Wpływ marihuany na psychikę: 3 mity i co mówią badania

Palenie marihuany może wpływać na psychikę: THC na chwilę zmienia nastrój, pamięć i odczuwanie przyjemności, a przy częstym paleniu mocnego towaru rośnie ryzyko uzależnienia, u osób podatnych także psychozy. Ludzie palą od wieków, i dla zdrowia, i dla przyjemności, ale dziś właśnie skutki psychiczne są w samym środku globalnej debaty.

Kiedy palisz, THC szybko przechodzi do krwi i dociera do mózgu, gdzie łączy się z receptorami kannabinoidowymi. Te receptory należą do układu endokannabinoidowego, który odgrywa kluczową rolę w regulowaniu nastroju, apetytu, pamięci i snu.

Kontakt THC z tymi receptorami może chwilowo rozregulować te funkcje i stąd biorą się natychmiastowe efekty palenia.

Dla jednych to przyjemne, dla innych niepokojące, zwłaszcza dla początkujących albo dla tych, którzy przesadzą z ilością.

Marihuana a zdrowie psychiczne: 3 mity do obalenia

Wokół palenia narosło mnóstwo mitów i nieporozumień. Żeby świadomie decydować, trzeba oddzielić fakty od bajek. Poniżej rozbieramy trzy najpopularniejsze mity o marihuanie i pokazujemy, jak jest naprawdę.

Mit 1: „Marihuana nie wpływa na zdrowie psychiczne”

FAŁSZ. Przekonanie, że zioło nie ma żadnego wpływu na psychikę, jest błędne. Długotrwałe przyjmowanie dużych stężeń THC, głównego aktywnego związku marihuany, może wyraźnie zwiększyć ryzyko uzależnienia.

Do tego badanie opublikowane w „The Lancet” wskazuje, że osoby, które regularnie palą, częściej zapadają na psychozy związane z marihuaną i mają nawracające epizody depresji.

Mit 2: „Regularne palenie zmniejsza lęk”

FAŁSZ. Ten mit bierze się z pomieszania składników marihuany. Roślina ma dwa główne: CBD i THC. CBD bada się i stosuje przy niektórych dolegliwościach fizycznych i psychicznych, na przykład przy lęku, i nie daje fazy.

Z kolei THC, obecne w marihuanie palonej rekreacyjnie, to związek, który daje euforię i przyjemność, ale nie jest lekiem na lęk. Co więcej, czasem THC może objawy lękowe nasilić, zamiast je złagodzić.

Mit 3: „Marihuana jest bezpieczna, bo nie uzależnia”

FAŁSZ. Wiele osób uważa zioło za nieszkodliwe, ale długotrwałe palenie może prowadzić do uzależnienia. Uzależnienie rozwija się zwykle wolniej niż w przypadku kokainy czy metamfetaminy, ale jest prawdziwe i szkodliwe.

Osoby uzależnione od marihuany mogą mieć kłopoty z zapamiętywaniem i uczeniem się nowych rzeczy, a ich samopoczucie emocjonalne i psychiczne może zacząć zależeć od palenia.

Taka zależność potrafi rozwalić relacje i codzienne życie, bo człowiek odsuwa się od rodziny, przyjaciół i rzeczy, które kiedyś lubił.

Podsumowanie mitów

Obalenie tych mitów jest kluczowe, żeby zrozumieć, jak marihuana naprawdę działa na zdrowie psychiczne i fizyczne. Przyjęcie do wiadomości, że może wpływać na psychikę, że nie jest cudownym lekiem na lęk i że może uzależniać, to podstawa świadomych decyzji.

Badania nad tą rośliną idą do przodu, więc warto być na bieżąco i patrzeć krytycznie na to, co krąży w sieci.

Psychiczne skutki marihuany: jak działa na umysł

Wpływ konopi na ludzki umysł budzi coraz więcej zainteresowania i obaw. Niedawne badania opublikowane w „Journal of Psychopharmacology”, „Neuropsychopharmacology” i „International Journal of Neuropsychopharmacology” pokazują, jak palenie może wpływać na wiele procesów poznawczych i psychicznych.

Ilu ludzi pali marihuanę?

Według Biura ONZ ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) w 2018 roku po konopie rekreacyjnie sięgało około 192 milionów ludzi na świecie w wieku 15–64 lat. Około 35% z nich miało od 18 do 25 lat, czyli spora część to młodzi dorośli.

Ich mózgi wciąż się rozwijają, więc mogą być szczególnie podatni na długofalowy wpływ konopi.

Rola tetrahydrokannabinolu (THC)

Tetrahydrokannabinol (THC) to główny psychoaktywny składnik konopi. Działa na układ endokannabinoidowy mózgu, w którym są specjalne receptory reagujące na związki chemiczne z marihuany.

Dużo tych receptorów jest w korze przedczołowej i w układzie limbicznym, czyli w rejonach kluczowych dla mechanizmów nagrody i motywacji.

Jak THC zmienia chemię mózgu

Receptory kannabinoidowe regulują przekazywanie sygnałów przez kilka ważnych neuroprzekaźników, w tym dopaminę, kwas gamma-aminomasłowy (GABA) i glutaminian.

Dopamina

Dopamina to kluczowy neuroprzekaźnik odpowiedzialny za motywację, nagrodę i uczenie się. THC, łącząc się z receptorami kannabinoidowymi, może zmieniać jej uwalnianie i regulację, co może wpływać na motywację i zdolność odczuwania przyjemności.

Kwas gamma-aminomasłowy (GABA)

GABA to neuroprzekaźnik hamujący, kluczowy dla regulacji pobudliwości neuronów i lęku. THC może wpływać na sygnalizację GABA, a to może zmieniać poziom lęku i regulację emocji.

Glutaminian

Glutaminian to główny neuroprzekaźnik pobudzający w mózgu, zaangażowany w procesy poznawcze, takie jak pamięć i uczenie się. THC może zaburzać jego sygnalizację, co może źle odbijać się na funkcjach poznawczych.

Marihuana a psychika: motywacja i nagroda

Palenie wpływa nie tylko na to, jak myślimy, ale też na to, jak się czujemy i zachowujemy. Dlatego przyjrzymy się najnowszym badaniom nad wpływem konopi na motywację i obwody mózgu, które za nią odpowiadają.

Wpływ na motywację i wyniki

Badania sugerują, że konopie mogą wpływać na obwody nagrody i motywacji w mózgu. Takie zmiany mogą odbić się na tym, jak radzimy sobie na co dzień w pracy czy w szkole, bo spada motywacja i poczucie nagrody.

W jednym z niedawnych badań uczestnicy leżeli w rezonansie magnetycznym i reagowali na niebieskie i pomarańczowe kwadraty. Pomarańczowe dawały nagrodę pieniężną, jeśli uczestnik odpowiedział poprawnie.

Taki model pozwolił sprawdzić, jak mózg reaguje na nagrody, ze szczególnym uwzględnieniem prążkowia brzusznego, kluczowego rejonu układu nagrody.

Wyniki pokazały subtelny wpływ konopi na prążkowie brzuszne, mimo że uczestnicy palili umiarkowanie. Badacze spodziewają się, że u osób palących przewlekle efekty są wyraźniejsze.

Psychiczne skutki palenia: anhedonia i psychoza

Palenie wiąże się też z problemami psychicznymi, w tym z anhedonią (niezdolnością do odczuwania przyjemności) u nastolatków. Ten problem nasilił się w czasie lockdownów w pandemii COVID-19.

Psychoza po marihuanie

Konopie mogą być czynnikiem ryzyka epizodów psychotycznych i schizofrenii. Jedno z badań wykazało, że już umiarkowane palenie zwiększa ryzyko objawów psychotycznych u młodych, zwłaszcza u tych z genetyczną skłonnością do psychozy.

W badaniu na 2437 nastolatkach i młodych dorosłych (14–24 lata) u palących bez skłonności do psychozy ryzyko objawów psychotycznych wzrosło z 15% do 21%, a u tych ze skłonnością z 25% do 51%.

Nie wiadomo do końca, dlaczego konopie wiążą się z epizodami psychotycznymi, ale wygląda na to, że ważną rolę w neurobiologii tych stanów odgrywają dopamina i glutaminian.

Inne badanie, na 780 nastolatkach, powiązało palenie konopi i doświadczenia psychotyczne z rejonem mózgu zwanym hakiem (uncus). To część zakrętu przyhipokampowego (związanego z pamięcią), leżąca blisko ośrodków węchowych (przetwarzanie zapachów), w której jest bardzo dużo receptorów kannabinoidowych.

Od czego zależą skutki palenia?

Poznawcze i psychiczne skutki palenia zależą od kilku czynników: dawki (częstotliwości, czasu trwania i mocy), płci, podatności genetycznej i wieku, w którym się zaczęło. Kluczowe jest ustalenie, czy te zmiany są przejściowe, czy trwałe. Artykuł, który podsumowuje wiele badań, sugeruje, że przy umiarkowanym paleniu skutki mogą słabnąć po okresach abstynencji.