Tabak of wiet: wat is nou schadelijker?

Elke rook is slecht voor je longen, die van een sigaret net zo goed als die van een joint. Toch wijst onderzoek erop dat wietrook minder gevaarlijk zou kunnen zijn dan tabaksrook, mogelijk dankzij de cannabinoïden in de toppen. Veilig is wietrook daarmee niet: hij bevat ook teer en kankerverwekkende stoffen, en de effecten van langdurig roken zijn nog niet helemaal in kaart gebracht.

Tabak is al decennia het doelwit van gezondheidscampagnes, terwijl wiet op steeds meer plekken in de wereld geaccepteerd en gelegaliseerd wordt. Logisch dus dat de vraag terugkomt. Hieronder zetten we de risico’s van sigaretten en wiet naast elkaar, voor je lijf en voor je hoofd, zodat je zelf een geïnformeerde keuze kunt maken.

Wiet roken tegenover tabak roken

Elke rook die je inademt doet iets met je longen, of hij nou van wiet, tabak of een kampvuur komt. Als plantenmateriaal verbrandt, komen er kankerverwekkende en giftige stoffen vrij. Adem je die in, dan neemt de kans op luchtwegaandoeningen toe.

Maar is er een verschil tussen de hele dag door sigaretten roken en regelmatig wiet roken, of dat nou in een joint, een pijp of een bong is?

Voordat we naar het onderzoek kijken dat suggereert dat stoffen in wiet een deel van de schade van roken zouden kunnen tegengaan, kijken we eerst welke troep je binnenkrijgt als je deze twee rookt.

Tabak: een lijst kankerverwekkende stoffen

Het is geen geheim dat sigaretten vol zitten met smerige en schadelijke chemicaliën. Tabaksrook bevat meer dan 7000 chemische stoffen, en van minstens 250 daarvan is bekend dat ze schadelijk zijn. Daaronder:

• Arseen
• Benzeen
• Cadmium
• Chroom
• Nikkel
• Formaldehyde

Wie daar vaak aan blootstaat, beschadigt bijna elk orgaan in zijn lichaam. Het leidt tot oxidatieve stress, ontstekingen en schade aan het DNA, en dat uit zich in een lange lijst ziektes, waaronder:

• Allerlei soorten kanker
• Hart- en vaatziekten
• Aneurysma’s
• Chronische obstructieve longziekte (COPD)
• Diabetes
• Artritis

Ondanks al die schade blijven wereldwijd miljoenen mensen roken. Nicotine, de werkzame stof in tabak, is verslavend, zowel mentaal als lichamelijk.

Naast de constante trek in het effect raken mensen ook gehecht aan het ritueel: de handeling van het opsteken en roken zelf. Het resultaat? Wereldwijd meer dan 8 miljoen doden per jaar.

Bijwerkingen van wiet: anders, maar niet beter

Veel liefhebbers van wiet willen er niet aan dat het je gezondheid kan schaden. „Het is toch puur natuur”, is dan het argument. Alleen komt die mening meestal voort uit wensdenken, niet uit wetenschappelijk onderzoek.

De waarheid is dat je bij het roken van wiet ook gevaarlijke stoffen binnenkrijgt. Een paar feiten die de meeste blowers liever niet horen:

• Wietrokers inhaleren vaak dieper dan tabaksrokers en krijgen daardoor meer teer binnen.
• Wietrook wordt in verband gebracht met chronische bronchitis en beschadigt de cellaag die je luchtwegen bekleedt.
• Wiet roken zou de kans kunnen vergroten op een klaplong, waarbij er lucht tussen je long en je borstwand komt.
• Slecht gekweekte of slecht gedroogde wiet kan je longen blootstellen aan schimmels, zoals Aspergillus.
• Wietrook bevat van sommige kankerverwekkende stoffen meer dan tabaksrook: in oudere metingen zo’n 50% meer benzo(a)pyreen en 75% meer benz(a)antraceen.

Ondanks die duidelijke risico’s wijst onderzoek erop dat wietrook minder gevaarlijk zou kunnen zijn dan tabaksrook. Waarom? Het antwoord zit waarschijnlijk in de unieke stoffen in de toppen zelf.

De risico’s naast elkaar

Roken is bij allebei slecht nieuws, maar de chemische samenstelling en de risico’s verschillen flink. De belangrijkste punten:

1. Wat er in tabak en wiet zit:
   • Tabak bevat nicotine, die extreem verslavend is en achter veel van de gezondheidsschade van roken zit, omdat hij mensen jarenlang aan de sigaret houdt.
   • Wiet bevat THC en andere cannabinoïden. Die maken je niet alleen high, ze werken ook in op het endocannabinoïdesysteem van je lichaam.
2. Gevolgen op de lange termijn:
   • Tabak roken is direct gekoppeld aan een hele rij chronische ziektes, zoals longkanker, hartziekten en COPD.
   • Wiet roken kan luchtwegklachten geven, maar het onderzoek naar een direct verband met longkanker en andere chronische ziektes is minder eenduidig.
3. Andere manieren van gebruiken:
   • Anders dan tabak kun je wiet ook gebruiken zonder rook in te ademen, bijvoorbeeld met een vaporizer, als edible of als olie. Dat kan een deel van de risico’s van roken wegnemen.

Kort gezegd: zowel wiet als tabak roken brengt serieuze gezondheidsrisico’s mee, omdat je giftige en kankerverwekkende stoffen inademt. Hoe groot en wat voor risico’s het zijn, verschilt wel tussen de twee.

Weet dus waar je aan begint, en kijk eens naar andere manieren van gebruiken als je de schade wilt beperken.

Wat zijn de alternatieven voor wiet roken?

Ook al suggereert een deel van het onderzoek dat cannabinoïden een beschermend effect zouden kunnen hebben, de kans op luchtwegproblemen door wiet roken is heel reëel. Gelukkig is roken niet de enige optie. Twee alternatieven die prima werken:

Vaporizen

Bij vaporizen verhit je toppen of concentraten op een veel lagere temperatuur. In plaats van het plantenmateriaal te verbranden, verwarmt een vaporizer de cannabinoïden, terpenen en andere plantenstoffen tot hun kookpunt, zodat ze vrijkomen als damp.

Vapen is minder riskant dan roken, maar het kan nog steeds een negatieve invloed hebben op je hart en longen.

Edibles

Met edibles haal je je longen helemaal uit het plaatje. De THC en andere cannabinoïden gaan via je spijsvertering naar de lever, die ze verwerkt voordat ze je hersenen bereiken. Daarom duurt het langer voor een edible werkt, en houdt het effect ook veel langer aan.

Moet je je zorgen maken over de bijwerkingen van wiet roken?

Je hele leven piekeren over elke keuze haalt het plezier uit alles. Haal je echt plezier uit een jonko en denk je dat het je ook op andere vlakken helpt? Dan is dat jouw keuze.

Maar maak die keuze wel met kennis van zaken. Je leeft maar één keer, en dan wil je dat waarschijnlijk ook zo lang mogelijk doen. Wiet roken stelt je lichaam bloot aan schadelijke stoffen en vergroot de kans op sommige ziektes. Wil je dat risico kleiner maken, probeer dan eens te vapen of maak edibles van je wiet.

Conclusie

Roken is niet de enige manier om van wiet te genieten. Vapen en edibles kunnen net zo lekker zijn, met minder risico voor je gezondheid. Wie weet wat hij doet, gebruikt veiliger en houdt het langer vol.

Cannabinoïden: beschermen ze tegen kankerverwekkende stoffen?

Wie wiet rookt, heeft het meestal over twee stoffen: THC en CBD. THC maakt je high, CBD niet (het hecht zich niet aan de CB1-receptoren). Toch zouden deze moleculen, samen met andere cannabinoïden, mogelijk enige bescherming bieden tegen de schadelijke effecten van roken.

Robert Melamede, onderzoeker en voorstander van cannabis, beschrijft die mechanismen in een artikel met de titel „Cannabis and tobacco smoke are not equally carcinogenic”. Hij legt uit dat rook van beide bronnen veel schadelijke stoffen deelt, waaronder zogeheten procarcinogenen: polycyclische aromatische koolwaterstoffen.

Enzymen in je lichaam zetten die stoffen om in echte kankerverwekkers, maar THC lijkt dat proces te blokkeren. Daarom oppert Melamede dat de cannabinoïde een beschermend effect zou kunnen hebben.

Onderzoek naar wietrook en kanker

Een ander artikel, verschenen in het vakblad Cannabis and Cannabinoid Research, onderzocht het verband tussen wiet roken en kanker. Het team stelde vooraf drie hypotheses op:

• Meer kans op kanker: de kankerverwekkende stoffen in wietrook zouden de kans op kanker kunnen vergroten.
• Schade gecompenseerd: cannabinoïden en andere plantenstoffen zouden die schadelijke effecten kunnen opheffen.
• Minder kans op kanker: de effecten van cannabinoïden zouden de kans op kanker zelfs kunnen verkleinen.

Na het analyseren van een flinke berg data kwamen de auteurs, vrij vertaald, tot deze conclusie: de beschikbare gegevens ondersteunen niet dat wietgebruik de kans op kanker vergroot, en ze laten eerder een trend zien naar een negatief verband tussen wietgebruik en kankerrisico. Dat is een aanwijzing, geen vrijbrief: rook blijft rook.