Medicinale cannabis en kinderen: wat cannabinoïden doen met hersenen in de groei

Cannabinoïden, de actieve stoffen in wiet, werken in op het endocannabinoïdesysteem, dat essentieel is voor allerlei lichamelijke en cognitieve functies en bij kinderen en tieners nog volop in ontwikkeling is. Daardoor hebben ze op jonge hersenen meer invloed en meer risico’s dan bij volwassenen. Het enige gebruik bij kinderen met stevig bewijs is zuivere CBD bij twee zeldzame vormen van epilepsie.

In de hersenen van kinderen en tieners is dat systeem nog in aanbouw, en daardoor is de invloed van cannabinoïden extra groot en mogelijk riskant.

Daarbij zijn er zorgen over mogelijke langetermijneffecten op de ontwikkeling van de hersenen en op gedrag. Hier lees je hoe cannabinoïden de hersenen van jonge mensen beïnvloeden en wat gebruik betekent voor deze kwetsbare groep.

Medicinale cannabis in de kindergeneeskunde

Medicinale cannabis voor kinderen is een onderwerp dat steeds meer aandacht en discussie oproept. Cannabinoïden, de actieve stoffen in cannabis, kunnen tijdens de zwangerschap door de placenta heen, en dat kan de ontwikkeling van de hersenen van het ongeboren kind beïnvloeden.

Studies laten zien dat blootstelling aan cannabis voor de geboorte samenhangt met hyperactiviteit, impulsiviteit en concentratieproblemen in de kindertijd. De giftige effecten van cannabinoïden kunnen bij kinderen sterker zijn dan bij volwassenen, omdat hun zenuwstelsel nog in ontwikkeling is.

Bij kinderen kunnen zelfs kleine hoeveelheden wiet allerlei klachten geven, zoals ataxie (problemen met coördinatie), slaperigheid, lusteloosheid, een veranderde geestestoestand en suf zijn. In zeldzame gevallen krijgen kinderen ernstige bijwerkingen zoals ademstilstand (apneu), blauwe verkleuring (cyanose), een trage hartslag (bradycardie), slappe spieren (hypotonie) en opisthotonus (een krampachtige, achterovergebogen houding).

Medicinale cannabis bij kinderen: wat weten we nu?

Op dit moment is het sterkste bewijs voor medicinale cannabis bij kinderen het gebruik bij therapieresistente epilepsie, vooral bij het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox-Gastaut, met zuivere cannabidiol (CBD) zonder sporen van andere cannabinoïden.

Voor andere ontwikkelingsstoornissen bij kinderen, zoals autisme en ADHD, is het bewijs beperkt en komt het vooral uit casusreeksen of losse gevallen.

Die behandelingen zijn populair geworden op sociale media, en doordat er allerlei vormen van cannabinoïden te krijgen zijn, is het risico op per ongeluk binnenkrijgen gestegen. Heeft een kind per ongeluk wiet of een edible binnengekregen, bel dan meteen de huisarts of de huisartsenpost (in België kan ook het Antigifcentrum: 070 245 245), en bij ademhalingsproblemen, erge sufheid of bewusteloosheid altijd 112.

Kortom: medicinale cannabis kan bij bepaalde aandoeningen bij kinderen iets opleveren, maar het gebruik moet zorgvuldig afgewogen en gevolgd worden, vanwege de mogelijke risico’s en het beperkte wetenschappelijke bewijs.

Waarvoor wordt medicinale cannabis gebruikt?

Medicinale cannabis en de cannabinoïden erin zijn onderwerp van veel onderzoek en discussie, vooral als het gaat om medische toepassingen en regelgeving. Hieronder de goedgekeurde medische toepassingen en de voorzorgen die erbij horen.

Medicijnen met THC die de FDA heeft goedgekeurd

Een paar medicijnen met tetrahydrocannabinol (THC) of afgeleide stoffen zijn goedgekeurd door de FDA, de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit, voor specifieke toepassingen. Ze worden vooral gebruikt tegen misselijkheid en overgeven door chemotherapie en tegen ernstig gewichtsverlies bij aidspatiënten.

Belangrijk: deze medicijnen moeten door een arts worden voorgeschreven en zijn niet goedgekeurd voor patiënten onder de 18. Bovendien is THC voor minderjarigen in de VS zo streng aan banden gelegd dat er maar weinig onderzoek naar gebruik bij kinderen is gedaan.

Epidiolex en het gebruik van CBD

Een belangrijke stap in medicinale wiet is Epidiolex, een medicijn met gezuiverde cannabidiol (CBD). Epidiolex is effectief gebleken tegen de aanvallen bij twee zeldzame aandoeningen: het syndroom van Lennox-Gastaut en het syndroom van Dravet. Het is op dit moment het enige CBD-product dat door de FDA is goedgekeurd en gereguleerd.

Naast Epidiolex zijn er geen andere vormen van CBD die de FDA heeft goedgekeurd. Toch is CBD zonder recept te koop in allerlei vormen, zoals oliën, gummies en pleisters. De zuiverheid en de hoeveelheid CBD in die producten kunnen flink verschillen, en sommige bevatten kleine hoeveelheden THC, wat voor kinderen niet aan te raden is.

Daarnaast kan CBD bijwerkingen hebben, onder andere doordat het de afbraak van verschillende medicijnen op recept verstoort. In de klinische studies met Epidiolex bleek CBD bij sommige patiënten schadelijk voor de lever.

Medicinale cannabis: hoe veilig is het voor kinderen?

Ook al is CBD overal te krijgen, het gebruik bij kinderen blijft omstreden en mist een stevige wetenschappelijke basis. Sommige ouders geven hun kinderen CBD bij allerlei klachten, maar er zijn geen sluitende studies die de werkzaamheid en veiligheid ervan bevestigen.

Er zijn aanwijzingen dat CBD bij volwassenen kan helpen tegen angst, maar bij kinderen is dat nauwelijks onderzocht. Eén studie suggereerde dat CBD de klachten bij kinderen met ernstige vormen van autisme zou kunnen verminderen, maar die studie had geen controlegroep, dus de resultaten zeggen weinig.

Er is echt meer onderzoek nodig voordat je CBD voor kinderen kunt aanraden.

Wat de American Academy of Pediatrics aanraadt

De American Academy of Pediatrics (AAP), de Amerikaanse vereniging van kinderartsen, steunt het gebruik van medicinale wietproducten buiten de goedkeuringsprocedure van de FDA niet. De AAP is er wel voor dat de DEA, de Amerikaanse drugsbestrijdingsdienst, wiet naar Lijst II verplaatst, zodat er makkelijker onderzoek gedaan kan worden. Verder raadt de AAP af om welk middel dan ook via roken toe te dienen, vanwege de risico’s.

Conclusie

Medicinale cannabis, en dan vooral CBD, is veelbelovend bij therapieresistente epilepsie en bij overgeven door chemotherapie. Maar elke behandeling moet onder begeleiding van medische professionals gebeuren, vanwege mogelijke wisselwerkingen en bijwerkingen. Doorlopend onderzoek is nodig om goed te begrijpen wat medicinale cannabis bij kinderen wel en niet kan.