Wiet en je maag: hyperemesis, misselijkheid en alvleesklier

Wiet kan je maag twee kanten op sturen: veel mensen gebruiken het tegen misselijkheid, maar wie jarenlang zwaar blowt kan juist het cannabis-hyperemesissyndroom (CHS) krijgen, met heftige aanvallen van overgeven en buikpijn die alleen een hete douche even verzacht. Daarnaast wordt wiet in een handvol gevallen in verband gebracht met acute alvleesklierontsteking. Het enige wat bij CHS echt helpt, is stoppen.

Of het goed of slecht uitpakt voor je maag, hangt af van de dosis, hoe vaak je gebruikt en hoe je het gebruikt.

Wat is het cannabis-hyperemesissyndroom?

Wiet krijgt veel goeds toegeschreven, maar we weten nog lang niet alles over de voordelen en de problemen. Een van de problemen die steeds vaker opduiken is het cannabis-hyperemesissyndroom (CHS), dat voor het eerst werd beschreven in 2004, in een klinisch artikel in het tijdschrift Gut.

Het syndroom werd vastgesteld bij een Australische vrouw die negen jaar lang heftige aanvallen had van overgeven, duizeligheid en flinke buikpijn. Opvallend: het enige wat haar verlichting gaf, waren hete baden.

Werd het water kouder, dan werden haar klachten erger, tot ze zich zelfs brandde aan het hete badwater. Uiteindelijk bleek ze CHS te hebben, een aandoening die zware blowers treft: mensen die jarenlang veel en vaak gebruiken.

In 2004 waren er pas negen gedocumenteerde gevallen bekend, en de enige behandeling die werkte was stoppen met blowen.

De laatste jaren lijkt CHS vaker voor te komen. Een studie uit 2017 in German Medical Science wees op een stijging van het aantal gevallen, en in januari 2018 bevestigde een studie in Basic & Clinical Pharmacology & Toxicology dat het om meer mensen gaat dan eerst gedacht.

Meer gevallen dan bekend

Die nieuwe studie heeft het beeld van wiet flink veranderd, juist omdat veel patiënten wiet gebruiken tegen misselijkheid, een van de bekendste medische toepassingen. Bij meer dan 2000 mensen op een spoedeisende hulp in New York vonden de onderzoekers 155 mensen die minstens vijf jaar bijna dagelijks blowden.

Minstens een derde van hen had klachten die bij CHS passen. Daarmee zouden in de Verenigde Staten tot 2 miljoen mensen dit syndroom kunnen hebben.

Behandeling en voorkomen

De enige bekende behandeling voor CHS is volledig stoppen met wiet. Hete douches en baden geven maar tijdelijk verlichting en zijn geen oplossing op de lange termijn. Gewone medicijnen tegen misselijkheid en overgeven werken niet. Stop je met blowen en verdwijnen de klachten, maar begin je daarna weer, dan komen ze meteen terug.

Onderzoekers willen de komende jaren mogelijke behandelingen voor CHS vinden, zodat mensen met dit syndroom door langdurig wietgebruik betere opties krijgen.

Wiet roken en acute alvleesklierontsteking

Wietgebruik wordt in verband gebracht met verschillende bijwerkingen, waaronder acute pancreatitis (alvleesklierontsteking). Het verband is niet sterk, en in veel gevallen ging het om mensen die ook al jaren tabak rookten, maar dat wiet een rol speelt, kun je niet zomaar wegwuiven.

Tot nu toe zijn er zo’n 18 gevallen beschreven van mensen met een acute alvleesklierontsteking, waarbij de artsen concludeerden dat zwaar wietgebruik in de periode daarvoor een doorslaggevende factor was.

In een van die gevallen werd de patiënt wekenlang gevolgd. Telkens als hij blowde ging hij achteruit, ook al stond hij onder medische behandeling.

Welke rol speelt wiet bij acute pancreatitis?

Deze gevallen wijzen op een mogelijk verband tussen wietgebruik en acute pancreatitis, maar je moet een paar dingen in het achterhoofd houden:

1. Bestaande aandoeningen: misschien hadden de getroffen mensen al een aandoening die door het blowen verergerde. Persoonlijke gevoeligheid kan een grote rol spelen bij een door wiet uitgelokte pancreatitis.
2. Dosis en frequentie: het verband tussen de hoeveelheid wiet en het ontstaan van pancreatitis is niet duidelijk. Het risico zou kunnen toenemen bij veel en vaak gebruik, maar er is meer onderzoek nodig om dat te bevestigen.
3. Samenspel met andere stoffen: hoe wiet uitpakt bij pancreatitis, kan afhangen van andere signaalstoffen in je lichaam. Anandamide, een lichaamseigen cannabinoïde, bleek bij pancreatitis bijvoorbeeld twee kanten op te kunnen werken, afhankelijk van de omstandigheden waarin het werd toegediend.

Recent onderzoek en bevindingen

In een recente studie werd gekeken naar anandamide bij pancreatitis. Daaruit bleek dat anandamide de ernst van de ontsteking kon verminderen of juist verergeren, afhankelijk van of het vóór of na ceruleïne werd gegeven. Ceruleïne is een decapeptide dat invloed heeft op de darmbeweging en de afscheiding van vocht, en dat in dierproeven wordt gebruikt om pancreatitis op te wekken. Het gaat hier dus om proefdieronderzoek.

Die resultaten suggereren dat het endocannabinoïdesysteem en het samenspel met andere stoffen een ingewikkelde rol spelen bij pancreatitis. Er is meer onderzoek nodig om de onderliggende mechanismen en risicofactoren van wiet en acute pancreatitis echt te begrijpen.

Conclusie

Het bewijs tot nu toe wijst op een mogelijk verband tussen wietgebruik en acute pancreatitis, maar dat verband is niet hard gemaakt en heeft waarschijnlijk meerdere oorzaken.

Heb je al een aandoening of gebruik je veel wiet, wees je dan bewust van dit mogelijke risico. Twijfel je, overleg dan met je huisarts voordat je begint of doorgaat met blowen, en zeker als je klachten hebt die op een alvleesklierontsteking kunnen wijzen.