Oude potgrond recyclen: zo hergebruik je grond, kokos en perliet

Oude potgrond, kokos of perliet kun je hergebruiken voor je volgende kweek, zolang je het substraat eerst schoonmaakt, ontsmet en weer aanvult met verse voeding. Was de oude grond ziek of zat er een plaag in, gooi hem dan weg; anders spoel je hem, haal je de wortelresten eruit en meng je er compost of vers materiaal door. Kweek je in de volle grond, dan levert de bodem zelf al veel mineralen en voedingsstoffen; in een kweekruimte heb je een rijk substraat en extra voeding nodig. Binnen kun je lampen, ventilatoren, potten en zelfs je kweekmedium opnieuw gebruiken, als je het goed aanpakt.

Hier gaat het over substraat hergebruiken en waar je dan op moet letten.

Wat moet je weten over substraat voor wietplanten?

Het kweekmedium is waar je plant in groeit. Je hebt onder meer potgrond, kokosvezel, steenwol, kweekstenen, kleikorrels en perliet. Sommige media kun je beter niet hergebruiken (steenwolblokken worden bijvoorbeeld zo compact dat ze tussen twee kweken bijna niet schoon en ontsmet te krijgen zijn), maar veel andere wel.

Toch is hergebruiken meer dan het medium even losmaken en opnieuw beginnen. Wil je dat je volgende kweek goed loopt, dan moet je het substraat schoonmaken, ontsmetten en waar nodig aanvullen.

Hoe hergebruik je substraat voor wiet?

Net zoals je je kweekruimte tussen twee rondes schoonmaakt en ontsmet, doe je dat ook met de grond. Schoonmaken haalt achtergebleven voeding en zouten eruit, zodat je beter kunt inschatten wat je volgende kweek nodig heeft. Je haalt meteen ook de resten weg, zoals wortels en gevallen bladeren, zodat nieuwe wortels vrij baan hebben. Ontsmetten doodt daarnaast ziekteverwekkers, plagen en hun eitjes.

Om het helder te houden, raden we deze stappen aan:

Zorg dat je zelfgemaakte substraat schoon is

Is de grond besmet met een ziekteverwekker of is hij gewoon in slechte staat, gooi hem dan weg. Gebruik je hem opnieuw of meng je hem door je compost, dan kan de ziekte zich over je hele kweek verspreiden. Heel belangrijk: was je handen goed met warm water en zeep voordat je grond, gezonde planten en potten aanraakt.

Gebruik veel water

Om de achtergebleven voeding en mineralen uit het substraat te krijgen, spoel je met veel water en een spoelmiddel. Herhaal dat 2 of 3 keer. Had je vorige kweek last van een plaag, spoel het substraat dan met kokend water, en was er schimmel, doe dan een schimmelwerend middel in het water.

Weg met onkruid en ongedierte

Doe de oude grond in een zwarte vuilniszak en laat die een middag in de zon liggen. Zo maak je korte metten met onkruid en onkruidzaad, insecteneitjes en schimmelsporen. De warmte pasteuriseert de grond, en daarna kun je hem opnieuw gebruiken. Maar let op: daarbij gaan ook voedingsstoffen verloren en sterven nuttige bodembeestjes, dus na het pasteuriseren moet je de grond weer aanvullen.

Kun je potgrond uit je potten zomaar hergebruiken?

Daar hebben we geen leuk antwoord op: potgrond uit een pot is na één kweek eigenlijk uitgeput. Kweek je in de volle grond, dan herstelt de bodem zich meestal vanzelf in het jaar na de oogst. Is er nog geen jaar voorbij, dan zitten er nauwelijks mineralen en voedingsstoffen in.

Waar is kokosvezel goed voor en hoe hergebruik je het?

Kokosvezel is gerecycleerde en bewerkte vezel uit de bolster van kokosnoten. Het is tegenwoordig een top kweekmedium voor wiet, met een pH tussen 6,5 en 7,0, waardoor het lijkt op grond zonder mest.

Om minder afval te maken, hier een paar tips om kokos opnieuw te gebruiken.

• Maak de kokos los en haal de losse wortels eruit.
• Laat de kokos weken in een enzymoplossing, zodat de fijne worteltjes die je er niet met de hand uit krijgt oplossen.
• Spoel de kokos met gedestilleerd water om resten en achtergebleven zouten weg te werken.
• Ontsmet de kokos met waterstofperoxide; gebruik je die van 35%, verdun hem dan altijd volgens het etiket en draag handschoenen, want puur verbrandt hij je huid en de wortels.
• Vul aan met een beetje verse kokos en klaar.

Hoe hergebruik je perliet?

Perliet begint als obsidiaan, een vulkanisch glas dat vanzelf ontstaat als lava afkoelt. Komt er water bij de obsidiaan, dan verandert die in perliet.

Natuurlijke perliet in kristalvorm ziet er heel anders uit dan wat je in de winkel koopt, want fabrikanten vermalen het en verhitten het tot 980 °C, waardoor het opzwelt als popcorn.

Om je substraat weer op te knappen, voeg je verschillende ingrediënten en mest toe. Zo komen er voedingsstoffen bij, regel je de pH en wordt het substraat luchtiger.

Daarvoor kun je perliet gebruiken. Het is een inert materiaal dat niet snel afbreekt, maar wel inklinkt en van vorm verandert. Daarom is het handig om het toe te voegen als je
substraat recyclet: het maakt het medium luchtiger en het houdt meer water vast. Voeg toe tot het 5 tot 10% van het totale substraat is.

Binnen substraat hergebruiken: waar moet je nog meer op letten?

Hergebruikte grond kan niet alleen besmet zijn, er zit ook geen voeding meer in. Voordat je hem opnieuw gebruikt, moet je er dingen als compost en turf doorheen mengen.

Heb je geen zin in dat hele proces, laat de natuur dan het werk doen. Gooi je oude wietgrond op de composthoop en laat de micro-organismen de wortels en de rest een jaar lang afbreken, zodat je hem later weer kunt gebruiken.

Een andere optie: strooi oude potgrond direct over je moestuinbedden. Maak de grond los en hark hem uit over de bedden. Zo voeg je organisch materiaal toe dat langzaam afbreekt tot voeding voor je planten.