Układ endokannabinoidowy (ECS): co to jest i jak działa

Co to jest układ endokannabinoidowy (ECS) i do czego służy?

Układ endokannabinoidowy (ECS) to sieć cząsteczek i receptorów w twoim organizmie, która odbiera kannabinoidy z marihuany i bierze udział w regulowaniu wielu funkcji ciała. Dlatego, kiedy mówimy o tym, jak konopie działają na organizm, prawie zawsze wraca właśnie on.

Medycyna poznała ten układ dopiero około 1990 roku, więc wciąż jest sporo do zbadania i zrozumienia, zanim w pełni wykorzystamy medyczny potencjał konopi.

Żeby zrozumieć, jak działa układ endokannabinoidowy, najpierw trzeba wiedzieć, czym jest kannabinoid.

W skrócie: kannabinoidy to aktywne związki chemiczne w marihuanie, czyli we wszystkich roślinach z rodzaju Cannabis (Cannabis indica, Cannabis sativa i Cannabis ruderalis; konopie włókniste to konopie wyselekcjonowane pod niską zawartość THC).

Rodzaje kannabinoidów

W konopiach zidentyfikowano ponad 500 różnych związków, z czego ponad 100 to kannabinoidy. Wygląda jednak na to, że dwa najważniejsze, jeśli chodzi o działanie rośliny na ludzki organizm, to THC (tetrahydrokannabinol) i CBD (kannabidiol). Inne naturalne kannabinoidy w marihuanie to między innymi CBG, CBC, THCA i THCV.

To te aktywne kannabinoidy odpowiadają za szerokie działanie na układ endokannabinoidowy człowieka i za właściwości lecznicze, które bada się przy wielu chorobach.

Najciekawsze w tym wszystkim jest to, że ludzie, tak jak marihuana, mają własne, naturalne kannabinoidy. Nazywają się endokannabinoidy (a te, które produkuje roślina, to fitokannabinoidy).

Pewnie jeszcze wiele zostało do odkrycia, ale wygląda na to, że dwa główne endokannabinoidy w ludzkim ciele to anandamid i 2-AG (2-arachidonoiloglicerol). Upraszczając: można je traktować jak ludzkie wersje roślinnych kannabinoidów, takich jak THC. Niektóre badania wskazują, że endokannabinoidy występują w mnóstwie organizmów, od ssaków i ptaków po ryby i bezkręgowce.

Endokannabinoidy działają, łącząc się z odpowiednimi receptorami, czyli receptorami kannabinoidowymi. Najważniejsze to CB1 i CB2: CB1 wpływa głównie na pracę mózgu, a CB2 głównie na układ odpornościowy i na to, co dzieje się w tkankach i narządach.

Endokannabinoidy są obecne w prawie wszystkich rodzajach komórek i tkanek, więc razem ze swoimi receptorami wpływają na ogromną liczbę funkcji ciała i umysłu, a to otwiera sporo kierunków badań nad tym, jak konopie mogą wspierać zdrowie.

Układ endokannabinoidowy (czyli cała sieć kannabinoidów i receptorów w organizmie) jest w ciele tak powszechny, że część badaczy opisuje go jako most między ciałem a umysłem i potencjalnie jeden z najważniejszych układów fizjologicznych, który pomaga utrzymać zdrowie.

Gdzie w organizmie są kannabinoidy?

Endokannabinoidy znaleziono w dużych ilościach w całym mózgu, w narządach, tkance łącznej, gruczołach i komórkach odpornościowych. Udokumentowano, że biorą udział w regulowaniu takich procesów jak komunikacja między komórkami, neurogeneza (powstawanie nowych komórek nerwowych), a nawet apoptoza, czyli zaprogramowana śmierć komórki (mechanizm, którym organizm pozbywa się uszkodzonych komórek, także nowotworowych).

A co się dzieje, kiedy endokannabinoidów jest za mało albo ECS nie działa jak trzeba? Według hipotezy „klinicznego niedoboru endokannabinoidów”, wciąż badanej, może to mieć związek z różnymi chorobami i zaburzeniami pracy organizmu. Stąd przekonanie, że marihuana i konopie w ogóle mogłyby przynosić ulgę przy bardzo wielu dolegliwościach.

Jeśli endokannabinoidy takie jak 2-AG i anandamid pomagają utrzymać zdrowie i równowagę (homeostazę) na poziomie komórek, to logiczne, że marihuana, której THC i CBD też działają na ten układ, choć każdy na swój sposób, mogłaby się przydać, gdy ECS szwankuje.

Można powiedzieć, że organizm ma swój własny, naturalny „system konopny”, który wpływa i na funkcje psychiczne, i na fizyczne, i może pomagać utrzymać równowagę całego ciała. Czy chodzi o bezsenność albo lęk, czy o ból, stan zapalny albo cukrzycę, są pacjenci, którzy zgłaszają ulgę po konopiach, zawsze pod opieką lekarza.