Wiet en hormonen: wat THC en CBD in je lijf veranderen

Ja, wiet heeft invloed op je hormonen: THC en CBD kunnen de aanmaak van onder meer insuline, testosteron, oestrogeen en cortisol veranderen. Dat loopt via het endocannabinoïdesysteem, dat met een groot deel van je lichaam in verbinding staat. Die effecten kunnen gunstig of juist vervelend uitpakken, afhankelijk van de persoon, de dosis en de situatie, en het onderzoek heeft lang nog niet alles uitgezocht. Daarom is het, net als andere effecten op je gezondheid, een onderwerp waar artsen en onderzoekers flink over discussiëren.

Hormonen regelen een hoop functies, van groei en ontwikkeling tot je stemming en voortplanting. Weten wat wiet met je hormoonspiegels doet, is dus belangrijk om in te schatten wat het met je gezondheid kan doen.

Hieronder zetten we op een rij wat bekend is en wat het huidige onderzoek zegt over hoe wiet je hormonen beïnvloedt.

Vrouwelijke en mannelijke hormonen: wat zijn het eigenlijk?

Hormonen zijn chemische boodschappers die allerlei lichaamsfuncties aansturen en op elkaar afstemmen. Ze worden gemaakt door verschillende klieren in je lijf, met de hypofyse als een van de belangrijkste fabriekjes.

Ze hebben invloed op alles van groei en je bloedsuikerspiegel tot je cyclus en je stemming. Dat hele systeem van hormoonproducerende klieren noemen we het endocriene systeem.

Maar naast dat systeem is er nog een minder bekend mechanisme dat ook veel invloed heeft: het endocannabinoïdesysteem (ECS), een netwerk van receptoren dat door je hele lichaam verspreid zit.

Wat doet wiet dan met je lijf?

Wiet grijpt, net als veel andere medicijnen, in op je hormonen. Zowel producten met CBD als producten met THC kunnen de aanmaak van hormonen veranderen, met zowel positieve als negatieve medische gevolgen.

Daarom is het zo belangrijk om de mogelijke bijwerkingen van wiet op je hormonen te snappen. Hieronder kijken we hoe wiet inwerkt op verschillende receptoren in je lijf, en wat dat zegt over het effect op je hormonen.

Hoe beïnvloedt wiet je hormonen?

Het endocannabinoïdesysteem (ECS) staat nauw in verbinding met veel receptorsystemen in je lichaam. Van dopamine- tot serotonine- en opioïdreceptoren: cannabinoïden kunnen ermee communiceren en hebben er subtiel maar merkbaar invloed op. Die invloed reikt ook tot je hormonen en het endocriene systeem.

Hormonen zijn wel ingewikkeld, en we snappen nog lang niet precies hoe wiet, het endocannabinoïdesysteem en het endocriene systeem op elkaar inwerken.

Wel weten we dat wiet met het endocriene systeem in wisselwerking staat en de aanmaak van hormonen als insuline, testosteron en oestrogeen kan veranderen. Dat kan zowel positief als negatief uitpakken.

Een voorbeeld: wiet, oestrogeen en borstkanker

Een praktisch voorbeeld: bij borstkanker die gevoelig is voor oestrogeen kan het verstandig zijn om zuinig te zijn met THC, omdat sommig onderzoek suggereert dat THC de oestrogeenspiegel kan verhogen.

CBD zou in dat specifieke geval een betere optie kunnen zijn. Toch hoef je THC niet per se helemaal uit te sluiten: sommige voorlopige studies schrijven THC eigenschappen toe die tegen kanker zouden kunnen helpen (altijd onder begeleiding van een arts).

De verhouding THC:CBD precies afstemmen op het type kanker wordt dan cruciaal, en dat is werk voor een arts. Het is een ingewikkeld proces dat per persoon verschilt. Meer weten we er op dit moment niet over.

Wat doet wiet met de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (HPA-as)?

De HPA-as, voluit de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as, is een van de bekendste hormoonsystemen van het menselijk lichaam. Hij is nauw verbonden met lichamelijke reacties zoals vechten of vluchten, en met hoe je met stress omgaat.

De HPA-as zorgt voor de aanmaak van cortisol, een hormoon met veel belangrijke taken. Cortisol regelt je bloedsuiker, stuurt je stofwisseling, remt ontstekingen, houdt je bloeddruk op peil via zout en water, en speelt mee bij het vormen van herinneringen.

Te veel cortisol is echter slecht voor je gezondheid. Bij aandoeningen als posttraumatische stressstoornis (PTSS) werken de remmechanismen die de cortisolaanmaak afremmen soms minder goed, wat het erger maakt. Sommige studies suggereren dat zowel THC als CBD de aanmaak van cortisol zouden kunnen verlagen, doordat ze de stressreactie van je lijf temperen.

Bijwerkingen van THC op de HPA-as

Let wel: te veel THC kan je cortisolspiegel na gebruik juist verhogen, en dat kan bij bepaalde aandoeningen van belang zijn.

Begin je net met wiet, wees dan voorzichtig en houd de dosis THC heel laag: een kleine dosis kan onrust verminderen, maar een hoge dosis kan die juist versterken. Heb je last van angst, houd THC dan laag.

Wiet, angst en adrenaline

Naast cortisol spelen ook adrenaline en serotonine een rol bij je stressreactie. THC kan de aanmaak van adrenaline verlagen, wat je vecht-of-vluchtreactie kan beïnvloeden en je reacties trager kan maken. Daarnaast is een goede balans in je serotonine belangrijk bij de behandeling van angst, depressie en PTSS.

Op de lange termijn zou THC kunnen helpen bij angst, PTSS en verwante klachten, zo melden patiënten en suggereert een deel van het onderzoek, omdat het de stressreactie kan dempen en de cortisolaanmaak blijvend zou kunnen verlagen.

Regelmatig THC-gebruik kan ook de ochtendpiek van cortisol afvlakken, de zogenoemde Cortisol Awakening Response (CAR). Dat zou het slaperige gevoel bij het wakker worden kunnen verklaren dat bij THC-gebruik hoort, en er zijn patiënten die THC gebruiken tegen slapeloosheid.

CBD kan de cortisolspiegel ook verlagen, maar volgens de eerste waarnemingen helpt het waarschijnlijk minder goed tegen slapeloosheid dan THC en CBN.