Cannabis en klimaatverandering: wat het VN-rapport zegt

De cannabisindustrie draagt bij aan klimaatverandering, vooral via binnenkweek: lampen, airco en ventilatie slurpen energie en geven zo CO2-uitstoot. Volgens het World Drug Report 2022 van de VN stoot binnenkweek meer uit dan buitenteelt, en richt illegale teelt lokaal flinke schade aan. Tegelijk kan legale teelt, zeker van hennep, juist een positieve rol spelen.

Cannabis wordt al eeuwen gewaardeerd om zijn medische en recreatieve eigenschappen, maar groeide lang op in de schaduw van illegaliteit en stigma. Nu het op steeds meer plekken in de wereld gelegaliseerd wordt, groeit de industrie, met nieuwe kansen, nieuwe problemen en een terechte vraag: hoe duurzaam is dit eigenlijk?

Daarom kijken we hoe de teelt van cannabis bijdraagt aan broeikasgassen, uitputting van waterbronnen en andere milieuschade. En wat kwekers en de industrie als geheel kunnen doen om groener te werken en hun CO2-voetafdruk te verkleinen.

Wat is de milieu-impact van drugsgebruik?

Het World Drug Report 2022 van het VN-bureau voor drugs en misdaad (UNODC) legt een opvallend verband tussen drugsgebruik en klimaatverandering. Het gaat om een weinig onderzocht maar groeiend probleem, en ook het roken van wiet komt daarin naar voren als een factor in de wereldwijde milieuschade.

Het rapport kijkt niet alleen naar de gebruikelijke thema's als gezondheid, criminaliteit en economie, maar ook naar de directe impact op ecosystemen. Het benadrukt dat milieuschade vooral kwetsbare landen treft, en dat individuele keuzes, zoals een joint roken of een lijntje coke snuiven, gevolgen hebben die verder reiken dan jezelf.

Hoeveel CO2 stoot de productie van drugs uit?

Een opvallend gegeven uit het rapport is het verschil in CO2-uitstoot tussen de productie van verschillende drugs. Cocaïne geeft per kilo 30 keer meer CO2 dan cacaobonen. Elk jaar komt er bij de productie van cocaïne 8,9 miljoen ton CO2 in de atmosfeer, ongeveer evenveel als de uitstoot van bijna twee miljoen auto's.

Ook cannabis ligt onder het vergrootglas, vooral binnenkweek, die meer uitstoot dan buitenteelt. Klimaatregeling en energieslurpende verlichting zijn daar de grote boosdoeners.

Het rapport benadrukt dat de totale impact van de drugsindustrie niet in de buurt komt van sectoren als de legale landbouw of de farmaceutische industrie. Maar lokaal is de schade groot: ontbossing en vervuiling van water, bodem en lucht, vooral in armere landen.

De studie brengt een tot nu toe weinig onderzocht verband aan het licht en laat zien dat we ons meer bewust mogen zijn van hoe onze eigen keuzes doorwerken in het kwetsbare evenwicht van de planeet.

Illegale teelt voor de drugshandel: ontbossing en klimaatverandering

Illegale teelt voor de drugshandel (coca, maar ook cannabis) is niet alleen een probleem voor de volksgezondheid. Het laat ook een verwoestend spoor na in het milieu, vooral als het gaat om ontbossing en klimaatverandering.

Een duidelijk voorbeeld is Colombia, waar ongeveer 50% van de ontbossing in de regio's Putumayo en Catatumbo direct samenhangt met de aanplant van cocastruiken, de grondstof voor cocaïne.

In Catatumbo groeide het aantal hectare teelt in bergachtig gebied tussen 2015 en 2020 met 272%. Een teken van een business die volledig uit de hand loopt, en die per kilo cocaïne zo'n 590 kilo CO2 uitstoot, evenveel als het verbranden van 220 liter brandstof.

Het blijft niet bij Colombia. In andere delen van de wereld, zoals Marokko en Nigeria, heeft de teelt van cannabis al kwetsbare ecosystemen zwaar beschadigd. Naast ontbossing zie je daar een flinke toename van watertekort en verlies aan biodiversiteit: drugsproductie en milieuschade hangen nauw samen.

Deze cijfers laten zien dat het niet alleen gaat om de sociale en gezondheidskant van drugsgebruik. Er zijn ook echte maatregelen nodig tegen de milieuschade van productie en handel in illegale middelen. Ecosystemen beschermen en klimaatverandering aanpakken gaat wereldwijd hand in hand met het aanpakken van illegale teelt en handel.

Kan cannabis ook goed zijn voor het milieu?

In de strijd tegen klimaatverandering zoekt de mensheid naar nieuwe, duurzame oplossingen. En verrassend genoeg duikt legale cannabisteelt op als een onverwachte, maar mogelijk positieve speler.

Duurzame hennepteelt

Hennep, een variant van Cannabis sativa L., wordt al eeuwenlang op een duurzame manier geteeld en beleeft nu een comeback dankzij de populariteit van CBD-producten.

Hennep bevat heel weinig THC, minder dan 0,2% (de wettelijke grens verschilt per land), en maakt je dus niet high, wat het extra interessant maakt als duurzame grondstof. Je kunt de hele plant gebruiken: de CBD-rijke bloemen, de zaden, de vezels en de stengel. Weinig afval, veel nut.

Biologische en regeneratieve landbouw

Cannabisteelt stimuleert duurzamere landbouwmethodes, zoals biologische en regeneratieve landbouw. Organische mest, compost en wisselteelt zijn goed voor de bodem en de biodiversiteit, en verminderen de uitstoot die bij kunstmest hoort. Daarnaast nemen cannabiswortels zware metalen en andere vervuilende stoffen op uit de grond, wat de bodemkwaliteit verbetert.

CO2 vastleggen

Net als andere planten nemen cannabisplanten tijdens de fotosynthese veel koolstofdioxide (CO2) op. Daarmee heeft cannabisteelt in principe de potentie om CO2 vast te leggen en zo de uitstoot van broeikasgassen te helpen beperken.

Sommige soorten, die snel groeien en veel koolstof opnemen, zouden zelfs nuttig kunnen zijn bij herbebossing en natuurherstel.

Het onderzoek op dit vlak staat nog in de kinderschoenen, maar de eerste resultaten wijzen erop dat cannabisteelt kan bijdragen aan duurzamere landbouw en aan de strijd tegen klimaatverandering.