zijn aangetast, laat die dan ook buiten je compost.
• Dek je compost in de winter af, zodat hij de warmte beter vasthoudt. Dat is meteen een goede truc om het verteren te versnellen.
• Kou doet je bladaarde geen goed. In de zomer verteert compost juist sneller door de warmte en het vocht, en dat maakt het het ideale seizoen om ermee aan de slag te gaan.
• Het is normaal dat het in het begin een beetje stinkt.