Wietrook en een vroege hartaanval: wat Stanford ontdekte

Een studie van Stanford University, gepubliceerd in het vakblad Cell, vond dat mensen die vaker dan één keer per maand wiet roken meer kans hadden op een hartaanval, en vaker al voor hun vijftigste. Bij muizen liet THC de binnenwand van de bloedvaten ontsteken, en in het lab kon genisteïne, een stofje uit soja, dat tegenhouden. Wietrook is dus niet onschuldig, ook niet voor wie ernaast zit, en het raakt ook je longen en je zicht. Toch roken veel mensen wiet, om te ontspannen, om van de sigaret af te komen of gewoon gezellig met vrienden, en de plant heeft ook goede kanten: juist daarom wordt er steeds meer onderzoek naar gedaan.  

Met de populariteit van wiet gingen er ook fabels rondzingen. Een daarvan: in dezelfde ruimte zitten als iemand die een joint rookt, zou geen gevolgen hebben voor je gezondheid. Dat klopt dus niet. 

Volgens sommige studies (vooral bij dieren) kan wietrook net zo schadelijk zijn als tabaksrook voor je hart en je bloedsomloop. En het raakt rokers en meerokers allebei. Welke ziektes kan wiet dan veroorzaken?

Wat doet wiet roken met je hart en bloedvaten?

Een studie van onderzoekers van Stanford University in de Verenigde Staten vond een sterk verband tussen vaak wiet gebruiken en een groter risico op een vroege hartaanval en hart- en vaatziekten. De resultaten verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Cell. 

In laboratoriumtests met muizen ontdekten de onderzoekers ook dat tetrahydrocannabinol (THC), een van de psychoactieve stoffen in de plant, de cellen aan de binnenkant van de bloedvaten laat ontsteken en atherosclerose (verharding of verdikking van de slagaders) in de hand werkt.

Voor het onderzoek werden de gegevens van 500.000 deelnemers tussen de 40 en 69 jaar bekeken, afkomstig uit de UK Biobank, een grote Britse gezondheidsdatabank. Bijna 35.000 deelnemers gaven aan wiet te roken, en zo'n 11.000 van hen deden dat vaker dan één keer per maand.

De uitkomst: wie vaker dan één keer per maand rookte, had meer kans op een hartaanval dan de rest, ook nadat er rekening was gehouden met leeftijd, BMI en geslacht. Ze hadden ook meer kans dan niet-gebruikers om hun eerste hartaanval voor hun vijftigste te krijgen.

Maar waarom gebeurt dat?

Als je wiet rookt, bindt THC zich aan een receptor die CB1 heet, in de cellen van je hersenen, je hart en je bloedvaten. Die receptor herkent de cannabinoïden die je lichaam zelf maakt, de endocannabinoïden, die je stemming, pijnbeleving, afweer en stofwisseling regelen. Het probleem: vaak gebruiken kan CB1 op de verkeerde momenten aanzetten, en dat kan leiden tot ontstekingen en atherosclerose. Zo'n overactieve CB1 wordt in verband gebracht met overgewicht, kanker en diabetes.

Daarom proberen onderzoekers zogeheten antagonisten te ontwikkelen: moleculen die CB1 afremmen wanneer de receptor te hard werkt, zoals bij overgewicht. 

Volgens de Spaanse krant El Economista gingen de auteurs van het onderzoek daarom een grote databank met eiwitstructuren door, op zoek naar moleculen die lijken op CB1-antagonisten en die de ontstekings- en aderverkalkingseffecten van THC kunnen blokkeren zonder psychische bijwerkingen. 

Zo vonden ze genisteïne, een klein molecuul dat in soja en tuinbonen zit en de ontsteking en atherosclerose door wiet zou kunnen tegenhouden. En omdat genisteïne de bloed-hersenbarrière (het filter tussen je bloed en je hersenen) niet passeert, haalt het de andere effecten van THC niet weg (meer trek, minder pijn, minder misselijkheid), precies de effecten waar mensen die medicinale wiet gebruiken op zitten te wachten.

Toen ze genisteïne toevoegden aan menselijke endotheelcellen (de cellen aan de binnenkant van de bloedvaten) die met THC waren behandeld, of aan muizen met een hoog cholesterol die THC ingespoten hadden gekregen, blokkeerde het de effecten van wiet op hart en vaten zonder iets te veranderen aan de psychoactieve kant.

Er valt over dit molecuul nog veel te onderzoeken. Joseph Wu, hoofdauteur van de studie en directeur van het Stanford Cardiovascular Institute, legde uit dat het publiek wiet steeds vaker als onschuldig of zelfs gezond ziet. Volgens hem heeft de plant duidelijk belangrijke medische toepassingen, maar zouden recreatieve gebruikers goed moeten nadenken voor ze overdrijven.

Hoe schadelijk is wietrook nou echt?

Volgens sommige studies (vooral bij dieren) kan wietrook net zo schadelijk zijn als tabaksrook voor je hart en je bloedsomloop, en het raakt zowel rokers als meerokers. Het Stanford-onderzoek vond een sterk verband tussen vaak gebruiken en een groter risico op een vroege hartaanval en hart- en vaatziekten. Bovendien kan vaak gebruiken de CB1-receptor in de cellen van je hersenen, je hart en je bloedvaten op de verkeerde momenten aanzetten, met ontsteking en atherosclerose als gevolg, iets wat in verband wordt gebracht met overgewicht, kanker en diabetes.

Wat is erger: rook van een sigaret of van een joint?

Over het algemeen geldt een sigaret als schadelijker dan een joint, vanwege de hoeveelheid en hoe vaak mensen roken. Tabak zit vol giftige en kankerverwekkende stoffen die heel slecht zijn voor je longen en de rest van je lijf. Jointrook bevat ook een deel van die stoffen, maar de meeste mensen roken minder vaak en minder wiet dan tabak, en dat verkleint het risico op longschade op de lange termijn. Let wel: roken is roken, en het blijft slecht voor je gezondheid, voor je ademhaling en voor andere kanten van je lichamelijke en mentale gezondheid.

Wat doet wiet met je longen?

Jointjes roken is niet zonder gevolgen: het kan je longen irriteren en laten ontsteken, wat kan leiden tot chronische luchtwegziektes en een kleinere longcapaciteit. Bovendien bevat wietrook veel van dezelfde giftige stoffen als tabaksrook, en dat vergroot de kans op longproblemen en kanker.

Welke ziektes kan wiet roken veroorzaken?

Wiet roken kan je longen beschadigen: geïrriteerde luchtwegen, ontstoken longen en een kleinere longcapaciteit. Wietrokers kunnen ook klachten krijgen die lijken op chronische bronchitis, zoals hoesten, slijm opgeven en piepend ademen. Wietrook kan giftige en kankerverwekkende stoffen bevatten die de kans op longziektes en kanker vergroten. Goed om te weten: hoe je wiet gebruikt (roken, vapen, eten) maakt uit voor de risico's en voordelen voor je longen.

Wat doet het met je ogen?

Een onderzoeksteam van de Universiteit van Granada in Spanje ontdekte dat wiet roken je zicht flink beïnvloedt, terwijl meer dan 90% van de gebruikers denkt dat het geen of maar een klein effect heeft. Dat meldde het Argentijnse nieuwsmedium Filo.News. 

Het bekendste effect van wiet roken kent iedereen: rode ogen. Dat komt doordat THC je bloeddruk verlaagt, de haarvaatjes verwijdt en de bloedstroom door je lijf verhoogt. Daardoor zetten ook de bloedvaatjes in je ogen uit, en worden ze rood. Hoe wiet precies werkt op je perifere zicht, de oogdruk en de manier waarop je hersenen beelden verwerken, is nog niet helemaal duidelijk. 

Het onderzoek, gepubliceerd in Scientific Reports van Nature, wilde de echte effecten op het zicht meten en vergelijken met wat gebruikers zelf merken. Het team liet 31 wietgebruikers een oogtest doen, één keer nuchter en één keer onder invloed. Daarnaast vroegen ze hoe de deelnemers zelf vonden dat hun zicht was na het gebruik.

Het resultaat: na het gebruik gingen verschillende kanten van het zicht duidelijk achteruit, zoals de gezichtsscherpte, de contrastgevoeligheid, het diepte- of 3D-zien (stereopsis), het scherpstellen en de gevoeligheid voor verblinding. Toch zei 30% van de deelnemers dat hun zicht helemaal niet veranderd was, en 65% dat het maar een beetje slechter was.

Er valt over de plant nog veel te leren. Maar we weten al dat rook slecht is voor je gezondheid, en dat een flink deel van de gevolgen komt doordat gebruikers zich er niet van bewust zijn. Dus ook al is nog niet alles duidelijk: doe rustig aan en rook met je ogen open.

Laatste artikelen!