Cannabinoïden en hormoonziektes: kunnen THC en CBD helpen?

Cannabinoïden werken op je hormoonstelsel (het endocriene systeem: de klieren en hormonen die je stofwisseling, groei, voortplanting en stress regelen) vooral via het endocannabinoïdesysteem, dat tot in de hypothalamus, de hypofyse en de schildklier zit. De laatste jaren kijkt onderzoek steeds beter naar die verbinding.

Onderzoek laat zien dat cannabinoïden zoals THC en CBD de hormoonhuishouding kunnen beïnvloeden, en dat kan uitmaken voor je gezondheid en je welzijn. Of ze hormoonziektes kunnen verlichten, is nog een open vraag. We zetten op een rij wat we weten.

Wat is het hormoonstelsel?

Het hormoonstelsel is een netwerk van klieren die hormonen maken: de boodschappers van je lichaam. Met die stoffen kunnen verschillende weefsels met elkaar communiceren.

Komt een hormoon in je bloed terecht en reist het door je lichaam, dan heet dat endocriene signalering. Werkt het op cellen vlak in de buurt, dan heet dat paracriene signalering.

Hormoonklieren zijn groepjes gespecialiseerde cellen die elk hun eigen hormonen maken. Een hormoonstelsel dat goed werkt, zorgt voor soepele communicatie in je lichaam: sterke botten, genoeg energie en een stabiel humeur.

Waarom je hormoonstelsel zo belangrijk is

Het hormoonstelsel regelt een hele reeks lichaamsfuncties. Zie het als de dirigent van een orkest van chemische signalen die je lichaam in balans houden. Zonder die afstemming zou je lichaam flink moeite hebben om goed te werken.

De hoofdtaak is homeostase: een fijn evenwicht dat ervoor zorgt dat alles in je lichaam binnen gezonde grenzen blijft. Elke dag komt er van alles op je af dat dat evenwicht kan verstoren, van schommelingen in je bloedsuiker tot veranderingen in je lichaamstemperatuur.

Naast het regelen van je bloedsuiker regelt het hormoonstelsel ook zichzelf, via terugkoppeling. Die houdt de hormonen op het juiste niveau. Stijgen je schildklierhormonen bijvoorbeeld, dan kan je lichaam de aanmaak afremmen om een ontregeling zoals een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie) te voorkomen.

Het hormoonstelsel speelt ook mee bij het regelen van je lichaamstemperatuur, je eetlust, borstvoeding, de eisprong en de bevalling. Samen zorgen die functies ervoor dat je lichaam goed en gezond blijft draaien.

Wiet en hormonen: hoe werkt het samen met het hormoonstelsel?

De relatie tussen wiet en het hormoonstelsel is boeiend en ingewikkeld. Wil je snappen wat wiet met je lichaam doet, dan moet je het hebben over het endocannabinoïdesysteem (ECS), een netwerk van stoffen en receptoren door je hele lichaam, ook in belangrijke hormoonorganen zoals de hypothalamus, de hypofyse en de schildklier.

Net als het hormoonstelsel houdt het ECS de homeostase in stand, door allerlei vitale functies bij te sturen, zoals botmassa, eetlust, stemming en de activiteit van neurotransmitters.

De cannabinoïden uit wiet werken op het ECS door aan de receptoren te binden, of door indirect de hoeveelheid endocannabinoïden in je lichaam te veranderen.

Kunnen cannabinoïden uit wiet dan helpen bij hormoonziektes? Dat weten we nog niet zeker, maar onderzoek begint te laten zien hoe THC en CBD sommige klachten mogelijk gunstig kunnen beïnvloeden.

En THC, wat doet dat met je hormonen?

THC, waarschijnlijk de bekendste cannabinoïde, zorgt voor de euforie en de high van wiet. Bij sommige mensen kan THC de kwaliteit van leven verbeteren, door de eetlust op te wekken als die wegvalt door een hormoonziekte, of door de stemming op te krikken met een tijdelijke stijging van dopamine in de hersenen.

Onderzoekers kijken ook of THC chronische pijn bij hormoonaandoeningen kan verlichten, door te bestuderen hoe het de pijnsignalen verstoort.

Toch is er nog veel onbekend over hoe wiet en zijn cannabinoïden mensen met hormoonziektes kunnen helpen. Er is meer onderzoek nodig, waaronder gecontroleerde klinische studies, om het therapeutische potentieel echt te begrijpen en veilig en goed gebruik te garanderen.

CBD en je hormoonstelsel

Cannabidiol, oftewel CBD, werkt heel anders in je lichaam dan THC. Waar THC direct aan de receptoren van het endocannabinoïdesysteem (ECS) bindt, gaat CBD via andere routes.

Het bindt slecht aan die receptoren, maar kan via andere mechanismen tijdelijk de hoeveelheid anandamide, een endocannabinoïde, verhogen.

Omdat anandamide op dezelfde plekken bindt als THC, kan CBD vergelijkbare resultaten geven, maar zonder het euforische effect. Anandamide, ook wel het „gelukmolecuul” genoemd, wordt onderzocht vanwege de invloed op stemming en mentale gezondheid.

CBD bindt daarnaast direct aan de TRPV1-receptor (transient receptor potential vanilloid 1), die wordt gezien als een cannabinoïdereceptor in een „uitgebreide versie” van het ECS. Die receptor speelt een rol bij pijnwaarneming, en onderzoek moet uitwijzen of CBD via die weg pijn kan verminderen.

Wat zeggen de onderzoeken over CBD?

Er wordt ook onderzocht wat CBD doet bij angst, een veelvoorkomende klacht bij hormoonaandoeningen zoals een te snel werkende schildklier. Cannabidiol is al getest bij mensen met een gegeneraliseerde angststoornis, en er komen nieuwe klinische studies aan om beter te begrijpen wat het doet bij klachten van mensen met hormoonziektes.

Wordt wiet ooit een behandeling voor hormoonziektes?

Dat kan, maar het is nog veel te vroeg om dat te zeggen. Lopend onderzoek moet uitwijzen of de stoffen uit de plant klachten van bepaalde aandoeningen kunnen verlichten, en of ze een echte behandeloptie kunnen worden.

Vergeet ook niet dat wiet het hormoonstelsel onder bepaalde omstandigheden juist kan ontregelen. Onderzoekers moeten dus uitzoeken hoe je het kunt inzetten voor de hormoonhuishouding zonder het chemische evenwicht van het lichaam te verstoren.