Big data en cannabis: wat 15 jaar ziekenhuisdata zeggen over psychose

Big data helpt de cannabiswereld om kweek te optimaliseren, gebruikspatronen te begrijpen en onderzoek vooruit te helpen. Een sprekend voorbeeld: een Portugees onderzoek analyseerde vijftien jaar aan ziekenhuisgegevens en zag dat het aantal opnames voor psychotische stoornissen waarbij ook cannabisgebruik was vastgesteld tussen 2000 en 2015 met 29,4 was vermenigvuldigd. Door de groeiende legalisering en acceptatie is er intussen een berg data ontstaan, van soorten en hun therapeutische nut tot gebruiksgewoontes en wat de markt wil.

Big data-analyse, het verzamelen, analyseren en toepassen van gegevens op grote schaal, is een vruchtbare bodem voor de cannabisindustrie. Van slimmer kweken en produceren tot een persoonlijkere ervaring voor gebruikers en wetenschappelijk onderzoek: big data verandert hoe we met deze eeuwenoude plant omgaan.

Hieronder kijken we hoe cannabis en big data samen de toekomst van de sector vormgeven, en hoe die data stukje bij beetje laten zien wat cannabis met ons lichaam doet.

Wat is het verband tussen cannabis en psychotische stoornissen?

In een opvallend onderzoek in Portugal dook een groep wetenschappers in het mogelijke verband tussen cannabisgebruik en het ontstaan van psychotische stoornissen. Met een stevige big data-aanpak bekeken ze gegevens van Portugese patiënten uit de periode 2000 tot 2015, aangeleverd door de Administração Central dos Serviços de Saúde, de centrale Portugese zorgadministratie.

Het ging om een retrospectief observationeel onderzoek: de onderzoekers keken terug naar bestaande gegevens. Het doel was de relatie tussen cannabisgebruik en het vóórkomen van psychotische stoornissen te analyseren bij patiënten die in die periode in openbare ziekenhuizen werden behandeld.

Daarvoor keken ze naar allerlei factoren, zoals leeftijd, geslacht, diagnose, datum van opname en ontslag, hoe lang iemand bleef en wat elke opname kostte.

Wat kwam eruit?

De resultaten, gepubliceerd in het International Journal of Methods in Psychiatric Research (uitgeverij Wiley), lieten zien dat het aantal opnames voor psychotische stoornissen met een bijkomende diagnose van cannabisgebruik in die periode 29,4 keer zo hoog werd.

Van de onderzochte opnames ging het bij 12,2 % om cannabisgebruikers, had 8,4 % een stemmingsstoornis en had 5 % een persoonlijkheidsstoornis.

Een belangrijke bevinding was de flinke stijging van het aandeel opnames voor psychotische stoornissen waarbij cannabisgebruik meespeelde: van maar 0,87 % in 2000 naar 10,60 % in 2015. Let wel: een observationeel onderzoek als dit laat een samenhang zien, geen oorzaak. Juist daarom is verder onderzoek naar cannabis en geestelijke gezondheid belangrijk, ook als basis voor volksgezondheidsbeleid, preventie en de juiste behandeling.

Wie belandt er in het ziekenhuis? Geslacht en leeftijd in de data

Een opvallend punt is het geslacht: 89,85 % van de geregistreerde gevallen ging om mannen. Dat past bij de cijfers die laten zien dat mannen de grootste groep cannabisgebruikers vormen.

Wat leeftijd betreft: gemiddeld waren patiënten zo’n 30 jaar bij een psychotische crisis, al ging ongeveer 3,3 % van de opnames om jongeren onder de 18.

Deze bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek dat erop wijst dat cannabisgebruik psychotische stoornissen zou kunnen uitlokken.

Verder is het goed om te weten dat naar schatting 9,75 % van de Portugezen ooit in hun leven cannabis heeft gebruikt, een cijfer dat onder het Europese gemiddelde ligt.

Toch lijkt de trend in Portugal meer richting cannabisgebruik te gaan dan in andere Europese landen, en dat verdient een nadere blik.

Wat kan big data betekenen voor de volksgezondheid?

Dit onderzoek laat zien hoe waardevol big data is bij onderzoek naar psychotische stoornissen: het leunde op de klinische codering in de administratieve databanken van de ziekenhuizen.

Werken met databanken is in de Portugese openbare ziekenhuizen heel gewoon. Diagnoses en behandelingen worden er gecodeerd door goed opgeleid medisch personeel, en dat maakt de gegevens betrouwbaar.

Interessant is ook de maatschappelijke context: Portugal was in 2001 een van de eerste landen die het bezit van drugs voor eigen gebruik decriminaliseerde, en dat is iets anders dan legaliseren: pas boven de tien standaarddoses volgt er een strafrechtelijke aanpak.