Wiet in spirituele rituelen: van 2500 jaar oude graven tot chakra’s

Wiet werd al minstens 2500 jaar geleden in spirituele rituelen gebruikt: in graven in het Pamirgebergte, in het westen van China, vonden archeologen houten vuurpotten waarin cannabis met veel THC was verbrand tijdens begrafenisceremonies, rond 500 voor Christus. Daarmee is het een van de oudste harde bewijzen dat mensen de bedwelmende werking van de plant bewust opzochten, ver voordat er van hippies sprake was.

Bij de analyse van resten op de begraafplaats in de Pamir vonden onderzoekers chemische sporen van flinke hoeveelheden tetrahydrocannabinol (THC), de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis. Die vondst legt een diepe band bloot tussen de plant en oude begrafenisgebruiken, en laat zien dat cannabis al duizenden jaren een rol speelt in spiritualiteit en ceremonies.

Wiet en spiritualiteit: wat vonden de onderzoekers?

Robert Spengler, archeobotanicus aan het Max Planck-instituut voor de Wetenschap van de Menselijke Geschiedenis, benadrukt dat cannabis, hoe je er vandaag ook over denkt, een duidelijk spoor in de menselijke geschiedenis heeft achtergelaten. En dat zet de band tussen wiet en spirituele beleving in een nieuw licht.

Eerder waren in Eurazië al stengels en zaden van cannabis gevonden. Die vondsten krijgen nu flink wat extra steun van de resultaten uit de Pamir, die met geavanceerde wetenschappelijke technieken zijn bevestigd.

Het onderzoek zet niet alleen ons moderne beeld van cannabis op z’n kop, het laat ook zien dat het gebruik in Centraal-Azië veel verder verspreid was dan gedacht. Cannabis duikt hier niet op als genotmiddel, maar als spirituele metgezel bij rituelen en heilige gebruiken, en dat al eeuwenlang.

Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Science Advances, legt verrassende verbanden bloot tussen cannabis en begrafenisrituelen van 2500 jaar geleden in het Pamirgebergte. Het team van archeologen en chemici van de Chinese Academie van Wetenschappen en de Chinese Academie van Sociale Wetenschappen in Peking groef op de begraafplaats zo’n zeventig voorwerpen op, waaronder glazen kralen, harpen, stukjes zijde en houten gebruiksvoorwerpen.

Wat de graven vertellen

Bij de opgravingen vonden ze gaten en sneden in schedels en botten, wat erop kan wijzen dat er bij deze begrafenisrituelen mensen werden geofferd. De onderzoekers schetsen een tafereel met vuur, ritmische muziek en bedwelmende rook, bedoeld om rouwenden in een andere bewustzijnstoestand te brengen.

Daarvoor legden ze hete stenen in houten vuurpotten en gooiden ze er wietplanten bij. Resten daarvan zijn teruggevonden in vuurpotten en stenen uit acht graven op de begraafplaats van Jirzankal. Wiet hoorde daar dus gewoon bij het ritueel.

Een raadsel in het onderzoek naar wietrituelen

Dat er geen zaden zijn gevonden, roept vragen op. Archeobotanici denken dat de zaden er bewust uit zijn gehaald en weggegooid, of dat de rouwenden delen van de plant zonder bloemen gebruikten, zoals de stengels.

De meest prikkelende vraag: hoe kwamen die mensen aan planten met zoveel THC, de psychoactieve stof in wiet? Wilde cannabis in Centraal-Azië bevat meestal weinig THC, dus de vondsten wijzen mogelijk op het telen en bewust selecteren van sterke planten.

Wietrituelen: een paar theorieën

Een andere interessante theorie van de onderzoekers: handelaars hebben misschien onbedoeld kruisingen op gang gebracht door de planten over de Zijderoute mee te nemen. Die route door de afgelegen kloven van de Pamir verbond gebieden die we nu kennen als China, Tadzjikistan en Afghanistan.

De vondsten geven niet alleen een unieke kijk op oude rituelen, ze roepen ook vragen op over hoe oude volken met sterke wietplanten omgingen. Een mijlpaal in ons begrip van de historische band tussen cannabis en spiritualiteit.

Wiet en chakra’s: een spirituele combinatie

Cannabis, ook wel het „heilige kruid” genoemd, is niet alleen iets uit de hippiecultuur, maar heeft diepe spirituele wortels. De plant wordt al genoemd in de Veda’s, de eeuwenoude heilige teksten uit India.

In de leer van de chakra’s, energiepunten in het lichaam, wordt cannabis gezien als iets dat de energie van het lichaam in balans brengt en laat stromen. Volgens die traditie prikkelt de plant de zeven chakra’s, die met belangrijke delen van het lichaam verbonden zijn, en legt hij zo een brug tussen spiritualiteit en de psychoactieve ervaring.

Chakra’s, energie en wiet

De chakra’s liggen volgens die leer langs de ruggengraat en zijn verbonden met plekken als het hart, de keel en het hoofd. Voor wie erin gelooft, gaat de band met cannabis verder dan een psychologisch effect: het is een spirituele werkelijkheid.

De plant zou de chakra’s openen en de trilling en energiestroom verhogen. Aanhangers zeggen dat dit niet alleen je eigen bewustzijn verruimt, maar ook de band tussen mensen versterkt. Wetenschappelijk bewijs voor chakra’s is er overigens niet: het blijft een geloofsovertuiging.

Wiet, yoga en meditatie

Wie elke dag yoga doet of mediteert, ziet een wietritueel soms als hulpmiddel om spiritueel dieper te gaan.
Gebruikers zeggen dat het de verbinding met jezelf, de natuur en een groter bewustzijn versterkt. Bewust gebruik in combinatie met een spirituele praktijk kan voor hen een weg zijn naar een diepere band met zichzelf en hun omgeving.

Invloedrijke figuren zoals spiritueel goeroe Deepak Chopra hebben gezegd dat bepaalde psychoactieve middelen, waaronder wiet, kunnen helpen bij spirituele groei. Volgens hen activeren die stoffen, gebruikt bij meditatie of heling, de „pijnappelklier” in het midden van de hersenen. René Descartes zag die klier als de „voornaamste zetel van de ziel”, en veel culturen koppelen hem aan het derde oog of het zesde chakra.

Of je nu spiritueel zoekt of gewoon een joint rookt om te chillen: voor veel mensen is wiet een „heilige plant” die tot diepe en betekenisvolle ervaringen kan leiden.

Kortom: cannabis en spiritualiteit zijn op manieren met elkaar verweven die wetenschap en geschiedenis nog steeds blootleggen. Van eeuwenoude begrafenisrituelen tot chakra’s en meditatie: de plant reist al heel lang met de mens mee op zoek naar het heilige.