THC en endometriose: mogelijk minder pijn, en kleinere cysten bij muizen

Endometriose is een chronische, pijnlijke aandoening die wereldwijd miljoenen vrouwen treft: weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies groeit buiten de baarmoeder en kan heftige pijn, onvruchtbaarheid en een hele rits andere slopende klachten geven. Pijnstillers, hormonen, een operatie: de gewone behandelingen helpen vaak maar gedeeltelijk, en veel patiënten zoeken verder.

Daar komt tetrahydrocannabinol (THC), de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis, in beeld als interessante optie.

Enquêtes onder patiënten en veel ervaringsverhalen wijzen erop dat THC de pijn van endometriose kan verzachten, en in een onderzoek bij muizen werden de endometriosecysten er ook kleiner van. Bij mensen is dat nog niet bevestigd.

Kan cannabis helpen bij endometriose?

Er is nog geen behandeling die endometriose definitief geneest. Maar de ervaringen van vrouwen die ermee leven en een groeiende hoeveelheid onderzoek suggereren dat medicinale cannabis een interessante route kan zijn.

Cannabinoïden, de werkzame stoffen in cannabis, worden steeds vaker gezien als een groep stoffen die serieus onderzoek verdient. Tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD) zijn het best onderzocht en het bekendst, al zitten er meer dan 100 cannabinoïden in de plant.

Cannabis bevat daarnaast andere stoffen, zoals flavonoïden en terpenen, die worden onderzocht op hun mogelijke rol in het entourage-effect: het idee dat al die stoffen samen beter werken dan los.

Volgens eerste onderzoeken en ervaringen van patiënten kunnen cannabinoïden mogelijk helpen bij een aantal klachten van endometriose:

• Pijn: onderzoek suggereert dat THC en CBD pijnstillende eigenschappen hebben die chronische pijn kunnen verminderen, een van de zwaarste klachten bij endometriose.
• Depressie en angst: cannabinoïden kunnen mogelijk de stemming verbeteren en angst dempen, en dat telt als je elke dag met deze aandoening leeft.
• Vermoeidheid: beter slapen en minder pijn kunnen helpen om minder moe te zijn en weer wat energie te krijgen.
• Ontsteking: vooral CBD heeft ontstekingsremmende eigenschappen die mogelijk de ontsteking rond endometriosehaarden kunnen verminderen.
• Misselijkheid en braken: cannabinoïden staan erom bekend dat ze misselijkheid en braken kunnen tegengaan, handig als je daar last van hebt door je aandoening.

Naarmate het onderzoek vordert, moet steeds duidelijker worden hoe deze stoffen veilig en goed in een behandeling passen.

Het belangrijkste: overleg met zorgverleners en specialisten in medicinale cannabis om de juiste dosis en combinatie te vinden, met begeleiding die op jou is afgestemd.

Medicinale cannabis bij pijn, ontsteking en menstruatiekrampen

Medicinale cannabis wordt toegeschreven dat het pijnstillend, ontstekingsremmend en krampwerend werkt, en daarom gebruiken sommige vrouwen het bij menstruatiepijn.

Cannabinoïden kun je via de mond of onder de tong nemen (CBD-olie of capsules), of plaatselijk via de vagina (vaginale zetpillen) om die klachten te verlichten.

Manieren om medicinale cannabis te gebruiken

Er zijn verschillende manieren om medicinale cannabis te gebruiken, elk met eigen aandachtspunten voor de juiste dosis en werking. Overleg altijd eerst met een arts voordat je ergens aan begint. De belangrijkste:

• Inhaleren (roken of verdampen): roken is de snelste manier om het effect te merken, maar niet de gezondste. Je toppen verdampen is minder belastend voor je longen.
• Innemen: als je het doorslikt, duurt het langer voor je iets merkt, maar het effect houdt meestal langer aan. Hieronder vallen oliën en capsules met CBD.
• Plaatselijk (zetpillen en crèmes): deze werken meer op de plek zelf, dichter bij waar het pijn doet.

Wat medicinale cannabis kan doen bij menstruatiepijn

Patiënten melden dat de ontstekingsremmende en pijnstillende werking van cannabinoïden sterker is als ze samen worden gebruikt. Dat kan de ontsteking rond de menstruatie, de pijn en de krampen mogelijk verminderen.

• Ontstekingsremmend: cannabinoïden kunnen mogelijk ontsteking verminderen, die vaak voorkomt tijdens de menstruatie.
• Pijnstillend: veel patiënten vertellen dat CBD en THC hun menstruatiepijn verzachten.
• Krampwerend: ze kunnen mogelijk krampen verminderen doordat de spieren van de baarmoeder ontspannen.

Werkt CBD bij endometriose?

Cannabidiol (CBD), de belangrijkste niet-psychoactieve stof in cannabis, liet vooral in vroeg onderzoek bemoedigende resultaten zien bij het remmen van ontsteking bij chronische ontstekingsaandoeningen zoals endometriose. In het lab werkt CBD bovendien als antioxidant.

Bij endometriose kunnen de haarden bloeden, ontstekingsstoffen vrijgeven en pijn veroorzaken. Veel patiënten zeggen dat CBD hun kwaliteit van leven verbetert omdat de pijn afneemt, en sommigen konden minder andere medicijnen nemen. Geldt dat voor jou, doe het dan samen met je arts, nooit op eigen houtje.

Het endocannabinoïdesysteem en endometriose

Het endocannabinoïdesysteem (ECS) is een netwerk van receptoren dat allerlei lichaamsfuncties bijstuurt, ook de werking van de vrouwelijke voortplantingsorganen. Endocannabinoïden, de cannabinoïden die je lichaam zelf maakt, activeren de receptoren CB1 en CB2 en helpen het evenwicht te bewaren.

Een verstoord evenwicht in dit systeem wordt in verband gebracht met aandoeningen van de vrouwelijke voortplantingsorganen, waaronder endometriose. Het idee, dat nog wordt onderzocht, is dat cannabisproducten die goed worden gebruikt (crèmes, oliën of zetpillen) dat evenwicht mogelijk kunnen helpen herstellen.

CBD-olie bij endometriose en eierstokcysten: hoe staat het ervoor?

CBD-olie is populair geworden als natuurlijke optie bij allerlei klachten, ook bij endometriose. Dit zijn de manieren waarop CBD mogelijk invloed heeft op de klachten van deze chronische aandoening:

Remt CBD de groei van endometriosehaarden?

In onderzoek op cellen en bij dieren liet CBD een antiproliferatief effect zien: het zou de groei van baarmoederweefsel op plekken waar het niet hoort kunnen afremmen. Dat is precies waar het bij endometriose om draait, want daarbij groeit dat weefsel buiten de baarmoeder. Bij mensen moet dat nog worden aangetoond.

Onderzoekers kijken ook of CBD mogelijk het risico op terugkeer na een behandeling of operatie kan verkleinen.

CBD tegen de pijn

Het grootste pluspunt van CBD is zijn mogelijke werking tegen pijn. Vanwege die pijnstillende eigenschappen wordt het onderzocht als optie voor de pijn bij endometriose.

Vrouwen met endometriose hebben vaak flink pijn tijdens de menstruatie, bij het vrijen en de hele cyclus door. Patiënten melden dat CBD hen verlichting geeft en hun kwaliteit van leven verbetert.

Het endocannabinoïdesysteem weer in balans

Het endocannabinoïdesysteem (ECS) speelt een sleutelrol bij allerlei lichaamsfuncties, ook bij hoe je lichaam op pijn en ontsteking reageert. Bij vrouwen met endometriose is een verstoorde balans gezien in endocannabinoïden en cannabinoïdereceptoren.

CBD innemen kan mogelijk helpen om die balans te herstellen, maar onderzoek heeft dat nog niet bevestigd.

CBD en eierstokcysten

Bij eierstokcysten, die sommige vrouwen met endometriose ook krijgen, weten we dat het endocannabinoïdesysteem meespeelt in de werking van de eierstok.

Maar er is tot nu toe niet genoeg wetenschappelijke literatuur om te zeggen dat cannabinoïden eierstokcysten goed behandelen. De ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen van CBD kunnen de pijn en het ongemak eromheen mogelijk wel verlichten.

Dit moet je weten voordat je CBD-olie neemt

Een paar praktische punten om CBD-olie goed te gebruiken en te doseren:

1. Medisch advies: praat met een arts voordat je met CBD begint, om zeker te weten dat het veilig is en bij je past. CBD kan een wisselwerking hebben met andere medicijnen (bepaalde hormoonbehandelingen, antidepressiva of bloedverdunners), en cannabis wordt afgeraden als je zwanger bent, zwanger wilt worden of borstvoeding geeft.
2. Vorm: je kunt CBD op verschillende manieren gebruiken: olie onder de tong, capsules, crèmes en zetpillen. De vorm bepaalt mee hoe snel het werkt en hoe lang het effect aanhoudt.
3. Dosering: de juiste dosis verschilt per persoon, afhankelijk van gewicht, leeftijd en hoe zwaar je klachten zijn. Begin laag en bouw rustig op als dat nodig is.

Wat je moet onthouden

CBD-olie kan een interessante optie zijn bij endometriose, die nog wordt onderzocht, vanwege de mogelijke remming van de groei van haarden, de werking tegen pijn en de invloed op het endocannabinoïdesysteem.

Het onderzoek naar eierstokcysten is mager, maar de ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen van CBD kunnen de klachten mogelijk verlichten. Bespreek het met een zorgverlener en denk goed na over de vorm en de dosering. En let op: cannabis vervangt je controles bij de gynaecoloog niet. Plotselinge of heel heftige buikpijn, koorts of hevig bloedverlies: dan moet je snel naar een arts.