Cannabis in de diergeneeskunde: geschiedenis en toekomst van een nieuw vakgebied

Veterinaire cannabinoïdegeneeskunde (VCG) is een opkomend vakgebied dat onderzoekt hoe stoffen uit cannabis, vooral cannabidiol (CBD), dieren kunnen helpen, bijvoorbeeld bij pijn, ontstekingen of angst. Het idee is gebaseerd op het feit dat dieren net als wij een endocannabinoïdesysteem hebben. Het onderzoek is volop bezig maar nog jong: geef je dier niks zonder eerst met je dierenarts te overleggen.

Binnen de VCG gebruikt men meestal medicinale cannabisolie, voor allerlei klachten bij dieren, van pijn en ontstekingen tot angst en neurologische aandoeningen. Net als mensen hebben dieren een endocannabinoïdesysteem (ECS), dat allerlei lichaamsfuncties regelt.

Cannabinoïden werken op dat systeem in, en dat zou de therapeutische effecten verklaren. In de diergeneeskunde gebruikt men vooral producten op basis van CBD, omdat je daar niet high van wordt en ze in de studies tot nu toe een gunstig veiligheidsprofiel laten zien.

Naarmate het onderzoek vordert, zou de VCG een waardevol middel kunnen worden om de levenskwaliteit van onze huisdieren te verbeteren, met natuurlijke opties voor allerlei gezondheidsproblemen.

Medicinale cannabis voor dieren: vroeger, nu en straks

De geschiedenis van cannabis in de diergeneeskunde

Veterinaire cannabinoïdegeneeskunde heeft een rijke geschiedenis die eeuwen teruggaat. Cannabis was een vast onderdeel van de dierenapotheek, tot de opkomst van het verbod in de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw.

Dr. Ethan Russo, een bekende farmacoloog en onderzoeker op het gebied van medicinale cannabis, die zelf uit een familie van dierenartsen komt, wees in recente seminars, zoals dat van de Latijns-Amerikaanse vereniging voor veterinaire cannabinoïdegeneeskunde (AMVC Latam), op de historische rol van cannabis bij het behandelen van dieren.

India

In India werd cannabis gebruikt tegen diarree bij vee, om koeien meer melk te laten geven en om ze te kalmeren. Bij ossen zou het de energie en het werkvermogen verhogen.

Sir William Brooke O'Shaughnessy, die geldt als de vader van de cannabinoïdegeneeskunde in het Westen, deed zijn onderzoek naar cannabis in India. Voordat hij het aan menselijke patiënten gaf, testte hij het op zwerfhonden om te laten zien dat het weinig giftig was.

China

In het Chinese keizerrijk werd cannabis op een vergelijkbare manier gebruikt: bij spijsverteringsproblemen bij dieren en tegen stuipen.

Europa

• Frankrijk: hennepzaadolie werd gebruikt als laxeermiddel bij runderen en tegen huidproblemen bij honden.
• Italië: hars van cannabis sativa werd ingezet tegen koliek bij paarden.
• Schotland: omdat cannabis bij mensen goed leek te werken (pijnstillend, krampwerend en slaapverwekkend), werd het ook in de diergeneeskunde populair.
• Engeland: dierenartsen gebruikten cannabis bij astma, stuipen, hoest, blaasontsteking en tetanus.

Zuid-Afrika

Cannabis werd gebruikt tegen darmontsteking en hoest bij paarden, en tegen epilepsie bij honden.

Verenigde Staten

• Cornell University: hier werd het gebruik onderzocht bij blaasontsteking, tetanus en in de opwindingsfase van azoturie, een vorm van spierafbraak door overbelasting bij paarden.
• University of Pennsylvania: hier liep een uitgebreide studie naar de pijnstillende, krampwerende en slaapverwekkende eigenschappen van cannabis.
• Harvard University: hier zou men een verband hebben gezien tussen cannabis en een hogere overleving van patiënten met tetanus.

Het heden en de toekomst van veterinaire cannabinoïdegeneeskunde

Vandaag ontwikkelt de VCG zich verder, met nieuwe studies en wetenschappelijke vooruitgang die wijzen op de mogelijke voordelen van cannabinoïden bij allerlei aandoeningen bij dieren. De focus ligt nu op stoffen als CBD, waar je niet high van wordt en waarvoor studies een goed veiligheidsprofiel bij dieren suggereren.

De VCG zal naar verwachting flink groeien naarmate er meer onderzoek komt en er producten speciaal voor dieren worden ontwikkeld. De vraag naar natuurlijke behandelingen blijft stijgen, en dat opent deuren voor nieuwe toepassingen van veterinaire cannabinoïdegeneeskunde.

Met meer onderzoek en nieuwe producten kan de VCG de dierenzorg flink veranderen, met natuurlijke opties om het leven van onze huisdieren te verbeteren.

Hoe de veterinaire cannabinoïdegeneeskunde zich ontwikkelde

Geschiedenis en achtergrond

De diergeneeskunde is flink veranderd sinds het onderzoek naar en klinisch gebruik van cannabis vanaf de jaren 60 weer op gang kwam. Voor de periode van het verbod was cannabis een veelgebruikt middel in de dierenpraktijk.

De eerste serieuze studies naar cannabis in de diergeneeskunde gingen echter vooral over dieren die vergiftigd waren geraakt door cannabis.

Tegelijkertijd deden dr. Raphael Mechoulam en zijn onderzoeksteam baanbrekend werk in het beschrijven van hoe het endocannabinoïdesysteem (ECS) werkt, een mijlpaal die eind twintigste eeuw zijn hoogtepunt bereikte.

Met dat betere begrip van het ECS gingen onderzoekers kijken naar wat cannabis met organismen doet, en hoe organismen cannabis verwerken. Daarmee gingen er nieuwe deuren open in de diergeneeskunde.

Waar staan we nu?

In de afgelopen tien jaar is de veterinaire cannabinoïdegeneeskunde flink vooruitgegaan. Er is flink wat informatie verzameld die volgens voorstanders het gebruik van cannabis bij dieren onderbouwt.

Zo bracht een studie van Matthew E. Miller uit 2018 de verschillen in kaart tussen het ECS van mensen en dat van honden, het meest gebruikte klinische model in de diergeneeskunde.

Miller ontdekte dat cannabinoïdereceptoren bij honden ongeveer net zo verdeeld zijn als bij mensen, maar dat honden meer receptoren van type 1 (CB1) hebben.

Dat honden zo gevoelig zijn voor cannabis, komt deels door die vele CB1-receptoren in hun centrale zenuwstelsel en deels door de manier waarop hun lijf THC afbreekt. Daarom is THC voor honden ook zo riskant.

Cannabis bij honden en katten: uitdagingen en kansen

Ondanks de vooruitgang zijn er nog flinke uitdagingen in de ontwikkeling en regulering van veterinaire cannabinoïdegeneeskunde. Omdat de regels in veel landen onduidelijk zijn, is het lastig om veilig aan cannabismedicijnen voor dieren te komen. Bovendien krijgen dierenartsen in hun opleiding nauwelijks iets mee over cannabinoïdegeneeskunde, waardoor de kennis in het vak achterblijft.

Toch liggen er mooie kansen. De groeiende vraag naar natuurlijke behandelingen zorgt voor meer investeringen en onderzoek naar cannabisproducten voor dieren.

Daarnaast lopen organisaties als de Canadese vereniging voor veterinaire cannabinoïdegeneeskunde (CAVCM) en EndoVet voorop met gespecialiseerde opleidingen, zoals de eerste gecertificeerde cursus veterinaire cannabinoïdegeneeskunde aan de Nationale Universiteit van Colombia.

Conclusie

Veterinaire cannabinoïdegeneeskunde is een spannende stap vooruit in de zorg voor dieren. Terwijl we de therapeutische toepassingen van cannabis bij dieren verder verkennen, moeten de regels en de opleiding van dierenartsen bijbenen, zodat behandelingen veilig en goed toegankelijk worden. Tot die tijd: altijd eerst je dierenarts.