Trichomen: wat het zijn, de drie soorten en waar ze voor dienen

Trichomen zijn de piepkleine, plakkerige klieren die over de toppen van een wietplant zitten, en het waardevolste deel van de plant. Het zijn harsklieren die THC, CBD en de andere actieve cannabinoïden maken en opslaan.

Als je trichomen extraheert, hou je ook de terpenen over. Terpenen zijn de aromatische oliën die elke wietsoort haar eigen smaak en geur geven.

Die terpenen hebben mogelijk ook interessante effecten op je gezondheid, en ze zorgen ervoor dat het volledige aroma van de wiet naar voren komt.

Welke soorten trichomen zijn er?

THC en de andere cannabinoïden zitten alleen in de kopjes van drie soorten trichomen:

• Bolvormig (bulbous)

• Zittend met kopje (capitate-sessile)

• Gesteeld met kopje (capitate-stalked)

De bolvormige trichomen zitten over de hele plant, maar ze zijn zo klein (10 tot 15 micrometer) dat je ze zonder microscoop niet ziet. Ter vergelijking: een haar is 40 tot 50 micrometer dik.

De zittende trichomen met kopje zijn de volgende groep. Ze zijn iets groter dan de bolvormige en komen een stuk vaker voor. Met deze soort begint de bekende vorm van een kopje op een steeltje.

De gesteelde trichomen met kopje zijn de soort die je het meest op de toppen ziet. Ze zijn 50 tot 100 micrometer groot, dus je kunt ze met het blote oog zien. Ze bestaan uit een basiscel (de steel) met daarop een wasachtig klierkopje.

Vroeger dachten wetenschappers dat cannabinoïden zoals THC in de kelkjes werden gemaakt, het groene bloemweefsel waar de paddenstoelvormige trichomen uit groeien.

Nu weten ze dat de trichomen zelf de cannabinoïden en terpenen maken. Ja, de trichomen groeien uit de kelk, maar uiteindelijk zijn het de trichomen die de cannabinoïden produceren.

In een top zoals je die rookt zitten ook stampers. Die dubbele haartjes die uit de kelk groeien vangen stuifmeel op van mannelijke planten, zodat de plant zich kan voortplanten. Het woord trichoom komt trouwens uit het Grieks en betekent zoiets als „haargroei”. 

Trichomen beschermen de plant tegen schimmels en irritante insecten die gek zijn op wiet en anders hele oogsten zouden verwoesten. Ze zijn ook de „zonnebrand” van de wietplant: ze beschermen tegen uv-straling van de zon, maar ook tegen harde wind en droge lucht.

Terwijl de plant groeit, hopen cannabinoïden en terpenen zich op onder het buitenste vliesje (de cuticula) van het trichoom. Het klierkopje wordt dikker en ronder naarmate de blaasjes erin olie aanmaken en die naar de cuticula duwen. Aan het eind van de bloei rijpt het kopje uit en valt het er uiteindelijk af.

Wil je oogsten voor het volle effect van THC of CBD, dan wil je NIET dat de trichomen eraf vallen. Gebeurt dat wel, dan heb je de plant te lang laten staan. Het grootste deel van de cannabinoïden is dan weg, en het psychoactieve of medicinale effect valt tegen. Let dus goed op de volgende signalen dat je wiet bijna rijp is.

Aan het begin van de cyclus zijn de klierkopjes meestal helder, als glas. Vlak voor de oogst, als de cannabinoïden op hun hoogtepunt zitten, wordt het kopje troebel of melkwit.

Je ziet dus dat de cannabinoïden hun volle rijpheid bereiken als de kopjes van de trichomen melkwit worden.

Goed voor je planten zorgen en op het juiste moment oogsten: zo haal je het maximale uit de trichomen, en daarmee uit de terpenen en cannabinoïden.

Wat maken trichomen precies?

Trichomen maken allerlei chemische stoffen. De bekendste zijn de cannabinoïden, zoals tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). Die zijn grotendeels verantwoordelijk voor het psychoactieve en therapeutische effect van wiet.

Naast cannabinoïden maken trichomen ook terpenen en flavonoïden: aromatische stoffen die elke wietsoort haar typische smaak en geur geven. Ook die stoffen kunnen een therapeutisch effect hebben, en er wordt gedacht dat ze samenwerken met de cannabinoïden in wat het „entourage-effect” heet.

Trichomen bepalen dus voor een groot deel de kwaliteit en de kracht van je wiet. Hoeveel cannabinoïden en terpenen erin zitten hangt af van de soort, de kweekomstandigheden en nog wat andere factoren.

Wat is de functie van trichomen, en waar zijn ze goed voor?

Trichomen zijn gespecialiseerde structuren op de wietplant en spelen een hoofdrol bij het maken van cannabinoïden en terpenen. Het zijn kleine uitsteeksels op de bladeren en toppen, en met een loepje kun je ze goed bekijken.

Hun taak is chemische stoffen maken en opslaan, zoals cannabinoïden en terpenen, die de plant beschermen tegen plagen en ziektes. Rijpe trichomen zijn extra belangrijk voor de oogst, want dan zit er het meeste cannabinoïden en terpenen in.

De hars van de wietplant zit vooral in de trichomen, en die veranderen van uiterlijk en kleur naarmate ze rijper worden. Amberkleurige trichomen zijn bijvoorbeeld een teken dat de plant klaar is om te oogsten, want ze laten zien dat de cannabinoïden al beginnen af te breken. Check de trichomen daarom met een loep om het beste moment te kiezen.

Hoe krijg je meer trichomen?

Verschillende factoren bepalen hoeveel trichomen je plant maakt en hoe goed ze zijn. Trichomen bevatten de cannabinoïden en terpenen, dus hoeveel er zijn beïnvloedt de smaak, de geur en de kracht van je wiet. Een paar tips om er meer uit je planten te halen:

1. Genetica: kies wietsoorten die bekendstaan om grote, talrijke trichomen.
2. Licht: zorg dat je planten de juiste hoeveelheid licht krijgen; te weinig of te veel licht remt de aanmaak van trichomen.
3. Temperatuur en luchtvochtigheid: een goed klimaat in je kweekruimte helpt ook. De juiste temperatuur en luchtvochtigheid stimuleren de aanmaak van trichomen.
4. Voeding: geef je planten de voeding die ze nodig hebben, ook dat telt mee voor de trichomen.
5. Oogstmoment: wacht tot de trichomen echt rijp zijn voor je oogst. Dan zitten er meer en betere trichomen op je toppen.

Kortom: wil je meer trichomen, kies dan de juiste soort, zorg voor goed licht, de juiste temperatuur, luchtvochtigheid en voeding, en oogst op het juiste moment. Een zakmicroscoopje om de groei en rijping van de trichomen op je toppen te volgen is ook echt een aanrader.