Marihuana a wzrok i mózg: co naprawdę mówią badania

Marihuana działa na wzrok i mózg głównie przez THC: tuż po zapaleniu badania pokazują gorszą ostrość, kontrast i widzenie przestrzenne, a w mózgu zmienia się odbiór bodźców, poczucie czasu i pamięć. Najwięcej obaw budzi regularne palenie zaczęte w wieku nastoletnim, które badania wiążą ze słabszymi funkcjami poznawczymi. THC, główny psychoaktywny związek konopi, łączy się z układem endokannabinoidowym i zmienia to, jak mózg przetwarza informacje z pięciu zmysłów.

Efekty mocno różnią się między ludźmi: zależą od dawki, odmiany i tolerancji. Zrozumienie, co marihuana robi ze zmysłami, daje pełniejszy obraz jej wpływu na człowieka, a także jej możliwego zastosowania w terapii.

Skutki uboczne marihuany dla mózgu: krótko- i długoterminowe

Marihuana wpływa na mózg zarówno doraźnie, jak i na dłuższą metę: zmienia jego pracę i rozwój.

Skutki krótkoterminowe

Kiedy używasz marihuany, THC, jej główny związek psychoaktywny, szybko przechodzi do krwi i dociera do mózgu oraz innych narządów. Przy paleniu efekty pojawiają się po kilku minutach (po zjedzeniu po 30–60 minutach albo później) i obejmują szereg zmian w odbiorze zmysłowym i myśleniu. Należą do nich:

• Zmieniony odbiór bodźców, np. intensywniejsze kolory.
• Zaburzone poczucie czasu.
• Wahania nastroju.
• Trudności z koordynacją ruchów.
• Kłopoty z rozwiązywaniem problemów i myśleniem.
• Problemy z pamięcią.
• Możliwe halucynacje i majaczenie przy dużych dawkach.
• Ryzyko psychozy przy regularnym używaniu bardzo mocnej marihuany.

Długoterminowe skutki marihuany

Marihuana może też wpływać na rozwój mózgu, zwłaszcza jeśli ktoś zaczyna w wieku nastoletnim. W tym kluczowym okresie może zaburzać myślenie, pamięć i funkcje poznawcze, a także tworzenie się połączeń nerwowych, od których te funkcje zależą.

Część badań sugeruje, że długotrwałe używanie marihuany od nastolatka do wczesnej dorosłości może wiązać się ze spadkiem IQ.

Co mówią badania o skutkach palenia marihuany?

Część badań sugeruje na przykład, że osoby, które używały marihuany jako nastolatki, miały niższe IQ, a ten spadek mógł się utrzymywać nawet po odstawieniu.

Badania na bliźniętach wskazują jednak, że spadek ten może wynikać także ze wspólnych czynników genetycznych albo środowiskowych, a nie tylko z samej marihuany.

Badanie „Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD)” amerykańskiego Narodowego Instytutu ds. Nadużywania Narkotyków (NIDA) pomaga zrozumieć, jak marihuana i inne substancje wpływają na rozwój mózgu nastolatków, i daje pełniejszy obraz długofalowych skutków.

Jak marihuana wpływa na wzrok?

Jeden z najbardziej widocznych efektów używania marihuany to czerwone oczy: THC, kluczowy psychoaktywny składnik zioła, rozszerza naczynia krwionośne.

To wszyscy znają, ale naukowcy wciąż badają inne możliwe skutki dla wzroku: zmiany w widzeniu peryferyjnym, ciśnienie w oku i przetwarzanie obrazu.

Czy marihuana pogarsza wzrok? Co mówią badania

Badanie opublikowane w „Scientific Reports” (wydawnictwo Nature) miało sprawdzić te efekty wzrokowe i porównać je z tym, co czują sami użytkownicy. Zespół badaczy przeprowadził dokładne testy wzroku u 31 osób używających marihuany, przed zapaleniem i po nim.

Do tego zapytano uczestników, jak sami oceniają zmiany w widzeniu po marihuanie.

Wyniki pokazały, że po zapaleniu kilka parametrów wyraźnie się pogorszyło: ostrość wzroku, wrażliwość na kontrast, widzenie trójwymiarowe (stereopsja), zdolność ustawiania ostrości i wrażliwość na olśnienie.

Mimo to 30% uczestników stwierdziło, że ich wzrok się nie zmienił, a 65%, że pogorszył się tylko trochę.

Wnioski: czy palenie marihuany wpływa na wzrok?

Autorzy badania podkreślili, że trzeba mówić o tych możliwych skutkach dla wzroku, bo mogą być ryzykowne przy codziennych czynnościach.

To, że użytkownicy tych zmian prawie nie zauważają, pokazuje, jak potrzebne są kampanie informacyjne o możliwych zagrożeniach.

Jak marihuana wpływa na motywację i zdrowie psychiczne?

Konopie działają nie tylko na percepcję i myślenie, ale też na motywację i zdrowie psychiczne.

Wcześniejsze badania sugerują, że marihuana może wpływać na obwody mózgu związane z nagrodą i motywacją, przez co spada chęć do nauki czy pracy i mniej cieszą osiągnięcia.

Skutki uboczne marihuany: inne badania

W jednym z nowszych badań naukowcy połączyli zadanie wyobrażeniowe ze skanowaniem mózgu, żeby sprawdzić, jak marihuana zmienia reakcję mózgu na nagrody. Uczestnicy patrzyli na niebieskie i pomarańczowe kwadraty i mogli zgarnąć nagrodę pieniężną za poprawną reakcję na pomarańczowe.

Badacze skupili się na prążkowiu brzusznym, kluczowym elemencie układu nagrody, i zauważyli subtelny wpływ marihuany na reakcję mózgu na nagrody. Ważne: uczestnicy używali marihuany umiarkowanie, więc u osób palących nałogowo efekty mogą być wyraźniejsze.

Są też dowody, że marihuana może mieć związek z problemami psychicznymi. Niektóre prace łączyły ją z anhedonią (niezdolnością do odczuwania przyjemności) u nastolatków, ale badanie Uniwersytetu w Cambridge z 2022 roku nie wykazało u nastolatków używających konopi większej anhedonii niż u niepalących.

Te wyniki pokazują, jak ważne jest zrozumienie wpływu marihuany na motywację i zdrowie psychiczne, zwłaszcza u osób palących regularnie, i jak bardzo potrzeba dalszych badań, żeby rzetelnie informować o ryzyku.