Marihuana a żołądek: wymioty kannabinoidowe i zapalenie trzustki

Marihuana działa na żołądek w obie strony: wiele osób używa jej na mdłości, ale u ciężkich, regularnych palaczy może wywołać coś odwrotnego, czyli zespół hiperemezy kannabinoidowej z napadami uporczywych wymiotów. Rzadziej intensywne palenie łączono też z ostrym zapaleniem trzustki. Wszystko zależy od dawki, częstotliwości i sposobu przyjmowania.

Te efekty mogą więc pomagać albo szkodzić, i lepiej wiedzieć, kiedy co, zanim złapią cię skurcze brzucha i nie będziesz rozumieć, skąd się wzięły.

Co to jest zespół hiperemezy kannabinoidowej?

Konopiom przypisuje się mnóstwo zalet, ale wciąż daleko nam do pełnej wiedzy, zarówno o korzyściach, jak i o problemach. Wśród tych, które dopiero wychodzą na wierzch, jest zespół hiperemezy kannabinoidowej (CHS, od ang. cannabinoid hyperemesis syndrome), czyli zespół uporczywych wymiotów, opisany po raz pierwszy w 2004 roku w artykule klinicznym w czasopiśmie Gut.

Zespół rozpoznano u Australijki, która przez dziewięć lat miała ciężkie napady wymiotów, zawroty głowy i silne bóle brzucha. Co ciekawe, ulgę dawały jej tylko gorące kąpiele.

Kiedy woda stygła, objawy wracały ze zdwojoną siłą, aż w końcu doszło do poparzeń od zbyt gorącej kąpieli. Ostatecznie zdiagnozowano u niej CHS, zaburzenie, które dotyka ciężkich palaczy marihuany, czyli osób palących dużo i często przez lata.

W 2004 roku znano tylko dziewięć udokumentowanych przypadków, a jedynym skutecznym leczeniem było odstawienie marihuany.

Od tamtej pory CHS wydaje się coraz częstszy. Badanie opublikowane w 2017 roku w German Medical Science wykazało wzrost liczby przypadków, a w styczniu 2018 roku kolejne, w Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology, potwierdziło, że jest ich dużo więcej, niż sądzono.

Wiele przypadków przechodzi niezauważonych

To nowe badanie zmieniło spojrzenie na marihuanę, tym bardziej że wielu pacjentów używa jej właśnie na mdłości. Badacze przejrzeli ponad 2000 osób przyjętych na SOR w szpitalu w Nowym Jorku i znaleźli 155 osób, które paliły prawie codziennie od co najmniej pięciu lat.

Co najmniej jedna trzecia z nich miała objawy pasujące do CHS, co sugeruje, że w Stanach Zjednoczonych może to dotyczyć nawet 2 milionów ludzi.

Leczenie i zapobieganie

Jedyne znane leczenie CHS to całkowite odstawienie marihuany. Gorące prysznice i kąpiele dają tylko chwilową ulgę i nie są rozwiązaniem na dłuższą metę. Zwykłe leki przeciwwymiotne słabo działają. A jeśli objawy znikną po odstawieniu, ale wrócisz do palenia, szybko pojawią się znowu.

Naukowcy chcą teraz znaleźć skuteczne terapie, żeby dać osobom z tym zespołem, związanym z przewlekłym paleniem, lepsze możliwości leczenia.

Czy palenie marihuany może wywołać ostre zapalenie trzustki?

Konopie łączono z różnymi skutkami ubocznymi, w tym z ostrym zapaleniem trzustki. Związek nie jest mocny, a wiele opisanych przypadków dotyczy osób, które paliły też dużo tytoniu, ale nie da się wykluczyć, że marihuana odgrywa tu jakąś rolę.

Do tej pory opisano około 18 przypadków ostrego zapalenia trzustki, w których lekarze uznali, że intensywne palenie marihuany przed leczeniem było istotnym czynnikiem.

W jednym z nich pacjenta obserwowano przez kilka tygodni: jego stan pogarszał się za każdym razem, kiedy palił, mimo że był w trakcie leczenia.

Jaką rolę odgrywa marihuana w zapaleniu trzustki?

Te przypadki sugerują możliwy związek między marihuaną a ostrym zapaleniem trzustki, ale w grę wchodzi kilka czynników:

1. Wcześniejsze schorzenia: możliwe, że te osoby miały już jakiś problem, który marihuana tylko pogorszyła. Indywidualna podatność może mieć duże znaczenie przy zapaleniu trzustki związanym z konopiami.
2. Dawka i częstotliwość: związek między ilością marihuany a zapaleniem trzustki nie jest jasny. Możliwe, że ryzyko rośnie przy dużym i częstym paleniu, ale potrzeba więcej badań, żeby to potwierdzić.
3. Interakcje z innymi związkami: wpływ marihuany na trzustkę może zależeć od innych cząsteczek sygnałowych w organizmie. Na przykład anandamid, naturalny endokannabinoid, wykazywał przeciwstawne działanie przy zapaleniu trzustki zależnie od tego, w jakich warunkach go podano.

Co mówią nowsze badania?

Jedno z nowszych badań przyjrzało się anandamidowi przy zapaleniu trzustki: w zależności od tego, czy podano go przed, czy po ceruleinie, mógł łagodzić albo nasilać chorobę. Ceruleina to dekapeptyd, który wpływa na ruchliwość przewodu pokarmowego i wydzielanie płynów i którego używa się do wywoływania zapalenia trzustki u zwierząt laboratoryjnych.

Te wyniki, uzyskane na zwierzętach, sugerują, że układ endokannabinoidowy i jego interakcje z innymi cząsteczkami odgrywają w zapaleniu trzustki złożoną rolę. Związek między marihuaną a ostrym zapaleniem trzustki wymaga jeszcze sporo badań, żeby zrozumieć mechanizmy i czynniki ryzyka.

Podsumowanie

Dotychczasowe dane sugerują możliwy związek między paleniem marihuany a ostrym zapaleniem trzustki, ale nie jest on w pełni potwierdzony i najpewniej zależy od wielu czynników.

Jeśli masz już jakieś problemy ze zdrowiem albo palisz dużo, miej to ryzyko z tyłu głowy. I jak zawsze: pogadaj z lekarzem, zanim zaczniesz albo będziesz dalej palić, zwłaszcza jeśli masz objawy zapalenia trzustki.