Blowen en autorijden: waarom je stoned nooit achter het stuur zit

Rijden onder invloed van wiet: waarom je het niet moet doen

Rijd niet als je high bent. Punt. Wiet maakt je reflexen trager, verstoort je coördinatie en zet je inschatting van afstanden in de war, ook al lijken er minder ongelukken van te komen dan van alcohol. Het lastige is dat meten hoe beperkt iemand rijdt na het blowen veel ingewikkelder is dan bij alcohol, en het onderzoek is er nog niet uit.

Bij alcohol lopen het promillage in je bloed en je onvermogen om te rijden meestal gelijk op. Met een blaastest weet je snel, en zonder bloed te prikken, of iemand dronken achter het stuur zit.

Bij wiet ligt dat minder simpel. Sommige Amerikaanse staten, waaronder Colorado, hebben een grens vastgelegd vanaf wanneer de hoeveelheid cannabis in je lichaam als gevaarlijk geldt in het verkeer, bijvoorbeeld vijf nanogram THC per milliliter bloed. Maar er is geen rechtstreeks verband tussen de THC-concentratie in je bloed en hoe beperkt je bent, en voor de test is bloed of speeksel nodig.

Daar komt bij dat THC bij regelmatige gebruikers wekenlang in het bloed aantoonbaar kan blijven, dus zegt de aanwezigheid ervan minder over de toestand van de bestuurder dan bij alcohol. Dat maakt het lastig om te bepalen of legalisering de wegen gevaarlijker maakt. Op sommige plekken is een bepaalde concentratie THC in het bloed bij wet verboden, of de bestuurder nu beperkt lijkt of niet. Ook in Nederland en België zijn de regels voor drugs in het verkeer streng. Maar los van wat de wet zegt: stoned rijd je gewoon niet.

Wiet kan je motoriek dus aantasten, maar de beschikbare gegevens, onder meer geanalyseerd in een rapport uit 2017 van de Amerikaanse verkeersveiligheidsdienst NHTSA, suggereren dat de kans op een ongeluk vlak na het blowen flink kleiner is dan na het drinken van alcohol. Kleiner betekent alleen niet veilig.

De gangbare verklaring: alcohol maakt bestuurders agressiever en roekelozer, terwijl mensen die stoned zijn eerder te langzaam rijden.

Rijden onder invloed van cannabis is bijna overal verboden. Hoe groot het probleem precies is en wat politiecontroles ertegen kunnen doen, is nog niet goed duidelijk. Toch dwingt de verkeersveiligheid landen waar wiet legaal is om erover na te denken en soms in te grijpen.

Voordat Canada recreatief gebruik in oktober 2018 legaliseerde, keurde het land een apparaat goed, de Dräger DrugTest 5000, om bij verkeerscontroles speeksel op THC te testen. Maar over de betrouwbaarheid bestaan twijfels: het apparaat geeft zowel vals-positieve als vals-negatieve uitslagen. En zelfs als het goed meet, zegt het niets over of iemand nog kan rijden.

Eaze, een bezorgdienst voor cannabis in Californië, vroeg cannabisgebruikers onlangs hoe ze zich verplaatsen.

Uitkomst: 64% van de gebruikers zegt binnen vier uur na het blowen achter het stuur te kruipen, en 20% zelfs binnen een uur. Over hoeveel wiet „oké” is voordat je gaat rijden, waren ze het totaal niet eens, maar met een kind in de auto reed iedereen minder snel stoned.

Van de volwassenen die blowen en rijden denkt 77% dat het hun rijgedrag niet beïnvloedt, en 16% denkt zelfs dat ze er beter van gaan rijden, volgens de enquête. Mannen en jonge bestuurders rijden vaker binnen acht uur na gebruik.

Ook al wordt er nog gediscussieerd over de vergelijking met alcohol: wiet tast je coördinatie, je reflexen en je afstandsinschatting aan, dus rijd niet als je onder invloed bent. Dat het risico kleiner lijkt dan bij alcohol, betekent niet dat het veilig is. Wat vaststaat: je rijdt nuchter. Niet na een joint, niet na een biertje.

Wat zijn de positieve en negatieve effecten van wiet?

Wiet kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op je gezondheid en welzijn. Een paar positieve effecten die mensen melden:

• Pijnverlichting: wiet kan bij sommige mensen het pijngevoel verminderen, wat nuttig kan zijn bij chronische pijn en andere medische klachten.
• Minder angst en stress: sommige mensen merken dat wiet hun angst en stress helpt verminderen.
• Beter slapen: sommige mensen merken dat wiet hun slaap verbetert en slapeloosheid vermindert.
• Meer eetlust: wiet kan de eetlust opwekken en mensen helpen die door een ziekte of behandeling moeite hebben met eten of op gewicht blijven.

Maar er zijn ook negatieve effecten die met wietgebruik samenhangen:

• Op korte termijn: wiet kan je coördinatie, je evenwicht en je inschatting van tijd en afstand verstoren, waardoor de kans op ongelukken en blessures toeneemt. Ook kun je er duizelig of misselijk van worden, of andere bijwerkingen krijgen.
• Op lange termijn: vaak en langdurig blowen kan je geheugen, je concentratie en je vermogen om te leren en beslissingen te nemen aantasten. Het kan ook je mentale gezondheid raken en de kans op depressie, angst en psychose vergroten.
• Gezondheidsrisico’s: wiet kan je luchtwegen schaden, vooral als je het rookt. Het kan ook je hart en bloedvaten belasten en de kans op hoge bloeddruk en een beroerte vergroten.

Wil je dat de effecten wegzakken en je lichaam de THC kwijtraakt, dan zijn er een paar tips. Geen van allemaal maakt je sneller rijklaar:

1. Drinken: genoeg water drinken helpt tegen een droge mond en doet je goed, maar er is geen bewijs dat je THC er sneller door kwijtraakt.
2. Bewegen: sporten zet je stofwisseling aan en zou kunnen helpen THC af te breken, maar goed bewezen is dat niet. Let op: sporten terwijl je nog stoned bent vergroot de kans op blessures.
3. Rust: ben je duizelig of onrustig, ga dan op een rustige, comfortabele plek liggen. Slapen versnelt de afbraak van THC niet, maar helpt wel om je beroerde gevoel te laten zakken.

Houd er rekening mee dat THC dagen of zelfs weken in je bloed en urine kan blijven, afhankelijk van hoeveel je gebruikt, hoe vaak en hoe snel je stofwisseling is.

Het effect van een indica kan een paar uur aanhouden, afhankelijk van de soort, de hoeveelheid en je tolerantie. Meestal voel je het binnen een halfuur en kan het 2 tot 6 uur duren. Met edibles duurt het vaak een stuk langer: regel dus van tevoren hoe je thuiskomt zonder zelf te rijden.