Hop en wiet: zijn ze echt familie?

Ja, hop en wiet zijn echt familie: Humulus lupulus en Cannabis sativa zijn de twee bekendste geslachten van de hennepfamilie (Cannabaceae). Ze delen geurstoffen als myrceen en humuleen, en bij allebei maken alleen de vrouwelijke planten de bloemen waar het om draait. Toch doen er rond die verwantschap nog een hoop fabels de ronde. Dus eerst: wat is hop eigenlijk?

Humulus lupulus is de plant waar bier mee wordt gebrouwen. En cannabis… nou ja, cannabis kennen we.

De vraag of ze verwant zijn kwam op toen onderzoek liet zien dat de twee planten qua geur en smaak op elkaar lijken. Maar veel planten hebben terpenen (moleculen die uit terpenoïden zijn opgebouwd).

Lavendel, citroenbomen en zelfs dennen hebben terpenen, en toch lijken ze, ondanks dat ene kenmerk, niet op cannabis of hop.

De rol van terpenen in hop en in cannabis

Terpenen zijn aromatische, organische stoffen die door cellen worden gemaakt en die cannabis en hop hun geur geven. Voor de bitterheid die je in bier proeft zijn de alfazuren (stoffen die verwant zijn aan terpenoïden) onmisbaar. Ook tetrahydrocannabinol, beter bekend als THC, wordt deels uit een terpenoïde opgebouwd.

Een paar terpenen die je vaak in hop tegenkomt zijn myrceen, bèta-pineen en alfa-humuleen. Dezelfde en andere geurstoffen zorgen ook voor de typische lucht van wietplanten.

Hop en wiet: uit dezelfde familie

Humulus lupulus en Cannabis sativa zijn inderdaad twee geslachten binnen de familie Cannabaceae (vroeger Cannabinaceae genoemd), een familie die in de plantenindeling verrassend stabiel is gebleven terwijl er de afgelopen jaren veel is omgegooid.

Als we het hebben over de bladeren van planten uit de Cannabaceae-familie, bedoelen we handvormige lobben die meestal steunblaadjes hebben. Daarnaast hebben zowel cannabis als hop cystolieten: kristallen van calciumcarbonaat aan de wanden binnenin de cellen.

Vroeger werden planten vooral ingedeeld op hoe ze eruitzagen, maar uit dieper onderzoek bleek dat deze twee planten ook genetisch op elkaar lijken.

Ondanks hun verschillen wijst onderzoek naar Humulus lupulus erop dat hop meer dan 6 miljoen jaar geleden een volledig proces van soortvorming doormaakte, dus de kans is groot dat hop en wiet ergens tussen 6 en 34 miljoen jaar geleden uit elkaar zijn gegaan.

Meer overeenkomsten tussen cannabis en hop

Er zijn nog meer overeenkomsten. Ook hop heeft aparte mannelijke en vrouwelijke planten. En net als bij cannabis gebruik je alleen de bloemen van de vrouwelijke planten (dat zijn de hopbellen) om bier te brouwen. Maar qua uiterlijk verschillen ze wel:

• Hop groeit als klimplant, die zich in een spiraal omhoog windt, terwijl cannabis als een struik groeit. Lupulus is het verkleinwoord van lupus, Latijn voor wolf: zijn buigzame stengels draaien zich om bomen heen alsof ze de plant willen wurgen.
• Hopranken kunnen veel hoger en langer worden: tot 12 meter, terwijl de hoogste wietplanten tot 5 à 6 meter uitschieten.
• Wiettoppen zijn compacter en dichter dan hopbellen, die kleine, groene, bijna doorschijnende schutblaadjes hebben. Die vrouwelijke bloemen groeien in een vertakte aar, omringd door geelrode kliertjes die het bier zijn bittere smaak geven.

Wat hop allemaal kan

Hop bevat geen THC en geen CBD, maar door de bittere lupuline die erin zit, heeft hij al heel lang de naam rustgevend te zijn en stress te verminderen.

Die eigenschappen gaan over op het bier. Sommigen beweren zelfs dat hop en alcohol daarom zo goed samengaan: ze zouden elkaar versterken. En we weten allemaal wat dat lichamelijk en mentaal met je doet.

Het oude medicinale gebruik van hop, vanwege de mogelijke gezondheidsvoordelen, zie je vandaag terug in de farmaceutische en cosmetische industrie, met producten als shampoo, crème en zeep. Voor hoptelers is dat een mooie kans om breder te gaan dan alleen bier.

Bier met cannabis

Bier met cannabis is een markt waarin steeds meer smaken te vinden zijn. In Argentinië is de bierindustrie de laatste jaren explosief gegroeid. En met de wettelijke opening voor medicinale cannabis in dat land (Ley 27.350, de Argentijnse wet op medicinale cannabis) kwam er een brouwer die bier ging maken met hop en cannabis samen.

Het gaat om Bierhaus, een van de grote Argentijnse merken van ambachtelijk bier, die in 2022 met Chalaland kwam, hun eerste IPA met cannabisterpenen. Inmiddels werken ze aan een tweede bier met een cannabistwist.

Wietbier en wiet: kun je ze samen gebruiken?

Veel mensen combineren graag wiet en alcohol. Dat kan lekker zijn, maar wetenschappelijk onderzoek naar het combineren van de twee zegt dat ze elkaars effect versterken.

Daarom ons advies: rustig aan als je ze samen gebruikt. Te veel drank en wiet tegelijk kan je avond verpesten: je bent te stoned of te dronken om nog ergens van te genieten.

Dus ook al bestaat bier met cannabis inmiddels, in Argentinië en op andere plekken in de wereld, bier en wiet samen kan tegenvallen. Daarom raden we altijd aan om het een of het ander te nemen, niet samen, zodat je een fijne ervaring hebt en geen rotavond.