Kannabinoidy a mózg dziecka: co wiadomo o konopiach w pediatrii

Kannabinoidy, czyli aktywne związki marihuany, działają na układ endokannabinoidowy, który pomaga regulować wiele funkcji ciała i mózgu. U dzieci i nastolatków ten układ dopiero się rozwija, więc wpływ kannabinoidów jest u nich szczególnie silny i potencjalnie ryzykowny.

Jeśli chodzi o leczenie, jedyne naprawdę solidne zastosowanie u dzieci to oczyszczone CBD w dwóch rzadkich postaciach padaczki. Przy reszcie dowody są skąpe.

Są też obawy o długofalowy wpływ na rozwój neurologiczny i zachowanie. Sprawdzamy, jak kannabinoidy działają na mózg młodych ludzi i co to oznacza dla tak wrażliwej grupy.

Konopie medyczne w pediatrii: gdzie jesteśmy?

Leczenie dzieci konopiami medycznymi to temat, który budzi coraz większe zainteresowanie i sporo kontrowersji. Kannabinoidy mogą przenikać przez łożysko w czasie ciąży, co może wpływać na rozwój układu nerwowego płodu.

Badania powiązały prenatalny kontakt z konopiami z nadpobudliwością, impulsywnością i problemami z uwagą w dzieciństwie. Ponieważ układ nerwowy dzieci wciąż się rozwija, toksyczne działanie kannabinoidów może być u nich silniejsze niż u dorosłych.

U dzieci nawet mała dawka marihuany może wywołać cały zestaw objawów: ataksję (zaburzenia koordynacji), senność, letarg, zmieniony stan psychiczny i przymglenie świadomości. Rzadko u małych pacjentów pojawiają się poważne skutki, takie jak bezdech, sinica, bradykardia (zbyt wolne bicie serca), obniżone napięcie mięśni czy opistotonus (skurcz wyginający ciało w łuk do tyłu). Jeśli podejrzewasz, że dziecko zjadło coś z THC, od razu dzwoń pod 112 albo jedź na SOR.

Konopie medyczne u dzieci: co mówi się dziś?

Obecnie najmocniejsze dowody na stosowanie konopi medycznych u dzieci dotyczą padaczki lekoopornej, konkretnie zespołu Dravet i zespołu Lennoxa-Gastauta, leczonych czystym kannabidiolem (CBD) bez śladów innych kannabinoidów.

Przy innych zaburzeniach rozwojowych, takich jak autyzm czy ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi), dowody są skąpe i pochodzą głównie z serii przypadków albo pojedynczych opisów.

Te terapie zrobiły się popularne w mediach społecznościowych, a ponieważ krąży coraz więcej różnych form kannabinoidów, wzrosło ryzyko przypadkowych zatruć u dzieci.

Podsumowując: choć konopie medyczne mogą coś wnieść przy niektórych chorobach dziecięcych, ich stosowanie trzeba bardzo starannie oceniać i monitorować, bo ryzyka są realne, a dowodów naukowych mało.

Uznane zastosowania konopi medycznych

Konopie medyczne i kannabinoidy były przedmiotem wielu badań i debat, zarówno jeśli chodzi o zastosowania, jak i o regulacje. Poniżej zastosowania medyczne zatwierdzone w USA i środki ostrożności przy ich podawaniu.

Leki z THC zatwierdzone przez FDA

Kilka leków zawierających tetrahydrokannabinol (THC) albo jego pochodne zostało zatwierdzonych przez FDA, amerykańską agencję ds. żywności i leków, do konkretnych wskazań. Stosuje się je głównie przy nudnościach i wymiotach po chemioterapii oraz przy utracie apetytu u pacjentów z AIDS.

Te leki musi przepisać lekarz i nie są zatwierdzone dla osób poniżej 18 lat. Do tego produkty z THC są w USA bardzo ściśle ograniczone w przypadku nieletnich, co mocno hamuje badania w pediatrii.

Epidiolex i stosowanie CBD

Ważnym krokiem naprzód w medycznej marihuanie jest Epidiolex, lek zawierający oczyszczony kannabidiol (CBD). Okazał się skuteczny w leczeniu napadów w dwóch rzadkich chorobach: zespole Lennoxa-Gastauta i zespole Dravet. To obecnie jedyny produkt z CBD zatwierdzony i regulowany przez FDA.

Poza Epidiolexem żadna inna forma CBD nie jest zatwierdzona przez FDA. Mimo to CBD jest dostępne bez recepty w różnych postaciach: olejków, żelków, plastrów. Czystość i ilość CBD w tych produktach potrafią się bardzo różnić, a niektóre zawierają niewielkie ilości THC, czego u dzieci się nie zaleca.

CBD może też mieć skutki uboczne, m.in. zaburzać metabolizm wielu leków na receptę. Badania kliniczne Epidiolexu pokazały, że u części pacjentów CBD może uszkadzać wątrobę.

Konopie medyczne: czy są bezpieczne dla dzieci?

Mimo że produkty z CBD są łatwo dostępne, ich stosowanie u dzieci nadal budzi kontrowersje i nie ma solidnych podstaw naukowych. Niektórzy rodzice podają CBD dzieciom na różne dolegliwości, ale nie ma rozstrzygających badań, które potwierdzałyby skuteczność i bezpieczeństwo.

Są pewne dane, że CBD może pomagać przy lęku u dorosłych, ale u dzieci nie zostało to porządnie zbadane. Jedno badanie sugerowało, że CBD może łagodzić objawy u dzieci z ciężkimi postaciami autyzmu, ale nie miało grupy kontrolnej, co mocno ogranicza wiarygodność wyników.

Zanim ktokolwiek zacznie zalecać CBD dzieciom, potrzeba dużo więcej badań.

Co zaleca Amerykańska Akademia Pediatrii?

Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) nie popiera stosowania produktów z medycznej marihuany poza procesem regulacyjnym FDA. Opowiada się za tym, żeby DEA, amerykańska agencja antynarkotykowa, przeniosła marihuanę do Wykazu II, co ułatwiłoby prowadzenie badań. AAP odradza też podawanie jakichkolwiek leków przez palenie ze względu na związane z tym ryzyko.

Podsumowanie

Konopie medyczne, zwłaszcza CBD, dają obiecujące wyniki w leczeniu padaczki lekoopornej i wymiotów po chemioterapii. Każde leczenie musi jednak nadzorować lekarz, bo możliwe są interakcje i skutki uboczne. Potrzeba dalszych badań, żeby w pełni zrozumieć, co konopie medyczne mogą, a czego nie mogą zrobić u dzieci.