Constitutioneel eczeem en cannabis: wat doen hennepolie en CBD-crème?

Bij atopische dermatitis, in Nederland en België vaak constitutioneel eczeem genoemd, wordt cannabis op twee manieren onderzocht: hennepzaadolie die de droge huid voedt, en cannabinoïden zoals CBD die mogelijk ontstekingen en jeuk remmen. Een klein onderzoek uit 2019 met een CBD-crème liet een betere hydratatie en elasticiteit van de huid zien, zonder irritatie. Het bewijs is nog beperkt, dus het is geen vervanging voor je behandeling: overleg met je dermatoloog.

Eczeem is een chronische ontstekingsziekte van de huid die wereldwijd miljoenen mensen treft, met heftige jeuk, roodheid en een droge huid die je leven flink kan beïnvloeden. Er zijn behandelingen, maar veel patiënten zoeken naar natuurlijke alternatieven vanwege de bijwerkingen van de gangbare therapieën. Daarom wordt cannabis steeds vaker genoemd als mogelijke optie: in verschillende studies lieten cannabinoïden, de werkzame stoffen van de plant, ontstekingsremmende, pijnstillende en jeukstillende eigenschappen zien.

Maar wat is nou precies het verband tussen cannabis en eczeem? We kijken hoe cannabinoïden deze huidziekte zouden kunnen beïnvloeden en wat de wetenschap erover zegt.

Hennepzaadolie en huidziekten

Allerlei oliën en verzachtende middelen, zoals vaseline, bijenwas, amandelolie, olijfolie en synthetische preparaten, helpen de klachten van psoriasis en eczeem te verminderen. Bij die aandoeningen is de huid extreem droog, dus producten die vocht vasthouden en verdere irritatie voorkomen zijn de basis van de behandeling.

Bij eczeem en psoriasis komt de droge huid doordat er te veel water via de huid verdampt, en de aanhoudende ontsteking tast het vermogen van de huid aan om als barrière te werken die vocht binnenhoudt.

Hennepzaadolie kan, net als andere natuurlijke oliën, een goede oplossing zijn. De olie zit vol meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA’s), en volgens onderzoek zouden die jeuk en ontsteking beter verminderen dan verzorgingsproducten met weinig PUFA’s. Vooral linolzuur springt eruit, al worden ook andere PUFA’s onderzocht.

Waarom zou hennepolie goed zijn voor je huid?

Hennepzaadolie hydrateert niet alleen, er zitten ook stoffen in die zouden kunnen helpen om de onderliggende disbalans bij huidziekten als psoriasis en eczeem in toom te houden.

Op je huid is deze olie een rijke bron van voedingsstoffen die de huid gezonder kan maken, de barrièrefunctie kan helpen herstellen en irritatie en ontsteking kan verminderen.

Met hennepzaadolie in je huidverzorging pak je droogheid en ontsteking aan, wat voor veel mensen met deze aandoeningen flink wat verlichting kan geven. Die natuurlijke, voedende aanpak krijgt steeds meer erkenning en geldt als veelbelovende optie bij huidziekten.

Crème bij eczeem: cannabinoïden en een gezonde huid

Er zijn aanwijzingen dat zowel eczeem als psoriasis goed reageert op behandelingen met veel meervoudig onverzadigde vetzuren (PUFA’s). Die vind je in allerlei bronnen, en hennepzaadolie is daar een heel rijke van, meestal met een gunstige verhouding.

Cannabinoïden vind je dan weer vooral in cannabis, en onderzoek suggereert dat ze invloed kunnen hebben op chronische huidziekten. Cannabinoïden spelen mee in het regelen van ontstekingen, en dat lijkt de sleutel te zijn tot hun mogelijke werking bij eczeem en psoriasis.

Het maag-darmkanaal is, net als de huid, een van de belangrijkste fysieke barrières van het immuunsysteem en zit vol cannabinoïdereceptoren. Onderzoek uit 2009 wijst erop dat ook de huid een eigen endocannabinoïdesysteem heeft. Dat helpt de aanmaak te regelen van allerlei hormonen en eiwitten, waaronder cytokinen die meedoen aan de afweerreactie, en van celprocessen als celdeling, celspecialisatie en apoptose (geprogrammeerde celdood).

Een verstoring van dat endocannabinoïdesysteem zou een rol kunnen spelen bij het ontstaan van chronische huidziekten zoals psoriasis en eczeem. Gerichte therapieën op basis van cannabinoïden zouden kunnen helpen die aandoeningen onder controle te krijgen.

Cannabis op je huid: wat zegt het onderzoek?

In een labstudie uit 2007 (op cellen, niet bij mensen) remden THC, CBD, CBN, CBG en anandamide tot op zekere hoogte de aanmaak van keratinocyten, de cellen van de opperhuid. Omdat een overproductie van keratinocyten meespeelt bij psoriasis, ondersteunen die resultaten verder onderzoek naar cannabinoïdetherapieën voor deze ziekte.

Daarnaast zijn er cannabinoïdereceptoren gevonden in de kleinste zenuwvezels rond de haarzakjes, en blijken keratinocyten anandamide, het bekendste endocannabinoïde, te binden en af te breken.

Kortom: cannabinoïden en PUFA’s lijken een rol te spelen bij chronische huidziekten als psoriasis en eczeem. Verder onderzoek moet uitwijzen of therapieën op basis van deze stoffen echt nieuwe, effectieve behandelopties worden.

CBD bij psoriasis en atopische dermatitis: het klinisch onderzoek uit 2019

In een klinisch onderzoek uit 2019 werd gekeken naar het effect van een CBD-crème bij patiënten met psoriasis en atopische dermatitis. De crème bevatte naast CBD ook andere natuurlijke ingrediënten zoals kamille, goudsbloem en lavendel, maar geen THC. In crèmes wordt meestal geen pure of geïsoleerde CBD aangeraden, maar een combinatie met andere natuurlijke stoffen, omdat die elkaar zouden versterken.

Wat kwam eruit?

Bij de deelnemers verbeterden de huidwaarden en klachten duidelijk na behandeling met de CBD-crème. Tijdens de behandelperiode werden geen irritaties of allergische reacties gemeld.

De CBD-zalf zonder THC kwam in dit onderzoek naar voren als een niet-invasief en goed verdragen alternatief dat de kwaliteit van leven van patiënten met sommige huidaandoeningen, vooral die met een ontstekingskant, zou kunnen verbeteren.

Wat er beter werd

• Hydratatie van de huid: de huid van de patiënten hield na gebruik van de CBD-crème duidelijk meer vocht vast.
• Elasticiteit van de huid: ook de elasticiteit ging flink vooruit, nog zo’n veelvoorkomend probleem bij atopische dermatitis.

Conclusie

Volgens het onderzoek zou een CBD-crème met andere natuurlijke ingrediënten een optie kunnen zijn bij huidaandoeningen als psoriasis en atopische dermatitis. Maar het was een klein onderzoek zonder controlegroep, dus overleg altijd met je dermatoloog. In deze studie verbeterde de behandeling de kwaliteit van leven zonder bijwerkingen, en dat maakt CBD een interessante kandidaat voor de huidverzorging van de toekomst.