Synthetische cannabinoïden: wat het zijn en waarom het geen wiet is

Synthetische cannabinoïden zijn stoffen die in een lab worden gemaakt om de werking van natuurlijke cannabinoïden uit de cannabisplant, zoals THC, na te bootsen. Ze hechten zich aan dezelfde receptoren in je lichaam, maar hebben meestal een andere chemische structuur en werken vaak veel sterker en onvoorspelbaarder. Ze worden ontwikkeld om het endocannabinoïde systeem beter te begrijpen, om medicijnen te maken, of om drugswetten te omzeilen.

Het maken ervan is ingewikkelde chemie waar veel kennis van scheikunde en biotechnologie bij komt kijken, en een recept geven we hier niet. Wat we wel uitleggen: hoe ze verschillen van echte wiet, waarom ze sterker werken en welke risico’s eraan vastzitten.

Het verschil tussen natuurlijke wiet en synthetische cannabinoïden

Als we het over wiettoppen hebben, gaat het om een natuurlijke plant die een hele reeks chemische stoffen aanmaakt: de cannabinoïden. De bekendste daarvan is THC (delta-9-tetrahydrocannabinol), de stof die je high maakt als je wiet gebruikt.

In onderzoek en op de recreatieve markt is daarnaast iets opgedoken dat vaak “synthetische wiet” wordt genoemd (je kent het misschien als Spice). Belangrijk om te snappen: die term klopt niet en is misleidend, want synthetische wiet bestaat eigenlijk niet.

Wiet is gewoon een natuurproduct

De vrouwelijke cannabisplant maakt van nature een enorme variatie aan cannabinoïden aan. Tot nu toe zijn er meer dan honderd verschillende cannabinoïden in wiet gevonden, elk met hun eigen eigenschappen en effecten.

De bekendste en best onderzochte is THC. Die werkt in op de cannabinoïdereceptoren in je lichaam, vooral in je zenuwstelsel en je immuunsysteem.

Die receptoren vormen samen met de cannabinoïden die je lichaam zelf aanmaakt (endocannabinoïden) het endocannabinoïde systeem (ECS). Dat systeem speelt een sleutelrol bij het regelen van allerlei lichaamsfuncties, en het is precies daar dat de natuurlijke cannabinoïden uit wiet hun werk doen.

Chemisch verschil: natuur tegenover lab

Chemisch gezien zijn synthetische cannabinoïden heel anders dan de natuurlijke cannabinoïden uit wiet. Ze bootsen de farmacologische werking van THC na, maar de chemische structuur van de stoffen die als synthetische wiet worden verkocht is niet hetzelfde (er zijn uitzonderingen, zoals dronabinol: dat is synthetische THC die identiek is aan het origineel).

Je kunt ze daarom beter “synthetische liganden van het cannabinoïde systeem” noemen: stoffen die op dezelfde receptoren in je lichaam aangrijpen, maar dat veel krachtiger en vaak onvoorspelbaar doen.

Samenstelling en psychoactieve werking

Natuurlijke wiet bevat allerlei cannabinoïden, waarvan THC de bekendste is vanwege de high. Naast THC zitten er in de plant nog andere cannabinoïden en terpenen die meebepalen hoe hij werkt en ruikt. Je endocannabinoïde systeem reageert op een complexe manier op al die stoffen samen, en dat geeft een breed palet aan effecten.

Synthetische cannabinoïden zijn ontworpen om op dezelfde receptoren in te werken, maar hun chemische structuur is kunstmatig en kan flink afwijken van die van natuurlijke THC.

De high lijkt soms op die van THC, maar deze stoffen zijn meestal veel sterker en hun effecten zijn een stuk minder voorspelbaar.

Risico’s en bijwerkingen

Natuurlijke wiet heeft een lage giftigheid en een effectprofiel dat we over het algemeen goed kennen. Synthetische cannabinoïden geven duidelijk grotere risico’s. Synthetische wiet gebruiken kan leiden tot een reeks ernstige bijwerkingen, zoals:

• Hogere giftigheid: synthetische cannabinoïden kunnen zware en vaak onvoorspelbare bijwerkingen geven, waaronder problemen met hart en bloedvaten, zenuwstelsel en maag-darmkanaal die je bij natuurlijke wiet meestal niet ziet.
• Bijwerkingen: gemelde bijwerkingen zijn onder meer misselijkheid, overgeven, hoge bloeddruk, hartkloppingen, angst en in sommige gevallen epileptische aanvallen en psychoses. De bijwerkingen van natuurlijke wiet zijn in vergelijking veel milder en beter te hanteren.
• Risico op vergiftiging: door de sterkte en de wisselende samenstelling van synthetische cannabinoïden komen acute vergiftigingen vaker voor, en daarbij is vaak spoedeisende medische hulp nodig. Bij natuurlijke wiet is het risico op een ernstige vergiftiging over het algemeen veel kleiner.

Conclusie

Kortom: synthetische cannabinoïden kunnen sommige effecten van de THC uit wiet nabootsen, maar door hun andere chemische samenstelling en hun sterkte zijn ze een stuk riskanter.

Natuurlijke wiet, met een evenwichtiger effectprofiel en een lagere giftigheid, is in vergelijking het minder riskante product; synthetische wiet kan ernstige en gevaarlijke bijwerkingen geven. Weet wat het verschil is, dan kun je ook betere keuzes maken over wat je wel en niet gebruikt.