Anandamide: het ‘gelukmolecuul’ dat je lichaam zelf maakt

Anandamide is de cannabinoïde die je lichaam zelf maakt: een endocannabinoïde, een vetachtig molecuul dat vooral werkt op de CB1-receptoren van het endocannabinoïdesysteem. Het wordt ook wel het ‘gelukmolecuul’ genoemd en speelt mee bij het regelen van stemming, geheugen, eetlust en pijn.

Endocannabinoïde betekent dat het binnen in je lichaam wordt gemaakt. En je lichaam maakt het voor een hele reeks verschillende taken.

De bekendste fytocannabinoïden (de cannabinoïden uit de plant) zijn:

• Cannabidiol (CBD)

• Tetrahydrocannabinol (THC)

• Cannabinol (CBN)

Op dit moment kennen we meer dan 150 cannabinoïden in de wietplant. Naar veel daarvan wordt onderzoek gedaan om te zien wat ze voor je gezondheid zouden kunnen doen, en dat hangt van een aantal factoren af.

Er zijn twee belangrijke endocannabinoïden:

1- Anandamide (ook wel AEA of arachidonoylethanolamide)

2- 2-arachidonoylglycerol (2-AG)

Ook deze twee endocannabinoïden kunnen effect hebben op je gezondheid, maar in plaats van uit een plant te komen, maakt je lichaam ze helemaal zelf.

Als endocannabinoïden zoals 2-AG en anandamide je lichaam tot op celniveau in balans helpen houden, dan snap je waarom onderzoekers zo geïnteresseerd zijn in wiet (waarvan de THC op dezelfde receptoren werkt en de CBD het systeem op een andere manier beïnvloedt) als het endocannabinoïdesysteem niet goed werkt.

Verschillende studies wijzen erop dat anandamide een rol speelt bij het geheugen en het beloningssysteem in je hersenen.

Anandamide bindt aan de cannabinoïdereceptoren die CB1 heten. Samen met de CB2-receptoren vormen ze een groot netwerk door je hele lichaam: het endocannabinoïdesysteem (ECS).

Hoe werken het endocannabinoïdesysteem en anandamide samen?

Het ECS doet van alles in je lichaam, maar zijn belangrijkste taak lijkt het bewaken van het interne evenwicht, de zogenaamde homeostase. Daarvoor kan het zowel lichaamseigen cannabinoïden gebruiken als fytocannabinoïden zoals CBD. CBD zou de signalen van anandamide in de hersenen versterken. Anandamide wordt vaak het ‘gelukmolecuul’ genoemd, en een gezond niveau wordt in verband gebracht met een gevoel van welzijn en geluk.

Huidig onderzoek wijst erop dat anandamide bijvoorbeeld pijn kan verlichten. Heb je pijn, dan bindt anandamide aan zijn CB1-receptor en remt het het pijnsignaal af. Dat zou kunnen verklaren waarom mensen die CBD gebruiken (dat de afbraak van anandamide vertraagt) zeggen dat ze minder pijn hebben.

Wat moet je nog meer weten over anandamide?

• Anandamide is geen drug. Het is een stof die je lichaam maakt uit arachidonzuur, een essentieel vetzuur met een lange keten.

• Anandamide en andere endocannabinoïden worden door zenuwcellen afgegeven en verspreiden zich dan naar astrocyten en zenuwcellen, waar ze worden afgebroken door een enzym: vetzuuramidehydrolase, of FAAH.

FAAH is een enzym dat specifiek is voor zoogdieren. Het helpt de familie van vetzuuramiden af te breken. Tot die vetten hoort onder meer anandamide.

• De anandamidegehaltes zijn hoger in bepaalde hersengebieden, zoals de hersenstam. Recente studies laten zien dat anandamide hoort bij een familie van chemische stoffen die van vetzuren zijn afgeleid.

Vandaar het idee dat endocannabinoïden in de toekomst een spoor kunnen zijn voor de behandeling van allerlei aandoeningen. Sommige cannabinoïde medicijnen die nu in klinische studies worden getest voor psychiatrische aandoeningen, zouden op dat gebied nieuwe behandelwegen kunnen openen.

Omdat cannabinoïden en endocannabinoïden op dezelfde receptoren (CB1 en CB2) werken, kijken onderzoekers constant wat ze wel en niet kunnen.

Het gaat nog tijd en veel onderzoek van verschillende artsen en wetenschappelijke instituten kosten voordat de medische wereld weet hoe je endocannabinoïden zoals anandamide (AEA) het best kunt inzetten.

Hoe werkt anandamide in je hersenen?

Anandamide is een lichaamseigen neurotransmitter die hoort bij het endocannabinoïdesysteem. Dat systeem bestaat uit de cannabinoïdereceptoren CB1 en CB2, de endocannabinoïden en de enzymen die ze aanmaken en afbreken.

Anandamide bindt vooral aan de CB1-receptor, die veel voorkomt in de hersenen en het centrale zenuwstelsel. Het helpt bij het regelen van stemming, geheugen, eetlust en pijnbeleving. Anandamide werkt ook als retrograde boodschapper: het gaat tegen de stroom in, van de zenuwcel die het bericht ontvangt naar de cel die het verstuurt, en regelt zo de informatiestroom tussen zenuwcellen.

Men denkt dat anandamide een effect heeft dat lijkt op dat van THC, de belangrijkste psychoactieve stof in wiet, maar dan veel milder. THC bindt aan de cannabinoïdereceptoren in de hersenen en zorgt voor euforie, ontspanning en soms hallucinaties. Anandamide wordt daarentegen gewoon door je lichaam gemaakt en in kleine hoeveelheden afgegeven om alles in balans te houden.

Samengevat: anandamide is een endocannabinoïde die je lichaam van nature maakt en die werkt als neurotransmitter. Het bindt vooral aan de CB1-receptor van het endocannabinoïdesysteem en speelt mee bij het regelen van stemming, geheugen, eetlust en pijnbeleving.

Wat heeft anandamide met medicinale cannabis te maken?

Het menselijke endocannabinoïdesysteem is een fysiologisch systeem dat allerlei lichaamsfuncties regelt, zoals slaap, eetlust, pijn en het immuunsysteem. Het bestaat uit de cannabinoïdereceptoren CB1 en CB2, de endocannabinoïden en de enzymen die ze aanmaken en afbreken.

Anandamide en 2-AG zijn twee endocannabinoïden die vooral binden aan de CB1- en CB2-receptoren. Vooral anandamide wordt van nature in je lichaam gemaakt en in kleine hoeveelheden afgegeven om het evenwicht te bewaren. Studies wijzen erop dat anandamide pijnstillende, ontstekingsremmende, antidepressieve en angstremmende eigenschappen zou kunnen hebben.

Wat medicinale cannabis betreft: we weten dat de werkzame stoffen in wiet, zoals THC en CBD, ook op het menselijke endocannabinoïdesysteem werken. THC bindt vooral aan de CB1-receptor, en daar komen de euforie en ontspanning vandaan, terwijl CBD niet direct aan de cannabinoïdereceptoren bindt, maar het systeem langs een omweg beïnvloedt.

Studies wijzen erop dat CBD, door de afbraak van anandamide af te remmen, de hoeveelheid ervan kan verhogen, en patiënten melden een betere stemming, minder angst en minder chronische pijn met medicinale cannabis met THC en CBD. Ander onderzoek wijst erop dat medicinale cannabis zou kunnen helpen bij bepaalde ziektes en klachten, zoals multiple sclerose, epilepsie, artritis of de symptomen van kanker.

Kortom: anandamide en het endocannabinoïdesysteem staan centraal in wat we weten over medicinale cannabis. THC en CBD werken op dat systeem, CBD zou de hoeveelheid anandamide in de hersenen kunnen verhogen, en onderzoek kijkt naar wat ze bij verschillende gezondheidsproblemen kunnen betekenen.

Lees ook onze nieuwste artikelen...