Wat doet wiet met je psyche? 3 mythes en wat onderzoek zegt

Ja, wiet roken kan je psychisch beïnvloeden: THC verandert tijdelijk je stemming, je geheugen en hoe je dingen beleeft, en bij veel, sterk of vroeg gebruik hangt het samen met een grotere kans op verslaving, angstklachten en psychotische symptomen. Mensen roken al eeuwen wiet, in allerlei culturen, als medicijn en voor de lol. Toch staat het vandaag midden in een wereldwijd debat, en dan vooral over wat het met je hoofd doet.

Als je wiet rookt, komt THC snel in je bloed en zo in je hersenen, waar het zich bindt aan de cannabinoïdereceptoren. Die receptoren horen bij het endocannabinoïde systeem, dat een belangrijke rol speelt bij je stemming, eetlust, geheugen en slaap.

Doordat THC op die receptoren inwerkt, kunnen die functies tijdelijk veranderen, en dat zijn de directe effecten die je voelt als je blowt.

Die effecten kunnen voor de een lekker zijn en voor de ander behoorlijk verwarrend, zeker voor beginners of voor wie te veel neemt.

Wiet en mentale gezondheid: 3 mythes die de wereld uit moeten

Rond wiet hangen een hoop mythes en misverstanden. Als je goed geïnformeerd wilt kiezen, moet je feiten en fabels uit elkaar halen. Hieronder prikken we drie van de bekendste mythes over wiet door en laten we zien wat er echt achter zit.

Mythe 1: „Wiet heeft geen invloed op je mentale gezondheid”

ONWAAR. Het idee dat wiet niets met je mentale gezondheid doet, klopt niet. Langdurig gebruik van wiet met een hoog THC-gehalte, de belangrijkste werkzame stof, kan de kans op een verslaving flink vergroten.

Daarnaast meldt een studie in The Lancet dat mensen die regelmatig wiet roken een grotere kans hebben op een cannabispsychose en op terugkerende depressieve periodes.

Mythe 2: „Regelmatig blowen vermindert angst”

ONWAAR. Deze mythe komt voort uit verwarring over wat er in wiet zit. De plant bevat twee hoofdbestanddelen: CBD en THC. CBD wordt gewonnen om te gebruiken bij bepaalde lichamelijke en psychische klachten, zoals angst, en maakt je niet high.

THC daarentegen, de stof in recreatieve wiet, geeft je dat euforische, lekkere gevoel, maar is geen behandeling tegen angst. Sterker nog: THC kan angstklachten soms juist erger maken in plaats van verlichten.

Mythe 3: „Wiet is veilig, want je raakt er niet aan verslaafd”

ONWAAR. Veel mensen zien wiet als iets onschuldigs, maar langdurig gebruik kan wel degelijk tot een verslaving leiden. Het duurt misschien langer voordat je afhankelijk wordt dan bij drugs als cocaïne of methamfetamine, maar een wietverslaving is echt en kan je flink schaden.

Mensen met een wietverslaving kunnen moeite krijgen met onthouden of nieuwe dingen leren, en kunnen voor hun emotionele en psychische welzijn afhankelijk worden van de wiet.

Die afhankelijkheid kan problemen geven in relaties en in het dagelijks leven, omdat mensen zich gaan terugtrekken van familie, vrienden en dingen waar ze vroeger van genoten.

Conclusie

Deze mythes doorprikken is belangrijk om te snappen wat wiet echt met je mentale en lichamelijke gezondheid doet. Als je weet dat wiet je mentale gezondheid kan raken, geen wondermiddel tegen angst is en verslavend kan zijn, kun je beter geïnformeerd kiezen of en hoe je gebruikt.

Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar deze plant, dus blijf op de hoogte en wees kritisch op wat er rondgaat. Maak je je zorgen over je gebruik? In Nederland kun je anoniem bellen met de Drugs Infolijn (0900-1995), in Vlaanderen met De DrugLijn (078 15 10 20).

De psychische effecten van wiet: wat het met je hoofd doet

Wat cannabis met de menselijke geest doet, krijgt steeds meer aandacht, en roept ook steeds meer zorgen op. Recent onderzoek in The Journal of Psychopharmacology, Neuropsychopharmacology en het International Journal of Neuropsychopharmacology laat zien hoe het gebruik invloed kan hebben op allerlei cognitieve en psychische processen.

Hoeveel mensen gebruiken cannabis?

Volgens het VN-bureau voor drugs en criminaliteit (UNODC) gebruikten wereldwijd zo'n 192 miljoen mensen tussen 15 en 64 jaar cannabis recreatief, volgens cijfers uit 2018. Ongeveer 35% van die gebruikers is tussen de 18 en 25 jaar, dus een flink deel is jongvolwassen.

Omdat de hersenen van die jongeren nog in ontwikkeling zijn, kunnen ze extra gevoelig zijn voor de effecten van cannabis op de lange termijn.

De rol van tetrahydrocannabinol (THC)

Tetrahydrocannabinol (THC) is de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis. Het werkt in op het endocannabinoïde systeem in je hersenen, waar specifieke receptoren zitten die reageren op de chemische stoffen uit wiet.

Die receptoren zitten vooral veel in de prefrontale en limbische delen van je brein, gebieden die cruciaal zijn voor beloning en motivatie.

Hoe wiet de chemie van je hersenen beïnvloedt

Cannabinoïdereceptoren regelen de signalen van een aantal belangrijke neurotransmitters (boodschapperstoffen in je hersenen), waaronder dopamine, gamma-aminoboterzuur (GABA) en glutamaat.

Dopamine

Dopamine is een belangrijke neurotransmitter voor motivatie, beloning en leren. Doordat THC op de cannabinoïdereceptoren inwerkt, kan de afgifte en regulatie van dopamine veranderen, en dat kan invloed hebben op je motivatie en op hoe goed je plezier kunt voelen.

Gamma-aminoboterzuur (GABA)

GABA is een remmende neurotransmitter die een grote rol speelt bij hoe prikkelbaar je zenuwcellen zijn en bij angst. THC kan de GABA-signalen beïnvloeden, wat kan leiden tot veranderingen in hoe angstig je bent en hoe je je emoties reguleert.

Glutamaat

Glutamaat is de belangrijkste prikkelende neurotransmitter in je hersenen en speelt een rol bij geheugen en leren. THC kan de glutamaatsignalen verstoren, wat negatieve gevolgen kan hebben voor je cognitieve functies.

Wiet en je psyche

Blowen verandert niet alleen hoe je denkt, maar ook hoe je je voelt en gedraagt. Daarom zetten we hieronder het recente onderzoek op een rij naar de effecten op motivatie en op de hersencircuits die daarbij horen.

Effecten op motivatie en prestaties

Onderzoek suggereert dat cannabis de beloning- en motivatiecircuits in je brein kan beïnvloeden. Die veranderingen kunnen je prestaties in het dagelijks leven raken, op je werk of op school, doordat je minder gemotiveerd bent en beloningen minder voelt.

In een recente studie lagen deelnemers in een MRI-scanner en moesten ze reageren op blauwe en oranje vakjes. Bij de oranje vakjes kregen ze geld als ze goed reageerden.

Zo konden de onderzoekers zien hoe het brein op beloningen reageert, met de focus op het ventrale striatum, een belangrijk gebied in het beloningssysteem van je hersenen.

De resultaten lieten subtiele effecten van cannabis op het ventrale striatum zien, terwijl de deelnemers maar matige gebruikers waren. Bij chronische gebruikers worden sterkere effecten verwacht.

Mentale effecten van wiet

Cannabisgebruik wordt ook in verband gebracht met psychische problemen, waaronder anhedonie (niet meer van dingen kunnen genieten) bij tieners. Dat probleem werd nog groter tijdens de lockdowns van de coronapandemie.

Wiet en psychose

Cannabis kan een risicofactor zijn voor psychotische episodes en schizofrenie. Een studie vond dat matig wietgebruik de kans op psychotische symptomen bij jongeren vergroot, vooral bij wie er genetisch aanleg voor heeft.

In een studie met 2.437 tieners en jongvolwassenen (14-24 jaar) steeg bij cannabisgebruikers zonder aanleg voor psychose het risico op psychotische symptomen van 15% naar 21%, terwijl het bij gebruikers met aanleg steeg van 25% naar 51%.

Waarom cannabis samenhangt met psychotische episodes, is nog niet helemaal duidelijk, maar vermoedelijk spelen dopamine en glutamaat een belangrijke rol in de neurobiologie ervan.

Een andere studie met 780 tieners koppelde cannabisgebruik en psychotische ervaringen aan een hersengebied dat de „uncus” heet. Dat hoort bij de gyrus parahippocampalis (betrokken bij het geheugen), ligt vlak bij de gebieden voor reukverwerking en zit vol cannabinoïdereceptoren.

Waar de effecten van wiet van afhangen

De cognitieve en psychische effecten van blowen hangen af van een aantal factoren: de dosis (hoe vaak, hoe lang en hoe sterk), je geslacht, je genetische kwetsbaarheid en de leeftijd waarop je begon. Het is belangrijk om te weten of die effecten tijdelijk of blijvend zijn. Een overzichtsartikel van meerdere studies suggereert dat de effecten bij matig gebruik kunnen afzwakken na een periode zonder wiet.