Marihuana a zaburzenia odżywiania: anoreksja, bulimia i badania

Czy marihuana może pomóc przy zaburzeniach odżywiania? Dziś nie ma zgodnej rekomendacji medycznej, żeby leczyć nią anoreksję, bulimię czy napady objadania się, i nigdy nie zastępuje ona zespołu specjalistów. A przecież od tysięcy lat znana jest z tego, że pobudza apetyt i zachęca do jedzenia. Ale nie tylko z tego.

Przez długi czas stosowano ją przy braku apetytu, a część naukowców bada ją w kontekście zaburzeń odżywiania. Nowsze badania sugerują, że związek między układem endokannabinoidowym a chorobami takimi jak anoreksja może być głębszy, niż sądzono, choć nadal nic nie jest przesądzone.

Czym są zaburzenia odżywiania?

Zaburzenia odżywiania to choroby, w których człowiek używa kontroli nad jedzeniem, żeby radzić sobie z uczuciami i emocjami. Może to oznaczać jedzenie za dużo albo za mało, ale też obsesyjne zamartwianie się wagą czy kształtem ciała.

Ważne: każde zaburzenie odżywiania wymaga innego leczenia, zależnie od choroby i historii pacjenta.

Rodzaje zaburzeń odżywiania

Napadowe objadanie się:

Chodzi o jedzenie bez kontroli, daleko poza uczucie sytości, często aż do złego samopoczucia. Po napadach zwykle przychodzi poczucie winy i wstyd. To zaburzenie może prowadzić do przybierania na wadze i otyłości.

Bulimia:

Łączy napady objadania się z późniejszym „oczyszczaniem”: prowokowaniem wymiotów, środkami przeczyszczającymi albo zachowaniami kompensacyjnymi, takimi jak głodówki czy przesadny wysiłek fizyczny. Osoby chore mogą mieć lekką niedowagę, wagę prawidłową albo nadwagę.

Anoreksja:

Choć występuje rzadziej niż dwa pozostałe zaburzenia, anoreksja ma jeden z najwyższych wskaźników śmiertelności wśród zaburzeń psychicznych. Chorzy czują, że mają nadwagę, nawet gdy ważą niebezpiecznie mało. To prowadzi do drastycznego ograniczania jedzenia i wyniszczenia organizmu.

Jak leczy się anoreksję

Anoreksję leczy się zwykle zespołowo: lekarze, specjaliści od zdrowia psychicznego i dietetycy, wszyscy obeznani z objawami anoreksji i innych zaburzeń odżywiania. Długotrwała terapia i edukacja żywieniowa są kluczowe, żeby wyzdrowienie było trwałe.

O czym trzeba pamiętać przy leczeniu:

• Jednym z największych wyzwań klinicznych jest to, że zaburzenia odżywiania często idą w parze z uzależnieniem od substancji. Dotyczy to też nadużywania marihuany, które może zacząć się przed zaburzeniem odżywiania, w tym samym czasie albo po nim.

• Kolejna trudność: osoby z anoreksją czerpią poczucie siły z tego, że opierają się pokusie jedzenia. Pobudzające apetyt działanie marihuany niekoniecznie więc przebije mechanizmy neurobiologiczne, które też stoją za tym zaburzeniem.

Czy marihuana może pomóc w leczeniu zaburzeń odżywiania?

Część naukowców sprawdza, czy medyczna marihuana mogłaby być dodatkiem dla niektórych osób, zawsze w ramach profesjonalnego leczenia, takiego jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT), i nigdy zamiast niego. Często wyróżnia się trzy główne rodzaje konopi: sativa, indica i hybrydy, choć sama etykieta mówi o działaniu mniej niż profil kannabinoidów.

• Odmiany sativa: mają opinię takich, które dodają energii i dają „kopa”. Część pacjentów zgłasza, że łagodzą przygnębienie, zmęczenie i wahania nastroju, ale to nie zastępuje leczenia.

• Odmiany indica: raczej uspokajają, rozluźniają całe ciało i to je najczęściej wymienia się w kontekście osób z zaburzeniami odżywiania.

• Hybrydy: łączą jedne i drugie i mają równoważyć ich działanie.

Badań, które sprawdzają konkretnie, jak THC wpływa na apetyt osób z zaburzeniami odżywiania, jest niewiele. Sporo jest za to badań nad tym, jak marihuana i kannabinoidy wpływają na utratę apetytu przy chorobach wyniszczających organizm, takich jak nowotwory, AIDS czy zapalenie wątroby.

Choć ich wyniki bardzo się różnią, można powiedzieć, że układ endokannabinoidowy odgrywa ważną rolę w regulowaniu apetytu i jedzenia. Dzięki tym badaniom naukowcy lepiej rozumieją, jak działa ten układ i jak reguluje apetyt, ilość zjadanego jedzenia i uczucie sytości.

Zaburzenia odżywiania a układ endokannabinoidowy

Układ endokannabinoidowy (ECS, od ang. endocannabinoid system) to sieć receptorów, enzymów i cząsteczek endokannabinoidów, które utrzymują równowagę (homeostazę) wielu funkcji organizmu. Receptory CB1, obecne w ośrodkowym układzie nerwowym, wysyłają nadaktywnym neuronom sygnał „spokojnie”. Ponieważ znajdują się w obszarach mózgu, które kontrolują przyjmowanie pokarmu, uważa się, że źle działający ECS może mieć związek z rozwojem zaburzeń odżywiania.

Wiążąc się z receptorami CB1, przyjmowane kannabinoidy mogłyby pomagać zmniejszyć lęk u pacjentów i zwiększyć (albo zmniejszyć, w przypadku odmian z dużą zawartością CBD) ilość jedzenia, które zjadają.

To w końcu: czy marihuana jest zalecana przy zaburzeniach odżywiania?

Prawda jest taka, że skoro zaburzenia odżywiania mogą iść w parze z uzależnieniem od substancji, wielu lekarzy odradza przepisywanie na nie marihuany i nie ma tu zgodnej rekomendacji. Niektórzy uważają, że pod kontrolą mogłaby pomóc przy części objawów, ale to nie jest ugruntowane stanowisko. U osób z napadami objadania się albo bulimią THC zwiększa ochotę na jedzenie i może pogorszyć sytuację. 

Jak przy każdej chorobie, najważniejsze to skonsultować się z lekarzem i pod kontrolą prowadzić leczenie, leki czy terapię. Jeśli ty albo ktoś bliski zmaga się z zaburzeniami odżywiania, pierwszy krok to lekarz albo wyspecjalizowany zespół, a nie leczenie się samą marihuaną. 

Działanie THC: czy marihuana może wywołać zaburzenia odżywiania u nastolatków?

Nie ma badań, które sprawdzałyby, czy marihuana może wywołać anoreksję albo ułatwić głodzenie się osobom, które na nią chorują. Są jednak sygnały, że w pewnych sytuacjach zioło może tłumić apetyt. To zaskakujące, bo jego działanie pobudzające apetyt jest w medycynie dobrze zbadane.

Według naukowców ten efekt zależałby od wysokiej zawartości CBD albo THCV, dwóch kannabinoidów, które w badaniach na zwierzętach zmniejszały apetyt. Badanie przeprowadzone przez brytyjską firmę naukową wykazało, że oba kannabinoidy zmniejszały apetyt u myszy. Efekt brałby się z ich działania na receptory CB1 (THCV je blokuje, a CBD moduluje ich aktywność), które przeciwdziała pobudzającemu apetyt działaniu agonistów, takich jak anandamid czy THC. U ludzi nic tu nie jest jeszcze jasne, a u nastolatków, których mózg dopiero się rozwija, ostrożność jest podstawą.

Zobacz nasze najnowsze teksty!