Macro- en micronutriënten: wat je wietplant echt eet

Een wietplant heeft twee soorten voeding nodig: macronutriënten in grote hoeveelheden (stikstof, fosfor en kalium, samen NPK) en micronutriënten in kleine beetjes (ijzer, mangaan, boor, zink, koper en molybdeen). Macro’s bepalen groei en bloei, micro’s houden alle processen in de plant draaiende. Mis je er één, dan zie je dat vroeg of laat aan je bladeren en aan je toppen.

Wat zijn macronutriënten?

Macronutriënten zijn onmisbaar voor de algemene gezondheid van de plant en ze heeft er veel van nodig. Vergelijk het met hoe wij eiwitten, vetten en koolhydraten nodig hebben om te overleven.

Welke macronutriënten zijn er? Het gaat om drie stoffen: stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Hoeveel de plant van elk nodig heeft (de NPK-verhouding) verandert per fase van de kweek.

Wat is NPK? Als het over NPK-voeding gaat, bedoelen we de drie belangrijkste macronutriënten voor een plant: stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K). Samen kennen we ze onder de afkorting NPK.

In de groeifase heeft je plant bijvoorbeeld meer N en minder P en K nodig. Staat je wiet in de bloei, dan wil ze juist veel minder N en meer P en K.

Om de plant die stoffen te geven, kun je kiezen voor natuurlijke, organische bronnen of voor kant-en-klare voeding (er bestaat ook organische) die je in de growshop koopt.

Stikstof

Van alle plantenvoedingsstoffen is stikstof er een die overal op aarde ruim aanwezig is. Het is een hoofdbestanddeel van bladgroen (chlorofyl) en beweegt constant door de plant. Het doet meerdere dingen tegelijk: het houdt de fotosynthese op gang en wordt omgezet in aminozuren, de bouwstenen van eiwitten.

Een wietplant gebruikt stikstof vooral om stengels, takken en bladeren te bouwen. Met bloeivoeding stopt de plant met nieuwe bladeren en takken maken en richt ze zich op de groei van de bloemen, vooral met fosfor en kalium.

Stikstof is nodig om bladgroen aan te maken. Zonder stikstof kan de plant niet het voedsel maken dat ze nodig heeft, en mist ze de bouwstenen om te groeien. Zonder genoeg bladgroen kan de plant niet aan fotosynthese doen en gaat ze uiteindelijk verwelken.

Pas op met te veel water of extreme temperaturen, want daardoor kan stikstof verloren gaan. Geef je juist te veel stikstof, dan wordt je plant donkergroen en kan de bloei vertragen: ze maakt dan blad op blad in plaats van kelken.

Werk je met flessenvoeding, wees dan voorzichtig bij het water geven. Niet overdrijven, want je kunt de wortels onherstelbaar verbranden.

Gebruik je organische mest, let dan op wat er allemaal in je compost hoort, zoals gefermenteerde extracten, percolaat of andere natuurlijke ingrediënten.

Fosfor

Een andere macronutriënt die onmisbaar is voor het leven, is fosfor. Fosfaten zijn bouwstenen van het DNA en RNA van alle levende wezens. Fosfor bindt sterk en langdurig aan de grond en spoelt niet zo makkelijk weg bij het water geven.

Van alle voedingsstoffen voor wiet is dit een heel belangrijke voor de fotosynthese en voor de wortelgroei. In de bloei gaat fosfor samen met kalium omhoog, nadat je de stikstof al hebt teruggeschroefd.

Een fosfortekort kan ervoor zorgen dat de plant andere belangrijke voedingsstoffen slechter opneemt, en kan de gezondheid van je wiet flink onderuithalen: de weerstand tegen ziektes, de kwaliteit van de kweek en de opbrengst.

Nog iets om op te letten, vooral bij fosfor: wees voorzichtig als je een PK-booster uit de fles gebruikt. Meer voeding is niet altijd beter, en in plaats van dikke toppen krijg je misschien een overschot dat je in deze fase niet meer rechtzet.

Kalium

Kalium is een van de belangrijkste voedingsstoffen voor een wietplant en speelt mee in de aanmaak van eiwitten en aminozuren uit stikstof in de vorm van ammonium. De samenwerking tussen die twee is dus essentieel voor allerlei stofwisselingsprocessen in de plant.

Het is een alkalimetaal dat je wietplant nodig heeft. Van de macronutriënten speelt kalium een sleutelrol in de bloei, en een tekort kan echt het verschil maken in je eindopbrengst. Kalium zorgt voor dikke bloemen, regelt de zouthuishouding van de plant en het openen en sluiten van de huidmondjes in de bladeren, die de opname van CO2 regelen.

Heeft je wietplant een kaliumtekort, dan zie je dat meestal aan de kleur van de bladeren. Die worden geel vanaf de punten naar het midden toe, tot aan de bladvoet. Je merkt ook dat de stengel slap wordt en makkelijk doorbuigt. 

Wat zijn micronutriënten?

Planten hebben ook een behoorlijk lange lijst micronutriënten nodig om gezond, productief en ziektevrij te blijven. Ze hebben er maar weinig van nodig, maar een tekort kan serieuze problemen geven.

Je kunt het vergelijken met hoe wij vitamines nodig hebben: geen grote hoeveelheden, maar zonder gaat je gezondheid achteruit.

Welke micronutriënten heeft een plant nodig? Dat zijn ijzer, mangaan, boor, zink, koper en molybdeen (calcium, magnesium en zwavel zijn secundaire voedingsstoffen). Ze zitten in de meeste, zo niet alle, soorten voeding, maar meestal in kleinere hoeveelheden dan de hoofdvoedingsstoffen.

Waar dienen micronutriënten voor? Ze zijn onmisbaar voor een goede ontwikkeling en werking van de plant. Je wietplant heeft ze in kleine beetjes nodig om het gewicht van de bloemen te kunnen dragen.

Tekorten aan deze stoffen komen niet zo vaak voor, maar als ze er zijn, kan dat de gezondheid, de groei en de opbrengst van je planten flink raken.

Boor

Boor helpt de celwanden te versterken. Het heeft een belangrijke functie in de bouw van de plant: zo’n 90% van deze stof zorgt voor dwarsverbindingen tussen de grote koolhydraatmoleculen waaruit celwanden bestaan.

Krijgen je planten een boortekort, dan kan hun structuur eronder lijden

Koper

Koper is een micronutriënt uit de bodem die ook meehelpt aan de fotosynthese. Deze stof, die nauwelijks door de plant beweegt, helpt bij de stofwisseling van koolhydraten en eiwitten.

IJzer

Micronutriënten zijn cruciaal, en ijzer helpt de plant de bouw en werking van haar bladgroenkorrels (chloroplasten) op peil te houden. Dat zijn de onderdeeltjes die lichtenergie omzetten in suikers waar de cellen van de plant op draaien.

Snappen wat micronutriënten doen, en vooral ijzer, is belangrijk omdat ijzer in heel veel enzymen en pigmenten zit.

Mangaan

Mangaan draagt bij aan een paar van de belangrijkste systemen en functies van een wietplant: het verwerken van stikstof, de ademhaling en de fotosynthese.

Deze voedingsstof speelt ook een rol in de voortplanting: het helpt bij de ontwikkeling van de pollenbuizen en het kiemen van het pollen.

Molybdeen

Molybdeen zit in het enzym nitraatreductase, dat nitraat omzet in nitriet: de eerste stap waarmee de plant die stikstof kan gebruiken en er aminozuren van kan maken.

Mooi aan planten is dat ze deze mobiele stof makkelijk kunnen verplaatsen naar de plekken waar ze het hardst nodig is.

Zink

Zink is een micronutriënt die meespeelt in veel processen in de plant, al is het maar in kleine doses. Deze onbeweeglijke stof zit in verschillende enzymen en eiwitten, helpt groeihormonen aan te maken en zorgt mee voor de ontwikkeling van de internodiën (de stukken stengel tussen twee bladknopen).

Macro- en micronutriënten heb je allebei nodig als je wiet kweekt. Zonder komt een plant niet goed tot ontwikkeling. Wat je precies geeft, hangt natuurlijk wel af van het substraat dat je gebruikt.

Het beste advies bij het voeden: begin met de helft van de dosis die op het etiket van je voeding staat, en bouw rustig op zolang je plant geen tekenen van overvoeding laat zien.

In goede voeding investeren raden we altijd aan. Maar kies voor betrouwbare merken met goede reviews van andere kwekers. En vooral: kijk goed naar de bladeren en de hele plant, dan weet je of je je kweek goed voedt.

Te veel voeding is gevaarlijk voor je planten, omdat het de opname van stoffen als calcium, magnesium, zink en ijzer kan blokkeren. Gebeurt dat, dan kun je de wortels spoelen met minstens drie keer zoveel water als er in je pot past, zodat het overschot eruit gaat.