Cannabis sativa en wondgenezing: wat doet de plant met je huid?

Op beschadigde huid kan cannabis sativa mogelijk helpen bij het genezen: de cannabinoïden en terpenen zouden ontstekingsremmend, pijnstillend en antioxiderend werken, en het endocannabinoïdesysteem speelt mee in elke fase van het weefselherstel. Het wordt al sinds de oudheid op wonden gebruikt, en het medicinale gebruik wordt nu onderzocht, al gaat het vooral nog om dierproeven en vroeg onderzoek.

Van kleine schaafwonden tot ernstigere verwondingen: onderzoeken suggereren dat cannabis het genezen kan versnellen en het herstel van de huid kan bevorderen. De werkzame stoffen zouden ontsteking kunnen remmen, pijn kunnen verlichten en beschadigde huid kunnen beschermen tegen oxidatieve schade.

Naarmate onderzoekers beter begrijpen hoe die effecten werken, groeit de belangstelling voor cannabis in de regeneratieve geneeskunde en de wondzorg. We zetten op een rij wat deze eeuwenoude plant kan en wat we er nu van weten.

De lange geschiedenis van cannabis en wondgenezing

Al sinds het begin van de beschaving wordt cannabis sativa gewaardeerd om zijn medicinale eigenschappen, vooral bij wonden en huidletsel. Door de hele geschiedenis heen hebben allerlei culturen de voordelen van deze veelzijdige plant gezien en benut.

In het oude Egypte noemen medische teksten zalven met cannabis tegen snijwonden, schaafwonden en brandwonden. Egyptische papyri beschrijven hoe mengsels van cannabis en vet als ontsmettend middel op wonden werden gesmeerd. In het oude Griekenland schreven auteurs in de eerste eeuw over cannabis tegen wonden en zweren bij paarden, en om neusbloedingen bij mensen te stoppen.

In de zestiende eeuw raadden kruidkundigen als Ruellius in Frankrijk en Tabernaemontanus in Duitsland extracten van cannabis aan tegen wonden en brandwonden. Die kennis werd doorgegeven tot in de zeventiende en achttiende eeuw, toen Nicholas Culpeper in Engeland en later Thomas Short, in zijn Medicina Britannica, de ontsmettende werking van cannabisolie en cannabiscrème prezen tegen brandwonden, insectenbeten en zweren.

Die geschiedenis laat zien hoe lang cannabis en wondgenezing al met elkaar verbonden zijn: een traditie die millennia heeft overleefd en nog steeds wetenschappelijk onderzoek inspireert.

Wat zegt recent onderzoek over cannabis en wondgenezing?

Op zoek naar nieuwe manieren om wonden beter te laten genezen, onderzoeken wetenschappers wat cannabis en zijn afgeleiden kunnen doen. Recente studies suggereren dat medicinale cannabispreparaten pijn, ontsteking en zwelling bij snij- en brandwonden kunnen verminderen en de huid kunnen helpen herstellen.

Het bewijs groeit op verschillende vlakken van wondgenezing. Cannabis lijkt pijnstillend, ontstekingsremmend en ontsmettend te werken, wat het een interessante kandidaat maakt om huidletsel te helpen herstellen. Ook blijkt het endocannabinoïdesysteem, waar de werkzame stoffen in cannabis op inwerken, een belangrijke rol te spelen bij het genezen.

Het endocannabinoïdesysteem is in alle fasen van wondgenezing actief. Na een verwonding stijgt in het beschadigde weefsel het gehalte aan anandamide, een endocannabinoïde die als neurotransmitter werkt. Die werkt pijnstillend via de CB₁-receptoren op de zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg.

Wat zeggen studies over crème met cannabis?

Dierstudies laten zien dat je dat pijnstillende effect kunt versterken door op die receptoren in te grijpen, zoals met de synthetische stof URB937, die het anandamidegehalte verhoogde en de pijnstilling verbeterde.

Onderzoek liet ook zien dat het aantal CB₁-receptoren op de plek van de wond verandert. Dat suggereert dat ze meedoen aan de ontsteking en de afweerreactie tijdens het genezen. Die toename valt samen met de eerste, ontstekingsfase en houdt aan tijdens de fase waarin cellen zich vermenigvuldigen, wat erop wijst dat ze voortdurend bijdragen aan het herstel van het weefsel.

Hoe het precies werkt, is nog niet helemaal duidelijk, maar alles wijst erop dat de wisselwerking tussen anandamide en de CB₁-receptoren een belangrijke rol speelt bij wondgenezing.

Die veelbelovende ontdekkingen openen deuren in de regeneratieve geneeskunde en de dermatologie, waar cannabiscrème en de stoffen daarin de wondzorg zouden kunnen verbeteren.

Hoe beter we de wisselwerking tussen cannabis en wondgenezing begrijpen, hoe groter de kans op nieuwe behandelingen waar veel mensen wat aan hebben.

Hennepzaadolie voor wondgenezing

Hennepolie, vooral de olie die uit de zaden wordt geperst, is populair geworden als natuurmiddel voor wonden, dankzij het uitstekende profiel aan essentiële omega-3- en omega-6-vetzuren, die je lichaam nodig heeft.

Hennepzaad bevat geen noemenswaardige hoeveelheid cannabinoïden, maar door de evenwichtige samenstelling aan voedingsstoffen is het een interessante optie voor brandwonden, snijwonden en ander uitwendig letsel.

Echt onderzoek naar hennepzaad op wonden is schaars, maar eerste onderzoeken suggereren dat de essentiële vetzuren een rol kunnen spelen bij het genezen. Een klinische studie met hennepzaadolie liet bovendien zien dat het mogelijk het herstel van slijmvliezen na een operatie verbetert, bijvoorbeeld aan ogen, neus of keel.

Zowel hennepzaadolie als preparaten met veel cannabinoïden, zoals CBD, kunnen een optie zijn bij huidletsel. Veel full-spectrum CBD-oliën bevatten meerdere fytocannabinoïden, zoals CBD, CBC, CBG en CBN, die worden onderzocht om hun therapeutische eigenschappen.

En inwendige wonden: kan medicinale cannabis daar iets doen?

Ook bij letsel aan weefsels of organen binnenin laten cannabinoïden potentie zien, maar er is meer onderzoek nodig om gerichte behandelingen te ontwikkelen. Het endocannabinoïdesysteem is complex: je moet de juiste doses en verhoudingen van cannabinoïden vinden om bijwerkingen te vermijden en het meeste uit de voordelen te halen.

Met een voorzichtige, op bewijs gebaseerde aanpak zouden cannabinoïden nieuwe mogelijkheden kunnen bieden voor de behandeling van wonden. Tot die tijd geldt: een diepe wond of een wond die niet dichtgaat, laat je door een arts bekijken.