Fosfor in je wietplant: wat het doet, plus tekort en overschot herkennen

Fosfor (P) is een essentiële macronutriënt: je wietplant heeft het nodig voor wortels, energie (ATP), DNA en vooral voor de bloei en dikke toppen. Een tekort zie je aan donkergroene tot blauwige bladeren en paarse stelen, een overschot blokkeert ijzer, calcium, magnesium, zink en koper. Fosfor is nodig voor alle bekende vormen van leven, wietplanten incluis.

Het komt deels voor als mineraal, maar ook in organische fosforverbindingen. Het is een primaire voedingsstof: in de landbouw en bij het kweken is er vaak een tekort aan, en planten hebben er relatief veel van nodig.

Waarom fosfor belangrijk is voor planten

Fosfor is vooral belangrijk voor de vroege wortelontwikkeling, stevige stengels, weerstand tegen ziektes, de opname van voeding, de vorming van bloemen en de opbrengst. Elk aspect van de groei en ontwikkeling van wiet hangt direct af van hoeveel fosfor er beschikbaar is.

Fosfor werkt in de plant als een soort katalysator voor belangrijke biochemische processen die wiet nodig heeft om te groeien, zoals fotosynthese, de stofwisseling en de opname van voeding. Wat fotosynthese doet, is eigenlijk simpel: de plant gebruikt lichtenergie om van adenosinedifosfaat (ADP) adenosinetrifosfaat (ATP) te maken.

Die energierijke fosfaatmoleculen drijven alle nodige biochemische reacties aan (via een proces dat fosforylering heet). Ze zorgen voor de interne energieoverdracht die celdeling mogelijk maakt, oftewel de groei van je wiet, in de hele levenscyclus van kiemplant tot bloei.

De opname van voeding is nog zo’n cruciale functie die op ATP (energie) draait. Daarbij moeten voedingsstoffen namelijk actief getransporteerd worden, tegen de osmotische krachten aan de binnen- en buitenkant van het celmembraan in. ATP is ook de energiebron voor de aanmaak van veel belangrijke celonderdelen, zoals fosfoproteïnen, fosfolipiden en suikerfosfaten.

Waar is fosfor goed voor?

Fosfor is onmisbaar om de genetische eigenschappen van je wietplant van de ene generatie op de volgende door te geven.

Het is ook een bouwsteen van ribonucleïnezuur (RNA), het molecuul dat het DNA (de genetische code) afleest om de structurele, functionele en voortplantingsstoffen te maken die de plant in zijn hele levenscyclus gebruikt, van de eerste celdeling tot de bloei. Zowel DNA als RNA wordt bij elkaar gehouden door fosfaatbindingen. Een gezonde ontwikkeling van wiet hangt dus direct samen met de genetische opbouw, en die is volledig afhankelijk van beschikbaar fosfor.

Fosfortekort: wat doet het met je plant?

Een fosfortekort kan het vermogen van je plant om andere belangrijke voedingsstoffen op te nemen aantasten, en de gezondheid, de weerstand tegen ziektes, de kwaliteit en de opbrengst flink omlaag halen.

Wietplanten met een fosfortekort laten vaak deze symptomen zien:

• nieuwe scheuten en bladeren groeien traag
• bladeren verkleuren naar donkergroen, bijna blauwig en drogen uit, verschrompelen en vallen uiteindelijk van de plant.
• stengels en bladstelen worden paars
• de toppen halen niet hun volle formaat en kwaliteit.

Hoe pak je een fosfortekort aan?

De symptomen van een fosfortekort kunnen ook de opname van deze macronutriënt zelf in de weg zitten, dus check eerst of je plant in de juiste omstandigheden staat. Let op deze punten:

• Bij het water geven moet je de pH van het water tussen 6,0 en 6,5 houden, afhankelijk van je substraat. Bij hydro hoort de pH tussen 5,5 en 6,5 te liggen, afhankelijk van de fase. De pH van je water meet je met een pH-meter.
• Is er een overschot aan zink of ijzer, dan kan de plant fosfor heel moeilijk opnemen. Spoel dan de wortels door, liefst met water met een stabiele pH, en geef daarna een lichte voedingsbeurt met een fosforrijke voeding.
• Fosfor wordt sneller opgenomen uit minerale (chemische) voeding dan uit biologische voeding.

Te veel fosfor: wat gebeurt er met je plant?

Een fosforoverschot is slecht voor je plant, omdat het de opname van andere elementen blokkeert die ze nodig heeft, zoals ijzer, calcium, magnesium, zink en koper.

Symptomen van te veel fosfor in je wietplant

Zit je plant vol (verzadigd) met fosfor, dan blokkeert dat andere elementen zoals calcium, ijzer, koper, magnesium en zink. Zo herken je het:

1. Nieuwe bladeren groeien dun en worden geel (chlorose)
2. Verbrande bladpunten en -randen
3. Kortere internodiën (de afstand tussen de bladknopen)
4. Er ontstaan zink- en ijzertekorten
5. Er ontstaan calcium- en magnesiumtekorten
6. De onderste bladeren krullen en krijgen vlekken
7. De worteltopjes sterven af

Heb je te veel fosfor gegeven, spoel de wortels dan door met minstens drie keer zoveel water als er in je pot past. Zit de plant niet in de laatste 15 dagen van de bloei, dan kun je een zoutoplosser gebruiken die opgehoopte zouten in het substraat en rond de wortels helpt op te lossen.

Zit de plant wel in de laatste 15 dagen van de bloei, dan kun je een finisher gebruiken om alle opgehoopte zouten in het substraat en rond de wortels op te lossen.

Hoe weet je hoeveel fosfor er in je grond zit?

Het is belangrijk om tekorten en overschotten te herkennen, maar ook om te weten hoeveel van deze macronutriënt er in je grond zit.

Daarvoor laat je een „grondanalyse” doen. Die meet hoeveel fosfor de grond kan afgeven aan het bodemvocht waar de wortels uit drinken.

Let op: zo’n analyse meet het opneembare fosfor, niet de totale hoeveelheid fosfor in de grond. Die krijg je alleen met een uitgebreidere analyse die ook de minerale structuur afbreekt. Bij een pH onder 5,3 zit er bijvoorbeeld vaak heel veel fosfor vast door aluminium.

Misschien ook interessant: 

Wietsoorten met de hoogste opbrengst: 4 soorten die flink leveren