Kan wiet ziektes uitlokken of verergeren? Risico’s, medisch nut en de WHO

Ja, wiet kan bij sommige mensen ziektes uitlokken of verergeren: het bekendst zijn psychose bij mensen die er gevoelig voor zijn, afhankelijkheid, luchtwegklachten door het roken en, bij jongeren, effecten op leren en geheugen. Tegelijk ziet de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) medisch potentieel in sommige stoffen uit de plant, vooral CBD. Hoe groot het risico is, hangt af van hoeveel je gebruikt, hoe vaak, op welke leeftijd en hoe kwetsbaar je bent.

Welke ziektes worden in verband gebracht met wiet?

Wiet geldt als relatief veilig vergeleken met sommige andere middelen, maar zonder risico is het niet, zeker niet voor bepaalde groepen en als je overdrijft. Dit zijn een paar ziektes en aandoeningen die met wietgebruik in verband zijn gebracht:

1. Psychose en psychische stoornissen: er is een verband gezien tussen wietgebruik en psychose, met klachten als hallucinaties en paranoia. Bij sommige mensen kan wiet psychische stoornissen zoals schizofrenie uitlokken of verergeren.
2. Afhankelijkheid: wie vaak blowt, kan psychisch afhankelijk raken. Sommige mensen hebben moeite hun gebruik onder controle te houden en krijgen ontwenningsverschijnselen als ze proberen te stoppen.
3. Luchtwegklachten: wiet roken kan vergelijkbare problemen geven als tabak, zoals chronische hoest, bronchitis en schade aan de longen.
4. Problemen met denken en geheugen: wietgebruik, vooral in de puberteit, wordt in verband gebracht met effecten op de cognitieve functies, wat het leren en het geheugen kan raken.
5. Rijden onder invloed: wiet kan je vermogen om veilig te rijden aantasten, en dat vergroot de kans op een ongeluk.

Heeft wiet ook voordelen voor je gezondheid?

Er zijn ook aanwijzingen dat wiet medisch nut kan hebben bij bepaalde aandoeningen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) erkent het therapeutische potentieel van sommige stoffen uit de plant en pleit voor onderzoek en gecontroleerd gebruik van medicinale cannabis.

Een paar aandoeningen en klachten waarbij medicinale cannabis vaak wordt gebruikt:

1. Pijnbestrijding: studies wijzen erop dat wiet kan helpen bij chronische pijn, vooral bij kankerpatiënten en mensen met aandoeningen die zware pijn geven.
2. Misselijkheid en braken: wiet wordt vaak gebruikt om misselijkheid en braken te verminderen bij chemotherapie en andere medische behandelingen.
3. Neurologische aandoeningen: bij sommige neurologische aandoeningen, zoals epilepsie en het syndroom van Dravet (een zware vorm van epilepsie bij kinderen), reageren sommige patiënten in studies goed op medicinale cannabis.

Het verband tussen wiet en gezondheid is ingewikkeld. Wiet kan medisch nut hebben, maar brengt ook gezondheidsrisico’s mee, vooral als je te veel gebruikt en als je tot een kwetsbare groep hoort. Medicinaal gebruik hoort begeleid te worden door een arts en te gebeuren binnen de regels die in jouw land gelden. Zoals bij elk middel: maak een geïnformeerde keuze en zet de mogelijke voordelen en risico’s eerlijk naast elkaar. Maak je je zorgen over je gebruik, bel dan de Drugs Infolijn (0900-1995) in Nederland of De DrugLijn (078 15 10 20) in Vlaanderen.

Wat zegt de WHO over wiet?

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft het gebruik van wiet en de stoffen erin onderzocht en er verschillende rapporten en verklaringen over uitgebracht. Kort samengevat zegt de WHO dit:

1. Medisch gebruik: de WHO erkent het therapeutische potentieel van sommige stoffen uit wiet. Vooral cannabidiol (CBD), een stof die je niet high maakt, noemt ze veelbelovend bij verschillende aandoeningen. Volgens de WHO lijkt CBD niet verslavend te zijn en geen schade te doen aan de volksgezondheid.
2. Risico’s: de WHO wijst er ook op dat wietgebruik samenhangt met verschillende gezondheidsrisico’s, vooral bij overmatig gebruik. Denk aan psychische problemen zoals psychose, middelenmisbruik en luchtwegklachten.
3. Meer onderzoek nodig: de WHO pleit voor meer wetenschappelijk onderzoek naar wiet en de stoffen erin. Ze erkent dat het bewijs op veel punten beperkt is en dat er meer onderzoek nodig is om de voordelen en risico’s goed te begrijpen.
4. Goede regulering: de WHO benadrukt ook dat het gebruik van wiet goed gereguleerd moet worden, zeker als het om medisch gebruik gaat. Regels en toezicht moeten in verhouding staan tot de risico’s en gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs.
5. Onderscheid tussen stoffen: de WHO maakt onderscheid tussen de verschillende stoffen in wiet: ze hebben niet allemaal dezelfde risico’s of voordelen. CBD wordt bijvoorbeeld als minder riskant gezien dan tetrahydrocannabinol (THC), de stof die je high maakt.

De WHO erkent dus dat wiet en de stoffen erin mogelijke toepassingen hebben in de geneeskunde, maar benadrukt ook dat het gebruik goed gereguleerd en gevolgd moet worden. De organisatie pleit voor meer onderzoek om de risico’s en voordelen van wiet voor de gezondheid beter te begrijpen.

Tabak en wiet naast elkaar: waar zitten de verschillen?

Tabak en wiet vergelijken is lastig, want allebei hebben ze flinke nadelen voor je gezondheid. Hier een algemene vergelijking van de belangrijkste punten:

1. Longen:
   • Tabak: tabak roken is een van de grootste oorzaken van longziektes, zoals longkanker en COPD (chronische obstructieve longziekte). Tabaksrook bevat veel giftige en kankerverwekkende stoffen.
   • Wiet: wiet roken kan ook je longen beschadigen, want ook wietrook bevat irriterende en kankerverwekkende stoffen. Toch wijzen sommige studies erop dat het risico op longkanker lager kan zijn dan bij tabak, vooral door een ander gebruikspatroon (blowers roken meestal minder joints per dag dan rokers sigaretten).
2. Verslaving:
   • Tabak: de nicotine in tabak is erg verslavend, en veel mensen hebben moeite om te stoppen.
   • Wiet: wiet is niet zo verslavend als nicotine, maar sommige mensen raken er wel afhankelijk van, vooral als ze regelmatig blowen.
3. Psychische impact:
   • Tabak: nicotine heeft geen sterk psychoactief effect, maar stoppen met roken kan ontwenningsverschijnselen geven, zoals prikkelbaarheid en angst.
   • Wiet: wiet bevat THC, een psychoactieve stof die je denken en je mentale functies kan beïnvloeden, vooral bij hoge doses. Bij sommige mensen kan het psychische problemen uitlokken of verergeren.
4. Maatschappelijke impact:
   • Tabak: tabak is bijna overal legaal te koop, maar meeroken kan ook schadelijk zijn voor de mensen om je heen.
   • Wiet: hoe legaal wiet is en hoe het maatschappelijk ligt, verschilt per land. In sommige landen is recreatief of medicinaal gebruik legaal.

Zowel tabak als wiet brengt dus gezondheidsrisico’s mee, maar welke en hoe zwaar die zijn, verschilt. Het gezondst is om middelen die schadelijk zijn voor je gezondheid helemaal te laten staan. De keuze tussen tabak en wiet hangt af van allerlei dingen, zoals de wet en je eigen voorkeur, maar allebei kunnen ze je lichamelijke en geestelijke gezondheid schaden.